{"id":215,"date":"2015-09-22T06:21:25","date_gmt":"2015-09-22T04:21:25","guid":{"rendered":"http:\/\/jcet.eu\/new\/?page_id=215"},"modified":"2024-12-31T09:48:26","modified_gmt":"2024-12-31T08:48:26","slug":"projekty-ncn","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/","title":{"rendered":"Programy NCN"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em>Projekty realizowane dzi\u0119ki wsparciu uzyskanemu z:<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.ncn.gov.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2922 \" src=\"http:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-1024x86.png\" alt=\"\" width=\"641\" height=\"54\" srcset=\"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-1024x86.png 1024w, https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-300x25.png 300w, https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-768x65.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 641px) 100vw, 641px\" \/><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">Weave-UNISONO<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p1033\">Specyficzne patomechanizmy dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w sepsie zwi\u0105zane ze starzeniem si\u0119: badanie mechanizm\u00f3w i terapia do\u015bwiadczalna<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki<br \/><\/strong>Kierownik zagraniczny:<strong> prof. Csaba Szabo, Dept Oncology, Microbiology, Immunology; Faculty of Science and Medicine, Universite de Fribourg<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program Weave-UNISONO<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 3 499 060\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Projekt zostanie realizowany przez zesp\u00f3\u0142 prof. Ch\u0142opickiego w Jagiello\u0144skim Centrum Rozwoju Lek\u00f3w (JCET), przy wsp\u00f3\u0142pracy z zespo\u0142em\u00a0<a href=\"https:\/\/www.unifr.ch\/med\/de\/section\/departments\/omi\/people\/231355\/a8993\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"prof. Csaba Szabo  (otwiera si\u0119 na nowej zak\u0142adce)\">prof. Csaba Szabo\u00a0<\/a>ze szwajcarskiego Uniwersytetu we Fryburgu. Projekt powinien rzuci\u0107 nowe \u015bwiat\u0142o na mechanizmy farmakoterapeutyczne odpowiedzialne za nasilon\u0105 z wiekiem dysfunkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka w sepsie. Temat ten stanowi wa\u017cne wyzwanie w medycynie, poniewa\u017c, jak dot\u0105d nie ma skutecznego podej\u015bcia farmakologicznego do leczenia wstrz\u0105su kr\u0105\u017ceniowego i uszkodzenia wielonarz\u0105dowego w sepsie.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">MAESTRO<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p01035\">Przeprogramowanie metaboliczne w dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka i sztywno\u015bci naczy\u0144 krwiono\u015bnych zale\u017cnych od wieku; nowy mechanizm starczego stanu zapalnego (\u201einflamm-ageing\u201d)<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MAESTRO<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 4 922 360 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 48 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Starzenie si\u0119 organizmu jest wa\u017cnym czynnikiem ryzyka wielu chor\u00f3b, w tym chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Starzej\u0105cemu si\u0119 organizmowi towarzyszy przewlek\u0142y stan zapalny o niskiej intensywno\u015bci, kt\u00f3ry nazwany ostatnio (inflamm-ageing), a prowadzi do przy\u015bpieszonego rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka i sztywno\u015bci naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Te dwa fenotypowe wyznaczniki starczego stanu zapalnego; dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka i sztywno\u015b\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych, oceniane w warunkach klinicznych, maj\u0105 warto\u015b\u0107 prognostyczn\u0105 w chorobach uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, a poprawa czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka i zmniejszenie sztywno\u015bci naczy\u0144 krwiono\u015bnych ma skutki terapeutyczne. Nie poznane s\u0105 jednak mechanizmy starczego stanu zapalnego (inflamm-ageing).<\/p>\n<p>W przedstawionym projekcie, zamierzamy scharakteryzowa\u0107 metaboliczne wyznaczniki starczego stanu zapalnego w modelach mysich, a w szczeg\u00f3lno\u015bci zbada\u0107 mechanizmy i znaczenie przeprogramowania metabolicznego w rozwoju zale\u017cnej od wieku dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w du\u017cych naczyniach krwiono\u015bnych oraz w mikrokr\u0105\u017ceniu wie\u0144cowym, jak r\u00f3wnie\u017c w rozwoju sztywno\u015bci naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Projekt ma charakter interdyscyplinarny i wykorzystuje nowoczesne i unikatowe metodologie badawcze, takie jak np. obrazowanie magnetyczno-rezonansowe (MRI) do badania czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka\u00a0<em>in vivo<\/em>\u00a0u myszy, urz\u0105dzenia mikroprzep\u0142ywowe do scharakteryzowania\u00a0 pierwotnych kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka wyizolowanych od myszy\u00a0<em>in vitro<\/em>, oraz metody metabolomiki celowanej i niecelowanej do badania szlak\u00f3w metabolicznych dysfunkcyjnego \u015br\u00f3db\u0142onka i naczy\u0144 krwiono\u015bnych\u00a0<em>ex vivo<\/em>.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c, dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka i sztywno\u015b\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych stanowi\u0105 najwa\u017cniejsze czynno\u015bciowe wyznaczniki starzej\u0105cego si\u0119 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia prowadz\u0105cego do chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, poznanie nowych metabolicznych mechanizm\u00f3w odpowiedzialnych za rozw\u00f3j starczego stanu zapalnego mo\u017ce przynie\u015b\u0107 nowe perspektywy terapeutyczne.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01002\">Opracowanie analizy spektroskopowej in vitro kropli lipidowych: ich biochemia i lokalizacja w odniesieniu do funkcji biologicznej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> prof. dr hab. Ma\u0142gorzata Anna Bara\u0144ska<br \/><\/strong>Partnerzy projektu:<strong> prof. Yukihiro Ozaki, School of Science and Technology, Kwansei Gakuin University, Japonia oraz prof. J\u00fcrgen Popp, Leibniz Institute of Photonic Technology, Jena, Niemcy<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0HARMONIA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 949 000 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Lipidy pe\u0142ni\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w organizmie, wyst\u0119puj\u0105 w kom\u00f3rkach, gdzie s\u0105 sk\u0142adnikiem b\u0142on oraz w jej wn\u0119trzu, gdzie np. magazynuj\u0105 energi\u0119 lub przesy\u0142aj\u0105 sygna\u0142y. Te wewn\u0105trzkom\u00f3rkowe skupiska zwane s\u0105 kroplami lipidowymi i pomimo powszechnej obecno\u015bci w kom\u00f3rkach prawie wszystkich organizm\u00f3w, wiedza na temat ich funkcji, sk\u0142adu i mechanizmu powstawania jest wci\u0105\u017c znikoma. Nadmiar lipid\u00f3w, zar\u00f3wno w obiegu, jak i na poziomie tkanek, przyczynia si\u0119 do zaburzenia zwanego dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 wielu chor\u00f3b metabolicznych, takich jak oty\u0142o\u015b\u0107, mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic i cukrzyca, oraz ich powik\u0142a\u0144 sercowo-naczyniowych. Poniewa\u017c rola i sk\u0142ad kropli lipidowych w \u015br\u00f3db\u0142onku nie jest w pe\u0142ni znana st\u0105d celem projektu s\u0105 pe\u0142ne, kompleksowe badania tych organelli kom\u00f3rkowych, w warunkach normalnych i stymuluj\u0105cych stres i chorob\u0119. Jako \u017ce wielko\u015b\u0107 kropli waha si\u0119 w granicach od 20-40 nm do 100 mikrometr\u00f3w, ich analiza in situ w kom\u00f3rkach wymaga zastosowania kompleksowej metody. Warunek ten spe\u0142nia spektroskopia oscylacyjna w postaci kilku technik. Nie wszystkie s\u0105 dost\u0119pne w Polsce st\u0105d potrzeba wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami zagranicznymi, kt\u00f3rzy maj\u0105 do\u015bwiadczenie w badaniach lipid\u00f3w w r\u00f3\u017cnych modelach kom\u00f3rkowych.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">POLONEZ<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p1033\">Wp\u0142yw inhibitor\u00f3w kinazy tyrozynowej na szlak Syk w subpopulacjach p\u0142ytek krwi<br \/>opartych na eNOS i na integralno\u015bci bariery \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Aneta Radziwon-Balicka<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program POLONEZ BIS-3<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 209 093 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 24 miesi\u0119ce<\/strong><\/p>\n<p>Inhibitory ma\u0142ocz\u0105steczkowe kinazy tyrozynowej reprezentuj\u0105 er\u0119 terapii ukierunkowanej i onkologii precyzyjnej stosowanej w leczeniu r\u00f3\u017cnych nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych. Pomimo powodzenia tej terapii, mog\u0105 one wywo\u0142ywa\u0107 skutki uboczne, takie jak zakrzepica, krwawienie i zdarzenia sercowo-naczyniowe. Lepsze zrozumienie patogenezy powik\u0142a\u0144 sercowo-naczyniowych u pacjent\u00f3w leczonych inhibitorami ma\u0142ocz\u0105steczkowymi jest pilnie potrzebne w celu poprawy bezpiecze\u0144stwa terapii przeciwnowotworowej. Naszym celem jest scharakteryzowanie mo\u017cliwego wp\u0142ywu p\u0142ytek krwi na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka oraz zbadanie wp\u0142ywu inhibitor\u00f3w drobnocz\u0105steczkowych na funkcjonalno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka. Przewidujemy, \u017ce ten projekt badawczy przyniesie now\u0105 wiedz\u0119 na temat p\u0142ytek krwi i ich funkcjonalnego wp\u0142ywu na integralno\u015b\u0107 bariery \u015br\u00f3db\u0142onkowej. Ponadto, badanie kliniczne b\u0119dzie mia\u0142o na celu sprawdzenie, czy inhibitory ma\u0142ocz\u0105steczkowe mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny wp\u0142yw na p\u0142ytki krwi i integralno\u015b\u0107 bariery \u015br\u00f3db\u0142onkowej u pacjent\u00f3w z przewlek\u0142\u0105 bia\u0142aczk\u0105 szpikow\u0105 nieleczonych i leczonych inhibitorami ma\u0142ocz\u0105steczkowymi.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">OPUS<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p1000\">Nowe mechanizmy dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka u myszy E3L.CETP \u2013 unikatowym modelu hiperlipidemii z ludzkim profilem lipoprotein<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki <\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS 15<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 887 200 PLN <\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Witamina K, nale\u017c\u0105ca do witamin rozpuszczalnych w t\u0142uszczach, odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w regulacji proces\u00f3w zakrzepowych oraz w procesach przebudowy ko\u015bci poprzez mechanizmy regulowane przez bia\u0142ka zale\u017cne od witaminy K (VKD). Ostatnie badania epidemiologiczne wskazuj\u0105, \u017ce spo\u017cywanie witaminy K2 \u2013 wywieraj\u0105cej g\u0142\u00f3wnie skutki pozaw\u0105trobowe (ale nie witaminy K1- wywieraj\u0105cej g\u0142\u00f3wnie skutki w\u0105trobowe) \u2013 zmniejsza \u015bmiertelno\u015b\u0107 sercowo-naczyniow\u0105 i ca\u0142kowit\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107. Tego efektu nie mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 znanymi dzisiaj mechanizmami dzia\u0142ania witaminy K2. Nasze wst\u0119pne wyniki wykazuj\u0105 po raz pierwszy na to, \u017ce witamina K2 podawana w ma\u0142ej dawce poprawia czynno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka u myszy z mia\u017cd\u017cyc\u0105, mierzon\u0105\u00a0<em>in vivo<\/em>. Na podstawie naszych wst\u0119pnych wynik\u00f3w bada\u0144 s\u0105dzimy, \u017ce upo\u015bledzenie endogennej syntezy witaminy K2 w \u015br\u00f3db\u0142onku przyczynia si\u0119 do rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w mia\u017cd\u017cycy, a suplementacja witaminy K2 odwraca deficyt endogennej witaminy K2 w \u015br\u00f3db\u0142onku, w konsekwencji poprawia status karboksylacji bia\u0142ek zale\u017cnych od witaminy K i poprawia czynno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka. Witamina K2 mo\u017ce odgrywa\u0107 istotn\u0105 rol\u0119 w regulacji czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3ra jak dot\u0105d jest nieznana.<\/p>\n<p>Zdumiewaj\u0105ce jest, \u017ce pomimo d\u0142ugiej historii bada\u0144, wiedza dotycz\u0105ca roli witaminy K w regulacji czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onku jest znikoma, zar\u00f3wno w kontek\u015bcie fizjologii, biochemii, patofizjologii jak i farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka i wielu chor\u00f3b zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka. Uzupe\u0142nienie tej wiedzy w ramach niniejszego projektu, mo\u017ce przynie\u015b\u0107 nie tylko nowe zrozumienie mechanizm\u00f3w dzia\u0142ania egzogennej witaminy K2, oraz regulacji czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka przez endogenn\u0105 witamin\u0119 K2, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c otworzy\u0107 nowe perspektywy terapeutyczne wielu chor\u00f3b przebiegaj\u0105cych z dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego.<\/p>\n<p>W projekcie wykorzystane zostan\u0105 myszy E3L.CETP, unikatowy model hiperlipidemii z ludzkim profilem lipoprotein, w kt\u00f3rym dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka rozwija si\u0119 powoli i znacznie wyprzedza rozw\u00f3j mia\u017cd\u017cycy. Lepsze zrozumienie mechanizm\u00f3w rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w tym modelu pozwoli na rozw\u00f3j bada\u0144 nad nowymi mechanizmami farmakoterapeutycznymi dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka\u00a0<em>in vivo<\/em>.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p030\">RS-SRS-MED: Mikroskopia spontanicznego i stymulowanego rozpraszania ramanowskiego do czu\u0142ego i ultraszybkiego obrazowania kom\u00f3rek w procesie rozwoju chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> prof. dr hab. Ma\u0142gorzata Anna Bara\u0144ska<br \/><\/strong>Partnerzy: <strong>Projekt realizowany wsp\u00f3lnie mi\u0119dzy Wydzia\u0142em Chemii UJ oraz Jagiello\u0144skim Centrum Rozwoju Lek\u00f3w<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 896 400 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Choroby cywilizacyjne s\u0105 coraz wi\u0119kszym problemem w starzej\u0105cych si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwach. Chocia\u017c s\u0105 one badane przez armi\u0119 naukowc\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, wiele mechanizm\u00f3w ich rozwoju jest nadal niejasna. Lepsza diagnostyka i skuteczna terapia mog\u0142aby oprze\u0107 si\u0119 na wiedzy zgromadzonej na podstawie bada\u0144 nad procesami biochemicznymi zwi\u0105zanymi z post\u0119pem patologii i ich leczeniem na poziomie kom\u00f3rkowym, ale jest to bardzo trudne zadanie, poniewa\u017c wymaga bardzo szybkich metod o wysokiej czu\u0142o\u015bci i selektywno\u015bci. Istnieje kilka modeli biologicznych dost\u0119pnych do badania proces\u00f3w biochemicznych, np. zwierz\u0119ta(in vivo), tkanki (ex vivo) i kom\u00f3rki(in vitro). W projekcie planujemy wykorzysta\u0107 modele zwierz\u0119ce chor\u00f3b cywilizacyjnych, a pomiary prowadzi\u0107 na tkankach i kom\u00f3rkach. W szczeg\u00f3lno\u015bci interesuje nas \u015br\u00f3db\u0142onek, kt\u00f3rego dysfunkcja mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozwoju wielu chor\u00f3b (w niekt\u00f3rych przypadkach obserwujemy wt\u00f3rn\u0105 dysfunkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka, jako efekt choroby).W projekcie deklarujemy opracowanie nowej metodologii badania szybkich proces\u00f3w na poziomie subkom\u00f3rkowym, w tym transportu makrocz\u0105steczek. Transport makrocz\u0105steczek w \u015br\u00f3db\u0142onku naczyniowym i jego modyfikacja, np. przez si\u0142y mechaniczne, jest wa\u017cna z punktu widzenia prawid\u0142owego funkcjonowania tkanki zdrowej oraz w rozwoju r\u00f3\u017cnych patologii. Wykorzystuj\u0105c spektroskopi\u0119, a wi\u0119c metod\u0119 w kt\u00f3rej badamy oddzia\u0142ywanie promieniowania z pr\u00f3bk\u0105, mo\u017cna w spos\u00f3b niedestrukcyjny i kompleksowy uzyskiwa\u0107 informacje o stanie biochemicznym pr\u00f3bek. Planujemy bada\u0107 zmiany biochemiczne w kom\u00f3rkach przy u\u017cyciu metod spektroskopowych, przede wszystkim mikroskopii ramanowskiej -klasycznej(ang. RS, Raman scattering) i wymuszonego rozpraszania ramanowskiego (ang. SRS microscopy, stimulated Raman scattering) oraz modeli biologicznych -kom\u00f3rek konkretnych narz\u0105d\u00f3w (np. naczy\u0144, serca, w\u0105troby i m\u00f3zgu) zwierz\u0105t z mysich modeli mia\u017cd\u017cycy, st\u0142uszczenia w\u0105troby i choroby Alzheimera (pr\u00f3bki MEDyczne). Mikroskopia RS-SRS-MED. nie jest jeszcze dost\u0119pna w Polsce; wi\u0119c planujemy j\u0105 zaprojektowa\u0107, skonstruowa\u0107 i przetestowa\u0107, i po raz pierwszy wykorzysta\u0107 potencja\u0142 mikroskopii SRS razem z innymi technikami do analizy kom\u00f3rek r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w. Zdecydowanie wierzymy, \u017ce mikroskopia RS-SRS-MED. b\u0119dzie narz\u0119dziem, kt\u00f3re pozwoli uzyska\u0107 now\u0105 wiedze, pomo\u017ce wskaza\u0107 nowe markery chor\u00f3b cywilizacyjnych, co przyniesie korzy\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu, a tak\u017ce przyczyni si\u0119 do alternatywnej diagnostyki i leczenia tych chor\u00f3b.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01034\"><strong>LDL-mimetyczny liposomalny \u015brodek kontrastowy do wykrywania zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka w oparciu o MRI we wczesnej fazie dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka in vivo<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Anna Bar<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS20<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>2 496 000\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 48 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Og\u00f3lnym celem tego projektu jest: po pierwsze, opracowanie zoptymalizowanej, opartej na MRI metodologii oceny przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka w modelach mysich in vivo, a po drugie wykorzystanie tej ulepszonej metody do scharakteryzowania zmian przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onkain vivo wywo\u0142anych rozwojem choroby i w odpowiedzi na farmakoterapi\u0119.<\/p>\n<p>Kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka tworz\u0105 najwi\u0119kszy narz\u0105d wewn\u0105trzwydzielniczy w organizmie, pokrywaj\u0105cy ogromne, wewn\u0119trzne powierzchnie ca\u0142ego uk\u0142adu sercowo-naczyniowego. Z kolei dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka (D\u015a) jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 wielu chor\u00f3b i mo\u017ce by\u0107 traktowana jako barometr ryzyka sercowo-naczyniowego. Ponadto badania nad rozwojem D\u015a u myszy in vivo, stanowi\u0105cych podstawowy model w badaniach przedklinicznych, maj\u0105 zasadnicze znaczenie dla lepszego zrozumienia roli kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka w progresji choroby, wskazania lek\u00f3w o szkodliwym lub korzystnym wp\u0142ywie na \u015br\u00f3db\u0142onek lub identyfikacji wra\u017cliwych parametr\u00f3w D\u015a. Obecnie r\u00f3\u017cne testy s\u0105 wykorzystywane do oceny fenotypu \u015br\u00f3db\u0142onka, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie nadaje si\u0119 do wczesnego wykrywania D\u015a. Jednak opieraj\u0105c si\u0119 na naszych wst\u0119pnych wynikach, stawiamy hipotez\u0119, \u017ce spo\u015br\u00f3d wielu metod pomiaru D\u015a, ocena zmian przepuszczalno\u015bci mo\u017ce stanowi\u0107 jedno z najbardziej czu\u0142ych narz\u0119dzi do wykrywania zmian w fenotypie \u015br\u00f3db\u0142onka, ale ta \u015bcie\u017cka nie by\u0142a dalej badana i stanowi przedmiot niniejszego projektu. Liczba publikacji opisuj\u0105cych przedkliniczne badania przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka in vivo u myszy jest ograniczona ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 stosowania specjalistycznych narz\u0119dzi i metodologii. Jedn\u0105 z metod umo\u017cliwiaj\u0105cych wykrycie zmian przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka in vivo jest ocena akumulacji gadolinowego \u015brodka kontrastowego (\u015aK) w \u015bcianie naczynia, metod\u0105 obrazowania magnetyczno-rezonansowego (MRI). Jednak nadal brakuje wra\u017cliwych \u015aK, kt\u00f3re s\u0105 wychwytywane przez \u015br\u00f3db\u0142onek w podobny spos\u00f3b jak lipoproteiny o ma\u0142ej g\u0119sto\u015bci (LDLs), na\u015bladuj\u0105c patofizjologiczne procesy, we wczesnym stadium zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka, w mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic.<\/p>\n<p>Akumulacja LDL w warstwie b\u0142ony wewn\u0119trznej t\u0119tnic stanowi kluczowy etap w rozwoju mia\u017cd\u017cycy, dlatego w niniejszym projekcie optymalizacja \u015aK b\u0119dzie polega\u0107 na opracowaniu LDL-mimetycznego liposomalnego\u015aK, w celu zwi\u0119kszenia lokalnego st\u0119\u017cenia \u015aK w \u015bcianie naczynia, wch\u0142anianego podobnie jak LDL podczas zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka, w bardzo wczesnej fazie D\u015a. W szczeg\u00f3lno\u015bci zostan\u0105 zmodyfikowane parametry fizykochemiczne liposom\u00f3w, w tym rozmiar, sk\u0142ad, \u0142adunek powierzchniowy lub dost\u0119pno\u015b\u0107 powierzchni. Ponadto, w ramach optymalizacji, do liposom\u00f3w zostanie przy\u0142\u0105czony peptyd mimetyczny apolipoprotein\u0119 B100 (g\u0142\u00f3wne bia\u0142ko LDL). Podczas tych bada\u0144 zostanie r\u00f3wnie\u017c zidentyfikowany mechanizm wychwytu \u015aK w \u015bcianie naczynia. Alternatywnie do obrazowania MR zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka wykrywanej jako zwi\u0119kszony sygna\u0142 od nagromadzonych<br \/>w \u015bcianie naczynia liposom\u00f3w obci\u0105\u017conych gadolinem, zastosowane zostanie r\u00f3wnie\u017c obrazowanie liposom\u00f3w obci\u0105\u017conych 19-fluorem (19F), co mo\u017ce zapewni\u0107 bardziej czu\u0142y spos\u00f3b wykrywania zmian przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka, z powodu braku sygna\u0142u t\u0142a 19F w organizmie. W drugiej cz\u0119\u015bci projektu zoptymalizowana metodologia zostanie wykorzystana do oceny progresji zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka u myszy E3L.CETP, unikalnego mysiego modelu \u0142agodnej hiperlipidemii, kt\u00f3ry wykazuje ludzki metabolizm lipoprotein i reprezentuj\u0105cego klinicznie istotny model D\u015a. U myszy E3L.CETP d\u0142ugotrwa\u0142y rozw\u00f3j D\u015a podsumowuje powolny post\u0119p D\u015a u ludzi z zale\u017cnymi od wieku zmianami w \u015br\u00f3db\u0142onku, przyspieszonymi przez \u0142agodn\u0105 hiperlipidemi\u0119. Nasze podej\u015bcie pozwoli okre\u015bli\u0107, czy ocena zwi\u0119kszonej przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka umo\u017cliwia najwcze\u015bniejsze wykrycie D\u015a, poprzedzaj\u0105c inne cechy D\u015a.Zoptymalizowana metodologia MRI przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka zostanie r\u00f3wnie\u017c wykorzystana do przeprowadzenia badaniain vivo, weryfikuj\u0105cego wp\u0142yw aktywator\u00f3w czynnika j\u0105drowego 2 (Nrf2) na przepuszczalno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3re pomimo korzystnego wp\u0142ywu na \u015br\u00f3db\u0142onek, obserwowanego jako zmniejszenie produkcji reaktywnych form tlenu, wykaza\u0142y zr\u00f3\u017cnicowany wp\u0142yw na funkcj\u0119 bariery \u015br\u00f3db\u0142onkowej w ludzkim \u015br\u00f3db\u0142onku mikronaczyniowym. Ponadto zbadana zostanie rola szlak\u00f3w endoteliny-1 i Nrf2 w regulacji przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka przez aktywatory Nrf2, czego dotychczas nie przeprowadzono.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01037\"><strong>Heterogeniczno\u015b\u0107 oko\u0142onaczyniowej tkanki t\u0142uszczowej w procesie br\u0105zowienia: na skrzy\u017cowaniu spektroskopii ramanowskiej pojedynczych kom\u00f3rek i patofizjologii adipocyt\u00f3w<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Krzysztof Czamara<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS27<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 872 090 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Stan uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z\u00a0kondycj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego. W\u00a0ostatnich latach oko\u0142onaczyniowa tkanka t\u0142uszczowa (ang. perivascular adipose tissue , PVAT) \u2013 tkanka t\u0142uszczowa otaczaj\u0105ca aort\u0119 \u2013 zyska\u0142a na\u00a0znaczeniu jako kluczowy czynnik w\u00a0chorobach sercowo-naczyniowych i\u00a0zwi\u0105zanych ze\u00a0stylem \u017cycia, kt\u00f3rych\u00a0patogeneza jest powi\u0105zana z\u00a0heterogeniczno\u015bci\u0105 fenotypu PVAT. W\u00a0przypadku oty\u0142o\u015bci zaburzenia metabolizmu lipid\u00f3w prowadz\u0105 do\u00a0zwi\u0119kszonej akumulacji t\u0142uszczu, stanu zapalnego i\u00a0utraty funkcji termogenicznej. Indukcja br\u0105zowego fenotypu adipocyt\u00f3w PVAT przez\u00a0aktywacj\u0119 bia\u0142ka rozprz\u0119gaj\u0105cego 1 (ang. uncoupling protein 1, UCP1), kluczowego dla termogenezy bezdr\u017ceniowej, mo\u017ce zapobiega\u0107 schorzeniom sercowo-naczyniowym. W\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym br\u0105zowienie PVAT staje si\u0119 obiecuj\u0105c\u0105 strategi\u0105 wazoprotekcyjn\u0105 naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n<p>Celem projektu jest opracowanie i\u00a0walidacja unikalnej metody obrazowania ramanowskiego pojedynczych kom\u00f3rek do\u00a0szybkiej analizy adipocyt\u00f3w PVAT oraz\u00a0zbadanie molekularnych mechanizm\u00f3w le\u017c\u0105cych u\u00a0podstaw heterogeniczno\u015bci PVAT i\u00a0zmian w\u00a0sk\u0142adzie lipidowym PVAT pod\u00a0wp\u0142ywem diety wysokot\u0142uszczowej i\u00a0jej odwr\u00f3cenia, z\u00a0zastosowaniem sekwencjonowania RNA. Opracowana metodologia zostanie wykorzystana do\u00a0analizy heterogeniczno\u015bci PVAT, oceny wp\u0142ywu diety wysokot\u0142uszczowej na\u00a0profile lipidowe PVAT oraz\u00a0eksploracji strategii farmakologicznych indukuj\u0105cych br\u0105zowienie adipocyt\u00f3w PVAT. Projekt \u0142\u0105czy modele in\u00a0vitro i\u00a0techniki biologii molekularnej z\u00a0walidacj\u0105 in\u00a0vivo, koncentruj\u0105c si\u0119 na\u00a0ochronnym wp\u0142ywie br\u0105zowienia PVAT na\u00a0naczynia krwiono\u015bne zar\u00f3wno w\u00a0warunkach fizjologicznych, jak i\u00a0w\u00a0oty\u0142o\u015bci indukowanej diet\u0105 wysokot\u0142uszczow\u0105.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01037\"><strong>W poszukiwaniu nieznanych aspekt\u00f3w regulacji przeka\u017anictwa tlenku azotu przez bia\u0142ka ferrihemowe w erytrocycie oraz \u015bcianie naczynia<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Jakub Dyba\u015b<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS21<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 2 275 858 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Tlenek azotu (NO) jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych cz\u0105steczek przeka\u017anikowych, zaanga\u017cowanych w utrzymanie prawid\u0142owej r\u00f3wnowagi naczyniowej w uk\u0142adzie krwiono\u015bnym cz\u0142owieka poprzez udzia\u0142 w obni\u017ceniu ci\u015bnienia krwi oraz rozkurczu mi\u0119\u015bni g\u0142adkich. Dzia\u0142anie NO jest kontrolowane, mi\u0119dzy innymi, przez bia\u0142ka hemowe, kt\u00f3re uczestnicz\u0105 zar\u00f3wno we wzmocnieniu, jak i os\u0142abieniu dzia\u0142ania rozkurczowego tlenku azotu. Znaczenie bia\u0142ek hemowych zale\u017cy od stanu utleniania jonu \u017celaza znajduj\u0105cego si\u0119 w ich pier\u015bcieniu porfirynowym \u2013 bia\u0142ka ferrohemowe (z\u00a0jonem \u017celaza Fe<sup>2+<\/sup>) powoduj\u0105 wychwyt NO oraz w konsekwencji zablokowanie jego dzia\u0142ania, podczas gdy bia\u0142ka ferrihemowe (z jonem \u017celaza Fe<sup>3+<\/sup>) oddzia\u0142uj\u0105 z NO w spos\u00f3b odwracalny umo\u017cliwiaj\u0105c jego dyfuzj\u0119 oraz podtrzymuj\u0105c bioaktywno\u015b\u0107. Jednak\u017ce dok\u0142adna rola bia\u0142ek ferrihemowych pozostaje niejasna, poniewa\u017c \u017cadna z aktualnie dost\u0119pnych metod badawczych nie umo\u017cliwia jednoczesnej detekcji, rozr\u00f3\u017cnienia i charakterystyki dystrybucji przestrzennej bia\u0142ek ferro- i ferrihemowych. Celem niniejszego projektu jest opracowanie unikatowej metodologii obrazowania z wykorzystaniem rezonansowej spektroskopii ramanowskiej (rR), kt\u00f3ra pozwoli na zbadanie nieodkrytych aspekt\u00f3w regulacji bioaktywno\u015bci NO przez bia\u0142ka ferrihemowe oraz umo\u017cliwi lepsze zrozumienie mechanizm\u00f3w reguluj\u0105cych przeka\u017anictwo NO w erytrocycie oraz \u015bcianie naczynia.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01039\">Normalizacja metabolizmu energetycznego sposobem rozwoju innowacyjnych terapii przeciwzakrzepowych<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Patrycja Kaczara<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS 21<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 2 052 717 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest zbadanie zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy reaktywno\u015bci\u0105 p\u0142ytek krwi a ich metabolizmem energetycznym. Rozwojowi zakrzepicy sprzyja zwi\u0119kszona reaktywno\u015b\u0107 p\u0142ytek krwi wywo\u0142ywana mi\u0119dzy innymi przez choroby takie jak cukrzyca lub mia\u017cd\u017cyca, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 zaburzenia proces\u00f3w metabolicznych. Hipoteza projektu zak\u0142ada, \u017ce farmakologiczna normalizacja proces\u00f3w metabolicznych przebiegaj\u0105cych w p\u0142ytkach krwi mo\u017ce prowadzi\u0107 do poprawienia efektywno\u015bci powszechnie stosowanych lek\u00f3w przeciwp\u0142ytkowych. Wyniki uzyskane podczas realizacji tego projektu mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 do sformu\u0142owania wskaz\u00f3wek dietetycznych pomocnych w spowolnieniu rozwoju zakrzepicy oraz ukaza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania szlak\u00f3w biochemicznych dla rozwoju nowych terapii przeciwp\u0142ytkowych w celu zapobiegania lub os\u0142abiania powa\u017cnych i zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu skutk\u00f3w zakrzepicy.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"po01\">Schwyta\u0107 choroby cywilizacyjne na gor\u0105cym uczynku &#8211; spektroskopia Ramana <em>in vivo<\/em><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Agnieszka Kaczor\u00a0(Uniwersytet Jagiello\u0144ski; Wydzia\u0142 Chemii)<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS 9<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 2 275 858 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Spektroskopia Ramana jest z powodzeniem wykorzystywana do bada\u0144 zmian biochemicznych w tkankach i kom\u00f3rkach w modelach <em>in vitro<\/em> oraz <em>ex vivo<\/em>. Modele te, cho\u0107 niew\u0105tpliwie u\u017cyteczne, s\u0105 oparte na pewnych wa\u017ckich za\u0142o\u017ceniach: dotycz\u0105cych braku wp\u0142ywu nieobecno\u015bci \u201cotoczenia tkankowego\u201d (w przypadku modeli kom\u00f3rkowych <em>in vitro<\/em>) i procedur utrwalania tkanek lub kom\u00f3rek na uzyskane wyniki, czy mo\u017cno\u015bci wnioskowania o rozwoju patologii u cz\u0142owieka na podstawie wynik\u00f3w uzyskanych na zwierz\u0119tach. Ograniczenia metodologii ex vivo i in vitro wynikaj\u0105 tak\u017ce z faktu, i\u017c na og\u00f3\u0142 w tego typu badaniach u\u017cywane s\u0105 zwierz\u0119ce modele knock-out\u00f3w genowych lub modele, w kt\u00f3rych rozw\u00f3j patologii nast\u0119puje wskutek pojedynczego bod\u017aca. Ograniczenia te s\u0105 wyeliminowane w metodyce in vivo z u\u017cyciem sond \u015bwiat\u0142owodowych, w przypadku kt\u00f3rej badana tkanka jest badana bezpo\u015brednio w \u017cyj\u0105cym organizmie. Spektroskopia ramanowska in vivo nie jest rozwijana w Polsce, cho\u0107 jest z powodzeniem u\u017cywana w wielu laboratoriach na \u015bwiecie. W obliczu wzrastaj\u0105cych zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z chorobami cywilizacyjnymi, rozwijanie wiedzy o tych patologiach jest istotnym czynnikiem, kt\u00f3ry mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do ich zapobiegania. Dlatego celem projektu jest zastosowanie spektroskopii Ramana in vivo (w rzeczywistych warunkach fizjologicznych) do badania i charakterystyki zmian chemicznych w tkankach z rozwini\u0119t\u0105 patologi\u0105 w stosunku do kontrolnych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1003\">Indukowanie chiralno\u015bci w supracz\u0105steczkowych agregatach &#8222;go\u015b\u0107-gospodarz&#8221; &#8211; rozw\u00f3j nowych metod rezonansowej ramanowskiej aktywno\u015bci optycznej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Agnieszka Kaczor\u00a0(Uniwersytet Jagiello\u0144ski; Wydzia\u0142 Chemii)<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 126 560 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Spektroskopia rozproszenia ramanowskiego jest technik\u0105 badania materii, opart\u0105 na rejestracji foton\u00f3w nieelastycznie rozpraszanych przez badan\u0105 pr\u00f3bk\u0119 po na\u015bwietleniu jej \u015bwiat\u0142em o pewnej energii. Ramanowska aktywno\u015b\u0107 optyczna (ang. <em>Raman Optical Activity<\/em>, ROA) jest wariacj\u0105 spektroskopii ramanowskiej, w kt\u00f3rej badana jest r\u00f3\u017cnica intensywno\u015bci rozpraszania ramanowskiego dla padaj\u0105cego i\/lub rozproszonego \u015bwiat\u0142a ko\u0142owo spolaryzowanego w lewo- i prawoskr\u0119tnie. R\u00f3\u017cnica ta jest r\u00f3\u017cna od zera \u00a0jedynie \u00a0w\u00a0 przypadku \u00a0gdy \u00a0badane \u00a0indywiduum \u00a0(cz\u0105steczka, \u00a0jon, \u00a0makrocz\u0105steczka, \u00a0etc.) \u00a0jest chiralna.<\/p>\n<p>S\u0142owo chiralno\u015b\u0107 pochodzi od greckiego s\u0142owa <em>cheir<\/em>, oznaczaj\u0105cego r\u0119k\u0119 i nawi\u0105zuje do pewnej jej cechy tj. niemo\u017cno\u015bci na\u0142o\u017cenia na siebie r\u0119ki (a w\u0142a\u015bciwie d\u0142oni) i jej odbicia lustrzanego. Wynika to z faktu istnienia d\u0142oni w wersjach \u201eprawa\u201d i \u201elewa\u201d. Podobnie niekt\u00f3re cz\u0105steczki, jony lub uk\u0142ady cz\u0105steczek charakteryzuj\u0105 si\u0119 chiralno\u015bci\u0105, czyli faktem, i\u017c nie mo\u017cna ich na\u0142o\u017cy\u0107 z obrazem lustrzanym. Indywidua chemiczne, kt\u00f3re s\u0105 swoimi odbiciami lustrzanymi nazywa si\u0119 izomerami optycznymi. Chiralno\u015b\u0107 jest bardzo istotna w przyrodzie, np. wiele kluczowych proces\u00f3w metabolicznych jest chiralnych, m. in. dlatego, i\u017c wiele cz\u0105steczek biologicznych buduj\u0105cych organizmy \u017cywe jest homochiralnych (czyli wyst\u0119puj\u0105cych jedynie w postaci jednego izomeru optycznego). Na przyk\u0142ad naturalnie wyst\u0119puj\u0105ce aminokwasy wyst\u0119puj\u0105 tylko w formie konfiguracji L, a naturalnie wyst\u0119puj\u0105ce cukry \u2013 w formie D. Nie tylko budowa cz\u0105steczki mo\u017ce decydowa\u0107 o tym, i\u017c materia jest chiralna. Chiralno\u015b\u0107 mo\u017ce dotyczy\u0107 te\u017c uk\u0142ad\u00f3w cz\u0105steczek, np. trzeciorz\u0119dowa struktura bia\u0142ek jest \u017ar\u00f3d\u0142em makrocz\u0105steczkowej chiralno\u015bci. Jednym z najbardziej kluczowych z punktu widzenia \u017cycia na Ziemi indywidu\u00f3w chiralnych jest DNA. \u0179r\u00f3d\u0142em supracz\u0105steczkowej chiralno\u015bci jest w tym przypadku skr\u0119t helisy, a przewa\u017caj\u0105c\u0105 form\u0105 jest helisa prawoskr\u0119tna. Od pewnego czasu wiadomo, i\u017c chiralno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 indukowana, np. chiralne otoczenie chemiczne, blokuj\u0105c rotacj\u0119 cz\u0105steczki, mo\u017ce wymusza\u0107 jest pewn\u0105 orientacj\u0119 w przestrzeni i sprawia\u0107, i\u017c staje si\u0119 ona chiralna. Zjawiska indukcji chiralnej s\u0105 niezwykle istotne, gdy\u017c zwi\u0105zane s\u0105 z przekazywaniem chiralnej informacji i rozpoznawaniem chiralnym. \u00a0Mimo \u00a0i\u017c \u00a0istniej\u0105 \u00a0metody \u00a0badania \u00a0chiralno\u015bci, \u00a0np. \u00a0wspomniana \u00a0metoda \u00a0ROA, \u00a0czy elektronowy dichroizm ko\u0142owy (ang. <em>Electronic Circular Dichroism<\/em>, ECD), lub wibracyjny dichroizm ko\u0142owy (ang. <em>Vibrational Circular Dichroism<\/em>, VCD), maj\u0105 one pewne ograniczenia. W szczeg\u00f3lno\u015bci powszechnie stosowanej metodzie ECD brak specyficzno\u015bci konformacyjnej, tj. nie rozpoznaje ona zbyt dobrze r\u00f3\u017cnych konformer\u00f3w cz\u0105steczek. Natomiast wibracyjny dichroizm ko\u0142owy oraz ROA s\u0105 metodami\u00a0\u00a0 o \u00a0stosunkowo\u00a0\u00a0 ma\u0142ej \u00a0czu\u0142o\u015bci.\u00a0 \u00a0<\/p>\n<p>Aby \u00a0poprawi\u0107\u00a0 \u00a0czu\u0142o\u015b\u0107 \u00a0metody \u00a0ROA,\u00a0\u00a0 mo\u017cliwe\u00a0 \u00a0jest zastosowanie wzmocnienia rezonansowego, kt\u00f3re nast\u0119puje, gdy indywiduum chemiczne absorbuje energi\u0119 w zakresie zbli\u017conym do energii stosowanego \u015bwiat\u0142a wzbudzaj\u0105cego, a ponadto gdy absorbcja ta jest zwi\u0105zana z uk\u0142adem chiralnym. W\u00f3wczas mo\u017cliwa jest bardzo du\u017ca poprawa czu\u0142o\u015bci metody, jak np. zademonstrowali\u015bmy to dla supracz\u0105steczkowych agregat\u00f3w karotenoid\u00f3w w mieszanych rozpuszczalnikach [<em>G. Zajac, A. Kaczor, A. Pallares Zazo, J. Mlynarski, M. Dudek, M. Baranska, J. Phys. B, 2016, 120, 4028<\/em>]. Ponadto, silny sygna\u0142 chiralny, obserwowany w takich agregatach sprawi\u0142, i\u017c mo\u017cliwa by\u0142a obserwacja indukowanej chiralno\u015bci w cz\u0105steczkach rozpuszczalnika, kt\u00f3re same w sobie s\u0105 achiralne. W ramach przed\u0142o\u017conego projektu planowane jest otrzymanie i badanie (z u\u017cyciem ROA, VCD i ECD) supramolekularnych uk\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rych nast\u0119puje indukcja chiralno\u015bci. Planowane jest badanie \u00a0r\u00f3\u017cnych \u00a0supracz\u0105steczkowych \u00a0uk\u0142ad\u00f3w \u00a0tego \u00a0typu, \u00a0opartych \u00a0na \u00a0licznych \u00a0kombinacjach cz\u0105steczek chiralnych\/achiralnych i tak dobranych strukturalnie, aby uzyskiwany sygna\u0142 ROA by\u0142 wzmocniony rezonansowo.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1004\">Stopie\u0144 nienasycenia lipid\u00f3w w oko\u0142onaczyniowej tkance t\u0142uszczowej \u2013 nowy biomarker w zapaleniu \u015bciany naczynia? Badania ramanowskie w mysich modelach chor\u00f3b kr\u0105\u017cenia i izolowanych pierwotnych adipocytach[wi\u0119cej]<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Agnieszka Kaczor\u00a0(Uniwersytet Jagiello\u0144ski; Wydzia\u0142 Chemii)<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS 17<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 766 880 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Oko\u0142onaczyniowa tkanka t\u0142uszczowa (pVAT) otacza wszystkie naczynia krwiono\u015bne z wyj\u0105tkiem naczy\u0144 m\u00f3zgowych. Wiadomo ju\u017c, \u017ce pVAT wykazuje ogromn\u0105 aktywno\u015b\u0107 endokrynn\u0105 i mo\u017ce wywiera\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na naczynie krwiono\u015bne m. in. przez uwalnianie tlenku azotu, angiotensyny, leptyny, czy adiponektyny. Dysfunkcyjny pVAT wytwarza wiele prozapalnych adipokin, cytokin i chemokin i w znacznym stopniu uczestniczy w rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce pVAT jest potencjalnym nowym celem terapeutycznym w zakresie profilaktyki i leczenia chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Nie zbadano jednak zmian chemicznych w pVAT w trakcie rozwoju patologii uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, cz\u0119\u015bciowo ze wzgl\u0119du na brak odpowiedniej metodologii. Podstawowym celem projektu jest zbadanie zmian chemicznych pVAT w r\u00f3\u017cnych lokalizacjach naczyniowych w r\u00f3\u017cnych modelach modelowych patologii uk\u0142adu krwiono\u015bnego w celu znalezienia marker\u00f3w chemicznych pVAT oraz stanu zapalnego naczy\u0144 krwiono\u015bnych, co potencjalnie mo\u017ce umo\u017cliwi\u0107 prognozowanie ryzyka sercowo-naczyniowego. Zak\u0142adamy, \u017ce stopie\u0144 nienasycenia lipid\u00f3w mo\u017ce by\u0107 prawdopodobnym markerem dysfunkcji pVAT o potencjalnym zastosowaniu diagnostycznym.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p026\">W poszukiwaniu biochemicznych, mechanicznych i funkcjonalnych marker\u00f3w stresu oksydacyjnego w erytrocytach<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0dr Katarzyna Marzec<\/strong><br \/>Cz\u0142onkowie zespo\u0142u badawczego:\u00a0<strong>dr Katarzyna Bu\u0142at, mgr Aneta Blat, mgr Mateusz Mardy\u0142a<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS 12<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 1 239 900 z\u0142 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong>\u00a036 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Reaktywne formy tlenu (ROS), reaktywne formy azotu (RNS), a tak\u017ce inne rodzaje wolnych rodnik\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 szkodliwy wp\u0142yw na organizmy na poziomie kom\u00f3rkowym, jednak\u017ce ich wytwarzanie jest r\u00f3wnie\u017c fizjologicznym procesem niezb\u0119dnym dla wielu reakcji metabolicznych.<\/p>\n<p>Krew odgrywa szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w mechanizmie stresu oksydacyjnego, gdy\u017c usuwa szkodliwe produkty, w tym wiele czynnik\u00f3w utleniaj\u0105cych. Podstaw\u0105 projektu jest zbadanie zmian wywo\u0142anych w erytrocytach, co jest nietypowym podej\u015bciem do zagadnienia stresu oksydacyjnego. Wcze\u015bniejsze badania w tym zakresie skupia\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na innych frakcjach krwi, g\u0142\u00f3wnie krwinkach bia\u0142ych. Wiedza na temat zmian w erytrocytach jest znacznie ubo\u017csza, co uzasadnia potrzeb\u0119 poszerzenia wiedzy podstawowej w\u0142a\u015bnie w tym zakresie. Informacja na temat marker\u00f3w stresu oksydacyjnego zmierzonych in situ w erytrocytach mo\u017ce odzwierciedla\u0107 poziom stresu oksydacyjnego w krwi, jak r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce stanowi\u0107 potencjalny biomarker og\u00f3lnego poziomu stresu oksydacyjnego w organizmie, co by\u0142aby niezwykle przydatne w badaniach nad progresj\u0105 chor\u00f3b cywilizacyjnych. Erytrocyty wykazuj\u0105 uszkodzenia oksydacyjne poprzez charakterystyczne zmiany w rozmiarze, kszta\u0142cie i morfologii kom\u00f3rki, jak r\u00f3wnie\u017c zmiany biochemiczne, strukturalne i funkcjonalne.\u00a0Wszystkie te parametry maj\u0105 wp\u0142yw lub s\u0105 zwi\u0105zane ze zmianami w innych frakcji krwi i jej og\u00f3lnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci, takich jak zwi\u0119kszonej lepko\u015bci i zaburzenie przep\u0142ywu.\u00a0Dlatego te\u017c, celem projektu jest kompleksowa ocena stresu oksydacyjnego na poziomie erytrocyt\u00f3w z wykorzystaniem innowacyjnej technologii.\u00a0Zastosowanie kombinacji technik takich jak spektroskopii ramanowskiej (RS), spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni (FT-IR) oraz mikroskopii si\u0142 atomowych (AFM) wraz z uzupe\u0142nieniem o techniki referencyjne (UV-Vis, pomiary parametr\u00f3w biochemicznych, barwienia, gazometria krwi,\u00a0ektocytometria) dostarczy nowej wiedzy na temat biochemicznych, mechanicznych i funkcjonalnych marker\u00f3w poziomu stresu oksydacyjnego w erytrocytach.<\/p>\n<p>Badania mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy etapy:<\/p>\n<ol>\n<li>Charakterystyka indukowanego stresu oksydacyjnego in situ w izolowanych erytrocytach pobranych od zwierz\u0105t kontrolnych, kt\u00f3ra umo\u017cliwi detekcj\u0119 biochemicznych, mechanicznych i funkcjonalnych marker\u00f3w dla zmian: hemoglobiny, lipid\u00f3w i bia\u0142ek wewn\u0105trz b\u0142ony kom\u00f3rkowej erytrocyt\u00f3w, w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechanicznych, takich jak sztywno\u015b\u0107 i topografia kom\u00f3rki; w\u0142a\u015bciwo\u015bci funkcjonalnych, takich jak odkszta\u0142calno\u015b\u0107 i agregacja oraz biochemicznych dla tre\u015bci p\u0119cherzyk\u00f3w wydzielniczych produkowanych przez erytrocyty.<\/li>\n<\/ol>\n<ol start=\"2\">\n<li>Definicja i opis mo\u017cliwych biochemicznych, mechanicznych i funkcyjnych marker\u00f3w stresu oksydacyjnego erytrocyt\u00f3w dla typu induktora wywo\u0142uj\u0105cego uszkodzenie, rodzaju erytrocyt\u00f3w (izolowane od zdrowych myszy kontrolnych oraz od mysiego modelu stresu oksydacyjnego) oraz dla izolowanych erytrocyt\u00f3w versus erytrocyt\u00f3w w pe\u0142nej krwi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol start=\"3\">\n<li>Badania RS\/IR\/AFM na wybranych markerach i ocena poziomu stresu oksydacyjnego in vitro\/ex vivo dla erytrocyt\u00f3w pobranych od modeli mysich chor\u00f3b cywilizacyjnych, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 etiologiczn\u0105, w kt\u00f3rej stres oksydacyjny odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119, takich jak mysi model cukrzycy, mia\u017cd\u017cycy czy przerzutowo\u015bci nowotworowej.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Na podstawie danych literaturowych oraz naszych wst\u0119pnych wynik\u00f3w mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce wykorzystanie w projekcie kombinacji technik spektroskopii ramanowskiej, IR i AFM, uzupe\u0142nionych o techniki referencyjne, umo\u017cliwi nie tylko jako\u015bciowo nowy opis poziomu stresu oksydacyjnego w erytrocytach, ale r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce stanowi\u0107 innowacyjny zestaw technik do jego \u0142atwiejszej detekcji i opisu. Spektroskopia RS wykorzystuje zalety immersyjnej spektroskopii konfokalnej, jak r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwia na otrzymanie informacji dotycz\u0105cych biochemicznych zmian w pr\u00f3bce na poziomie molekularnym. Spektroskopia IR, \u017ce nie tylko umo\u017cliwia wykrycie zmian jako\u015bciowych, ale r\u00f3wnie\u017c \u0142atwe ilo\u015bciowe oznaczenie wielu zmian biochemicznych. Obie techniki, maj\u0105 ogromny potencja\u0142 diagnostyczny tak\u017ce w badaniach erytrocyt\u00f3w. AFM mo\u017ce dostarczy\u0107 informacji na temat mechanicznych marker\u00f3w uszkodzenia kom\u00f3rek nawet z pojedynczego ogniwa zmian patologicznych, r\u00f3wnie\u017c w przypadku erytrocyt\u00f3w, co sprawia, \u017ce to obiecuj\u0105ca metoda w diagnostyce stresu oksydacyjnego. Co wi\u0119cej, techniki te umo\u017cliwiaj\u0105 przeprowadzenie analizy na niewielkiej ilo\u015bci krwi. Uzyskane dane komputerowe (zbi\u00f3r widm, map i obraz\u00f3w &#8211; Ramana\/IR\/AFM), kt\u00f3re przechowuj\u0105 informacje molekularn\u0105, strukturaln\u0105, biochemiczn\u0105 i mechaniczn\u0105, mog\u0105 by\u0107 przechowywane do dalszej analizy.<\/p>\n<p>Projekt bezpo\u015brednio umo\u017cliwi na poszerzenie obecnej wiedzy dotycz\u0105cej zmian w erytrocytach na skutek stresu oksydacyjnego i stworzenie bardzo unikalnej grupy badawczej, kt\u00f3ra wykorzystuje nowe zastosowania technologii opartej na technikach spektroskopowych i obrazowania do analizy erytrocyt\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c prezentuje now\u0105 koncepcj\u0119 badania stresu oksydacyjnego. Otrzymane wyniki zostan\u0105 opublikowane w mi\u0119dzynarodowych czasopismach o wysokim czynniku wp\u0142ywu, i prezentowane na konferencjach mi\u0119dzynarodowych i polskich. Dodatkowo projekt przyczyni si\u0119 do stworzenia metodologii pomiaru poziomu stresu oksydacyjnego w erytrocytach opartej na innowacyjnej kombinacji technik IR \/RS\/AFM co mo\u017ce zosta\u0107 u\u017cyte do bada\u0144 modeli mysich chor\u00f3b cywilizacyjnych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p025\">Spektrohistopatologia FTIR and immunoSERS w identyfikacji stanu biochemicznego mikroprzerzut\u00f3w i niszy pre-metastatycznej w mysim modelu nowotworu sutka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Kamilla Ma\u0142ek (Uniwersytet Jagiello\u0144ski; Wydzia\u0142 Chemii )<\/strong><br \/>Koordynacja ze strony JCET jako partnera: <strong>&#8211;<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 1 011 050 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong>\u00a036 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Projekt zatytu\u0142owany \u201eSpektrohistopatologia FTIR and immunoSERS w identyfikacji stanu biochemicznego mikroprzerzut\u00f3w i niszy premetastatycznej w mysim modelu nowotworu sutka\u201d ma na celu \u201epobranie odcisku palca\u201d przerzutu nowotworowego zanim on si\u0119 w pe\u0142ni rozwinie. Jak og\u00f3lnie wiadomo, rak jest najbardziej \u015bmierteln\u0105 chorob\u0105 na \u015bwiecie i pomimo ci\u0105g\u0142ego wprowadzania nowych metod diagnostycznych i strategii terapeutycznych, liczba nowych przypadk\u00f3w choroby oraz zgon\u00f3w ci\u0105gle wzrasta. Prognozuje si\u0119 \u017ce 50% nowych przypadk\u00f3w zachorowa\u0144 w\u015br\u00f3d kobiet i m\u0119\u017cczyzn b\u0119dzie dotyczy\u0107 raka piersi\/prostaty, p\u0142uc, oskrzeli i odbytu, z czego a\u017c 20% przypisuje si\u0119 nowotworowi piersi. Ale nowotw\u00f3r pierwotny nie jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w, tylko jego przerzut. Proces ten odbywa si\u0119 poprzez rozsiew kom\u00f3rek nowotworowych do naczy\u0144 krwiono\u015bnych i limfatycznych, ich transport przez kr\u0105\u017cenie systemowe do odleg\u0142ych narz\u0105d\u00f3w a nast\u0119pnie kolonizacj\u0119 i utworzenie mikroprzerzutu rozmna\u017caj\u0105cego si\u0119 do makrometastazy. Z kolei wiadomo r\u00f3wnie\u017c, \u017ce miejsce przerzutu nie jest przypadkowe tylko dany narz\u0105d \u00a0odbiera \u00a0sygna\u0142 \u00a0chemiczny \u00a0od \u00a0guza \u00a0pierwotnego \u00a0aby \u00a0\u201eprzygotowa\u0107\u201d \u00a0swoj\u0105 \u00a0matryc\u0119 tkankow\u0105 na przyj\u0119cie niechcianego go\u015bcia, czyli utworzy\u0107 tak zwan\u0105 nisz\u0119 pre-metastatyczn\u0105.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1005\">Projektowanie nanoczujnik\u00f3w SERS dla detekcji ex vivo stanu zapalnego naczy\u0144 krwiono\u015bnych<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Kamilla Ma\u0142ek (Uniwersytet Jagiello\u0144ski; Wydzia\u0142 Chemii )<\/strong><br \/>Koordynacja ze strony JCET jako partnera: <strong>&#8211;<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 861 660 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong>\u00a036 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Detekcja biomoleku\u0142 poprzez rejestracj\u0119 zjawiska wynikaj\u0105cego z oddzia\u0142ywania \u015bwiat\u0142a i indywiduum chemicznego jest jednym z najbardziej obiecuj\u0105cych kierunk\u00f3w rozwoju czujnik\u00f3w diagnostycznych. Oferuj\u0105 one wysok\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 w po\u0142\u0105czeniu z nieinwazyjn\u0105 natur\u0105 analizy i zaimplementowania ich w przeno\u015bne urz\u0105dzenia. Zasadniczym celem projektu jest opracowanie nowej i czu\u0142ej technologii opartej na po\u0142\u0105czeniu wysoce selektywnego immunochemicznego wykrywania biomarker\u00f3w stanu zapalnego naczy\u0144 krwiono\u015bnych z unikalnych profilem widma uzyskanego przy u\u017cyciu powierzchniowo wzmocnionej spektroskopii ramanowskiej (SERS). SERS jest wysoce czu\u0142\u0105 technik\u0105 detekcyjn\u0105 opart\u0105 na nanostrukturalnych pod\u0142o\u017cach z\u0142ota uzyskanych w reakcji chemicznej (nanocz\u0105stki metalu takie jak nanogwiazdy, nanomuszle) oraz na przyk\u0142ad w procesach anodyzacji i fotoredukcji pod\u0142o\u017cy aluminiowych czy tlenku tytanu dostarczaj\u0105c periodycznie u\u0142o\u017cone nanostruktury (na przyk\u0142ad heksagonalne). SERS ma szerokie zastosowania, w r\u00f3\u017cnorodnych dziedzinach jak w biomedycznej diagnostyce i bada\u0144 biochemicznych oraz wykazuje ogromny potencja\u0142 w analizie multipleksowej, co czyni go szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym narz\u0119dziem do jednoczesnego diagnozowania wielu marker\u00f3w choroby. Og\u00f3lnym celem projektu jest skonstruowanie dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w bioczujnik\u00f3w do oznaczenia marker\u00f3w zapalenia w naczyniach krwiono\u015bnych w przekroju tkanki i w osoczu krwi. Jeden z nich zapewni multipleksowe obrazowanie kilku antygen\u00f3w w t\u0119tnicach mia\u017cd\u017cycowych, podczas gdy drugi biosensor SERS typu \u201ekanapkowego\u201d pos\u0142u\u017cy ilo\u015bciowemu oznaczaniu cytokin prozapalnych w osoczu krwi. Planowane badania maj\u0105 wi\u0119c charakter mi\u0119dzydziedzinowy \u0142\u0105cz\u0105cy nanotechnologi\u0119 materia\u0142ow\u0105, bardzo czu\u0142\u0105 technik\u0119 spektroskopow\u0105 i technologi\u0119 medyczn\u0105.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1013\">Spektroskopia ramanowska w badaniach in vitro wp\u0142ywu chemioterapeutyk\u00f3w na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr hab. Kamilla Ma\u0142ek (Uniwersytet Jagiello\u0144ski; Wydzia\u0142 Chemii)<\/strong><br \/>Koordynacja ze strony JCET jako partnera: <strong>&#8211;<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 861 660 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong>\u00a036 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Wczesne rozpoznanie choroby ma kluczowe znaczenie, je\u015bli ludzie maj\u0105 mie\u0107 du\u017c\u0105 szans\u0119 odzyskania zdrowia lub prze\u017cycia. W pocz\u0105tkowych stadiach choroby st\u0119\u017cenia biomarker\u00f3w specyficznych dla niej s\u0105 \u015bladowe a przecie\u017c obecne w bardzo z\u0142o\u017conych pr\u00f3bkach biologicznych takich jak tkanka czy osocze krwi. Wykrycie tych marker\u00f3w jest podobne do szukania ig\u0142y w stogu siana, na poziomie kt\u00f3rego obecnie stosowane metody diagnostyczne nie mog\u0105 wykry\u0107. Zmiany stylu \u017cycia zwi\u0105zane z urbanizacj\u0105, paleniem papieros\u00f3w czy oty\u0142o\u015bci\u0105 znacznie zwi\u0119kszaj\u0105 liczb\u0119 os\u00f3b nara\u017conych na mia\u017cd\u017cyc\u0119 i chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105. Mia\u017cd\u017cyca coraz cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje ju\u017c u m\u0142odych ludzi i jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia kt\u00f3re prowadz\u0105 do zawa\u0142u serca, udaru m\u00f3zgu lub \u015bmierci. Powierzchniowo wzmocniona spektroskopia ramanowska (SERS) jest doskona\u0142ym narz\u0119dziem, kt\u00f3re jest w stanie zidentyfikowa\u0107 i oznaczy\u0107 bardzo niskie st\u0119\u017cenie bia\u0142ek markerowych, zw\u0142aszcza w po\u0142\u0105czeniu z reakcj\u0105 immunochemiczn\u0105.<\/p>\n<p>Projekt ma na celu skonstruowanie bioczujnik\u00f3w SERS do wykrywania \u015bladowych ilo\u015bci marker\u00f3w chorobowych poprzez dopasowanie ich jak w modelu klucz do zamka. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 taki poziom detekcji wymagane jest wytworzenie zaawansowanych nanomateria\u0142\u00f3w o uporz\u0105dkowanych kszta\u0142cie jak na przyk\u0142ad muszli, gwiazdy czy plastra miodu. Nast\u0119pnie dzia\u0142anie zaprojektowanych nanoczujnik\u00f3w b\u0119dzie ocenione w modelach zwierz\u0119cych ludzkich chor\u00f3b wynikaj\u0105cych ze stanu zapalnego naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01038\"><strong>Ocena transformacji mezenchymalnej \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego indukowana przerzutowaniem kom\u00f3rek raka piersi w toku starzenia si\u0119 oraz jakie to poci\u0105ga ze sob\u0105 implikacje dla terapii<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Marta Sm\u0119da<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS 21<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 3 045\u00a0370 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 48 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Rak piersi jest jednym z najcz\u0119stszych nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych w Polsce. Przyczyn\u0105 zgonu s\u0105 najcz\u0119\u015bciej odleg\u0142e przerzuty utworzone w wa\u017cnych dla \u017cycia narz\u0105dach, jednak\u017ce u starszych pacjent\u00f3w r\u00f3wnie cz\u0119st\u0105 przyczyn\u0105 zgonu s\u0105 choroby sercowo-naczyniowe, kt\u00f3rych przebieg zaostrza si\u0119 w trakcie przebiegu choroby nowotworowej. Przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 transformacja mezenchymalna kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego, kt\u00f3ra towarzyszy chorobie nowotworowej. Przypuszcza si\u0119, \u017ce\u00a0 mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 ona tak\u017ce wraz z wiekiem w trakcie procesu starzenia si\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego i mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zana ze zmian\u0105 fenotypu p\u0142ytek krwi w toku starzenia si\u0119, kt\u00f3re uwalniaj\u0105 wiele czynnik\u00f3w wzrostowych.<\/p>\n<p>W projekcie zak\u0142ada si\u0119, \u017ce transformacja mezenchymalna \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego stanowi przyczyn\u0119 dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego zwi\u0105zanej z wiekiem, a stopie\u0144 jej zaawansowania determinuje nie tylko stan \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego ale tak\u017ce rokowania pacjenta w przypadku raka piersi. Celem projektu jest zbadanie progresji transformacji mezenchymalnej w kr\u0105\u017ceniu systemowym (aorta) i w kr\u0105\u017ceniu lokalnym (p\u0142uca) w toku starzenia si\u0119 oraz w trakcie przerzutowania kom\u00f3rek raka piersi do p\u0142uc, a tak\u017ce zweryfikowanie, czy zmieniony w toku w\/w proces\u00f3w fenotyp p\u0142ytek krwi mo\u017ce stymulowa\u0107 progresj\u0119 EndMT i zmniejszenie integralno\u015bci bariery \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego. Planuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poszukiwanie bia\u0142ek wydzielanych przez p\u0142ytki krwi, kt\u00f3re mog\u0105 warunkowa\u0107 ten proces.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p019\">Rola N-metylotransferazy nikotynoamidowej (NNMT) i mechanizm\u00f3w mitochondrialnych w dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> prof. dr hab. Krzysztof Olaf Zab\u0142ocki (Instytut Biologii Do\u015bwiadczalnej im. M. Nenckiego Polskiej Akademii Nauk)<\/strong><br \/>Koordynacja ze strony JCET jako partnera: <strong>prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 1 415 832 z\u0142 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong>\u00a036 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego towarzyszy wi\u0119kszo\u015bci chor\u00f3b cz\u0142owieka, b\u0119d\u0105c ich pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 lub nast\u0119pstwem patologii narz\u0105d\u00f3w. Skutkiem dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w cukrzycy s\u0105 makro- i mikro-angiopatie uk\u0142adu sercowo-naczyniowego prowadz\u0105ce do zawa\u0142u serca, nefropatii, czy retinopatii cukrzycowej. Pomimo intensywnych bada\u0144 mechanizmy biochemiczne i molekularne le\u017c\u0105ce u podstaw dysfunkcji \u00a0\u015br\u00f3db\u0142onka \u00a0nie\u00a0 s\u0105 \u00a0w \u00a0pe\u0142ni \u00a0wyja\u015bnione. \u00a0Jednym\u00a0 z\u00a0 czynnik\u00f3w \u00a0wp\u0142ywaj\u0105cych \u00a0na \u00a0prawid\u0142ow\u0105 funkcj\u0119\u00a0 \u015br\u00f3db\u0142onka\u00a0 mo\u017ce \u00a0by\u0107\u00a0 N-metylotransferaza\u00a0 nikotynoamidowa\u00a0 (NNMT),\u00a0 i\u00a0 produkt\u00a0 katalizowanej przez ten enzym reakcji metylacji nikotynamidu, 1- metylonikotynamid (MNA). Zwi\u0105zek ten podawany egzogennie wykazuje dzia\u0142anie przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne i naczynioprotekcyjne. Nieznana jest jednak funkcja endogennego MNA powstaj\u0105cego w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka. NNMT wykorzystuje jako substrat amid kwasu nikotynowego (NA), kt\u00f3ry jest tak\u017ce prekursorem NAD+,\u00a0\u00a0 co sprawia, \u017ce enzym ten wp\u0142ywa na pul\u0119 dinukleotyd\u00f3w nikotynamidoadeninowych, a zatem po\u015brednio na metabolizm energetyczny mitochondri\u00f3w i kom\u00f3rek i aktywno\u015b\u0107 enzym\u00f3w zale\u017cnych od NAD+ \u00a0np. sirtuin. \u00a0<strong>Stawiamy hipotez\u0119 , \u017ce zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 NNMT w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka w warunkach stresu ma dzia\u0142anie cytoprotekcyjne poprzez stabilizacj\u0119 (stymulacj\u0119) aktywno\u015bci sirtuin. Celem niniejszego projektu jest zbadanie roli jak\u0105 pe\u0142ni NNMT w odpowiedzi kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka w r\u00f3\u017cnych modelach stresu kom\u00f3rkowego,\u00a0 w \u00a0tym \u00a0w \u00a0obecno\u015bci \u00a0palmitynianu \u00a0indukuj\u0105cego \u00a0insulinooporno\u015b\u0107, \u00a0po \u00a0traktowaniu TNF<\/strong>a <strong>w<\/strong><strong>y<\/strong><strong>w<\/strong><strong>o\u0142uj\u0105cym odpowied\u017a zapaln\u0105, w obecno\u015bci czynnik\u00f3w o dzia\u0142aniu genotoksycznym, a tak\u017ce w warunkach stresu metabolicznego i oksydacyjnego.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1006\">Rola Rnazy Mcpip1 w upo\u015bledzonym funkcjonowaniu \u015br\u00f3db\u0142onka towarzysz\u0105cym niealkoholowej st\u0142uszczeniowej chorobie w\u0105troby<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Jerzy Kotlinowski (Zak\u0142ad Biochemii Og\u00f3lnej<br \/>Wydzia\u0142 Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagiello\u0144ski)<\/strong><br \/>Koordynacja ze strony JCET jako partnera: <strong>prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania:\u00a0<strong>Narodowe Centrum Nauki, Program\u00a0OPUS<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong>\u00a0 &#8230; PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong>\u00a036 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest okre\u015blenie roli, jak\u0105 pe\u0142ni bia\u0142ko MCPIP1 w aktywacji i uszkodzeniu kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka w patogenezie niealkoholowej st\u0142uszczeniowej chorobie w\u0105troby (NAFLD). MCPIP1 nale\u017cy do grupy kluczowych bia\u0142ek odpowiedzialnych za negatywn\u0105 regulacj\u0119 odpowiedzi zapalnej. Hipoteza badawcza zak\u0142ada, \u017ce warunkowe wy\u0142\u0105czenie genu koduj\u0105cego bia\u0142ko MCPIP1 w leukocytach linii mieloidalnej, b\u0105d\u017a w hepatocytach zainicjuje produkcj\u0119 cytokin prozapalnych przez te kom\u00f3rki zmieniaj\u0105c tym samym funkcj\u0119 i struktur\u0119 endotelium, przyczyniaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b do progresji symptom\u00f3w NAFLD. Planowane eksperymenty pozwol\u0105 na zbadanie nowych mechanizm\u00f3w zaanga\u017cowanych w funkcjonowanie kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka jak r\u00f3wnie\u017c wykazanie istotnej roli MCPIP1 w biologii endotelium mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do opracowania nowych terapii medycznych. Zwi\u0105zki, kt\u00f3re hamuj\u0105 degradacj\u0119 MCPIP1 mog\u0105 by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci wykorzystane do projektowania nowych lek\u00f3w stosowanych w terapii przewlek\u0142ego stanu zapalnego.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1025\">Sondy CPL i RROA w badaniu struktury bia\u0142ek &#8211; indukcja chiralno\u015bci oraz nowe metody wzmacniania sygna\u0142u chiralooptycznego<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Grzegorz Zaj\u0105c\u00a0<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program OPUS 18<\/strong><br \/>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1 453 332 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Zmiany strukturalne bia\u0142ek odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w wielu chorobach neurodegeneracyjnych i cywilizacyjnych, w tym w chorobie Alzheimera, chorobie Parkinsona, mia\u017cd\u017cycy, cukrzycy i innych chorobach zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka. Ostatnio wykazano, \u017ce metody spektroskopowe czu\u0142e na chiralno\u015b\u0107 cz\u0105steczkow\u0105 (metody chiralooptyczne) s\u0105 bardzo wra\u017cliwe na tr\u00f3jwymiarow\u0105 struktur\u0119 i zmiany struktury chiralnych uk\u0142ad\u00f3w biologicznych, w tym bia\u0142ek i ich agregat\u00f3w, wykazuj\u0105c dodatkowe informacje strukturalne, nieosi\u0105galne \u017cadn\u0105 inn\u0105 metod\u0105. Jednak ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 natur\u0119, metody te charakteryzuj\u0105 si\u0119 zazwyczaj nisk\u0105 intensywno\u015bci\u0105 uzyskiwanego sygna\u0142u, dlatego nie nadaj\u0105 si\u0119 do badania biocz\u0105steczek w ich naturalnym \u015brodowisku. Okazuje si\u0119 jednak, i\u017c sygna\u0142 niekt\u00f3rych z metod chiralooptycznych, ROA (ramanowska aktywno\u015b\u0107 optyczna) oraz VCD (wibracyjny dichroizm ko\u0142owy) mo\u017ce zosta\u0107 wzmocniony poprzez agregacj\u0119 badanych cz\u0105steczek.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem naukowym projektu s\u0105 badanie spektroskopowe aminokwas\u00f3w, peptyd\u00f3w i bia\u0142ek w uk\u0142adach modelowych jak i uk\u0142adach biologicznych zmodyfikowanych pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w fizyko-chemicznych, a tak\u017ce badanie oddzia\u0142ywania sond CPL z r\u00f3\u017cnymi uk\u0142adami bia\u0142kowymi, w formie natywnej i zagregowanej.<\/p>\n<p>Pomiary spektroskopowe, wzbogacone zostan\u0105 r\u00f3wnie\u017c poprzez obliczenia teoretyczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci spektroskopowych r\u00f3\u017cnych modeli molekularnych i supramolekularnych badanych uk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">SONATINA<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"pSON01\">Badanie procesu zapalnego kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka in situ w izolowanych funkcjonalnych naczyniach krwiono\u015bnych z wykorzystaniem obrazowania ramanowskiego, mikroskopii si\u0142 atomowych i cytometrii obrazowej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr in\u017c. Marta Pacia<br \/><\/strong>Wykonawcy: <strong>&#8211;<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATINA 1<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>688\u00a0346\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Niniejszy projekt zak\u0142ada pomiary kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka <em>in situ<\/em> w izolowanych funkcjonalnych naczyniach krwiono\u015bnych. Oznacza to, \u017ce po wypreparowaniu naczynia krwiono\u015bnego z organizmu myszy, nieutrwalone fragmenty otwartego naczynia krwiono\u015bnego umieszczane s\u0105 w medium podtrzymuj\u0105cym funkcjonalno\u015b\u0107 kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka, a nast\u0119pnie poddawane s\u0105 eksperymentom. Projekt zak\u0142ada wykorzystanie szeregu technik badawczych: wysokorozdzielczego obrazowania ramanowskiego, pomiary widm ramanowskich z wykorzystaniem pr\u00f3bnik\u00f3w \u015bwiat\u0142owodowych, obrazowanie topografii,, fazy i amplitudy mikroskopi\u0105 si\u0142 atomowych (AFM), wyznaczanie sztywno\u015bci na podstawie pomiar\u00f3w krzywych si\u0142a\u2013odleg\u0142o\u015b\u0107 AFM oraz bada\u0144 biologicznych.<\/p>\n<p>Ca\u0142o\u015bciowe opracowanie otrzymanych wynik\u00f3w pozwoli na kompleksowe scharakteryzowanie marker\u00f3w stanu zapalnego kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka <em>in situ<\/em> w izolowanych funkcjonalnych naczyniach krwiono\u015bnych, przyk\u0142adowo pojawienie si\u0119 cia\u0142ek lipidowych (obrazowanie ramanowskie), zwi\u0119kszenie sztywno\u015bci kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka (krzywe si\u0142a-odleg\u0142o\u015b\u0107 AFM) i zmniejszenie ilo\u015bci wydzielanego tlenku azotu(II). Wyniki projektu przyczyni\u0105 si\u0119 do lepszego poznania procesu zapalnego, a pomiary kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka <em>in situ<\/em> w izolowanych funkcjonalnych naczyniach krwiono\u015bnych zapewni\u0105 naturalne \u015brodowisko. Farmakologia \u015br\u00f3db\u0142onka w wybranym modelu zapalenia pozwoli na okre\u015blenie skuteczno\u015bci dzia\u0142ania wybranego leku i jego wp\u0142yw na zdefiniowane wcze\u015bniej cechy charakterystyczne stanu zapalnego.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">SONATA<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p1015\">Spektroskopia ramanowska w badaniach in vitro wp\u0142ywu chemioterapeutyk\u00f3w na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Katarzyna Bo\u017cena Majzner<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>616 600\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu zatytu\u0142owanego \u201eSpektroskopia ramanowska w badaniach in vitro nad wp\u0142ywem wybranych chemioterapeutyk\u00f3w na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka\u201d jest zbadanie z zastosowaniem wieloparametrowej metodyki wykorzystuj\u0105cej konfokaln\u0105 spektroskopi\u0119 ramanowsk\u0105, spektroskopi\u0119 absorpcyjn\u0105 w podczerwieni, mikroskopi\u0119 si\u0142 atomowych (AFM) oraz oznacze\u0144 biochemicznych do r\u00f3wnoczesnej oceny wp\u0142ywu na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka lek\u00f3w przeciwnowotworowych podawanych do\u017cylnie\u00a0 \u00a0pacjentom\u00a0 \u00a0onkologicznym.\u00a0 \u00a0W\u00a0 \u00a0ramach\u00a0\u00a0 projektu\u00a0\u00a0 planowane\u00a0 \u00a0jest\u00a0 \u00a0zbadanie\u00a0 \u00a0wp\u0142ywu toksycznego dzia\u0142ania szeregu rutynowo stosowanych w onkologii cytostatyk\u00f3w na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego. Toksyczno\u015b\u0107 to cecha cytostatyk\u00f3w polegaj\u0105ca na powodowaniu zaburze\u0144 funkcji lub \u015bmierci kom\u00f3rek \u017cywych wskutek kontaktu z nimi i jest to dzia\u0142anie niepo\u017c\u0105dane wynikaj\u0105ce z reakcji chemicznych\/fizykochemicznych pomi\u0119dzy zwi\u0105zkiem chemicznym a uk\u0142adem biologicznym (np. DNA, enzymy).<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01040\"><strong>W poszukiwaniu specyficznego profilu oksylipin odzwierciedlaj\u0105cego rozw\u00f3j dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego z zastosowaniem niecelowanej i celowanej lipidomiki<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Agnieszka Kij<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 17<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>1 899 052\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest zatem opracowanie nowych metod lipidomiki niecelowanej UPLC-HRMS oraz celowanej UPLC-MS\/MS, i zastosowanie ich do identyfikacji specyficznego profilu oskylipin odzwierciedlaj\u0105cego dysfunkcj\u0119 naczy\u0144 wie\u0144cowych oraz obwodowych rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 w hiperlipidemii wraz z wiekiem, a tak\u017ce zweryfikowanie czy poprawa funkcji naczy\u0144 w wyniku zastosowanej strategii naczynioochronnej (metformina lub atorwastatyna, oraz suplementacja WNKT) zwi\u0105zana jest ze zmian\u0105 profilu oksylipin i zmian\u0105 kierunku ich biosyntezy u myszy dyslipidemicznych E3L.CETP.<\/p>\n<p>Realizacja projektu badawczego obejmuj\u0105cego szerokie profilowanie lipidomiczne w po\u0142\u0105czeniu z wielokierunkow\u0105 ocen\u0105 funkcji naczy\u0144 krwiono\u015bnych, pozwoli na identyfikacj\u0119 specyficznego profilu oksylipin odzwierciedlaj\u0105cego dysfunkcj\u0119 naczy\u0144 wie\u0144cowych oraz obwodowych rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 w wyniku hiperlipidemii oraz starzenia u myszy dyslipidemicznych z ludzkim profilem lipidowym E3L.CETP, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by stanowi\u0107 nowe podej\u015bcie w diagnostyce, zapobieganiu i leczeniu chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego u ludzi. Ponadto, znalezienie powi\u0105zania pomi\u0119dzy dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego, profilem oksylipin i jego zmian\u0105 w wyniku zastosowanej strategii naczynioochronnej oraz suplementacji WNKT pozwoli na lepsze poznanie i zrozumienie mechanizm\u00f3w oraz farmakologii \u201ewygaszania\u201d stanu zapalnego zale\u017cnych od oksylipin(SPM), kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 istotne w efektywnej terapii dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka naczy\u0144 wie\u0144cowych i obwodowych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01041\"><strong>Badanie upo\u015bledzenia mikrokr\u0105\u017cenia wie\u0144cowego w mysim modelu niewydolno\u015bci serca<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Grzegorz Kwiatkowski<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 16<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>1 462 962\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Celem niniejszego projektu jest zastosowanie najnowszej metodologii obrazowania MR, kt\u00f3ra w spos\u00f3b po\u015bredni jak i bezpo\u015bredni mog\u0142aby by\u0107 u\u017cyta do oceny zmian w stanie mikrowaskulatury uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia wie\u0144cowego. Do tego celu u\u017cyjemy specjalnej linii myszy laboratoryjnych, kt\u00f3re w trakcie swojego \u017cycia rozwijaj\u0105 niewydolno\u015b\u0107 serca, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wne cechy charakterystyczne odpowiadaj\u0105 tym obserwowanym u ludzi. Planujemy w spos\u00f3b szczeg\u00f3\u0142owy oceni\u0107 zmiany jakie zachodz\u0105 w mikrokr\u0105\u017ceniu wie\u0144cowym podczas ca\u0142ego rozwoju niewydolno\u015bci serca. Tak zdobyta wiedza b\u0119dzie p\u00f3\u017aniej u\u017cyta do oceny efekt\u00f3w farmakoterapii w poprawie upo\u015bledzenia mikrokr\u0105\u017cenia wie\u0144cowego, z g\u0142\u00f3wnym lekami stosowanymi do leczenia niewydolno\u015bci serca u ludzi.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01043\">Multimodalne podej\u015bcie do kompleksowej oceny (dys)funkcjonalnego fenotypu \u015br\u00f3db\u0142onka w izolowanych naczyniach krwiono\u015bnych<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Marta Pacia<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 17<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>1 650 782\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Nowa generacja lek\u00f3w stosowanych do leczenia cukrzycy typu 2 to inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego 2 (ang.\u00a0<em>sodium-glucose co-transporter 2<\/em>, SGLT2-I), kt\u00f3rych spektrum dzia\u0142ania wykracza daleko poza systemow\u0105 redukcj\u0119 glukozy we krwi pacjent\u00f3w poprzez zablokowanie wt\u00f3rnej reasorbcji glukozy z moczu pierwotnego, i wydalenie nadmiaru glukozy z organizmu wraz z moczem. Postuluje si\u0119, \u017ce SGLT2-I mog\u0105 wykazywa\u0107 ochronny wp\u0142yw na \u015br\u00f3db\u0142onek zar\u00f3wno w stanach hiperglikemicznych, jak i w stanie zapalnym naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Mechanizm dzia\u0142ania SGLT2-I na naczynia krwiono\u015bne nie zosta\u0142 do ko\u0144ca poznany, dlatego w tym projekcie zaproponowane zosta\u0142o opracowanie unikalnej metodologii maj\u0105cej na celu scharakteryzowanie zmian w\u0142a\u015bciwo\u015bci chemicznych, biologicznych, nanostrukturalnych i funkcjonalnych w aktywowanych\/dysfunkcyjnych kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka w izolowanych naczyniach krwiono\u015bnych. Pierwszy etap projektu obejmuje zastosowanie opracowanej metodyki badawczej do scharakteryzowania wp\u0142ywu SGLT2-I na aktywowany \u015br\u00f3db\u0142onek w stanie zapalnym lub stanie hiperglikemii, natomiast drugi etap obejmuje zastosowanie opracowanej metodyki badawczej do weryfikacji skuteczno\u015bci terapeutycznej SGLT2-I w odwracaniu dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01042\">Hamowanie izomeraz wi\u0105za\u0144 disiarczkowych bia\u0142ek (PDI) jako strategia do redukcji stanu prozakrzepowego w mia\u017cd\u017cycy; implikacje terapeutyczne<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Kamil Przyborowski<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 17<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>1 657 204\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Leczenie przeciwp\u0142ytkowe jest standardem w zwalczaniu zakrzepicy powodowanej przez rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 mia\u017cd\u017cyc\u0119 naczy\u0144 krwiono\u015bnych, ale pomimo post\u0119p\u00f3w w terapii przeciwzakrzepowej choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, w tym zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego i udar m\u00f3zgu, nadal s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi przyczynami przedwczesnych zgon\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Dlatego istnieje potrzeba opracowania bardziej skutecznych i bezpiecznych lek\u00f3w przeciwzakrzepowych dzia\u0142aj\u0105cych przez nowe mechanizmy. Bia\u0142kowe izomerazy disiarczkowe (z ang. PDI) PDIA1, PDIA3 lub PDIA6 uwalniane z p\u0142ytek krwi i \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego, wydaj\u0105 si\u0119 atrakcyjnym punktem uchwytu dla lek\u00f3w przeciwzakrzepowych, poniewa\u017c przez wp\u0142yw na p\u0142ytki krwi i uk\u0142ad krzepni\u0119cia wspomagaj\u0105 tworzenie zakrzep\u00f3w.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem tego projektu jest lepsze scharakteryzowanie czynno\u015bciowej roli g\u0142\u00f3wnych enzym\u00f3w PDI wyst\u0119puj\u0105cych w p\u0142ytkach krwi oraz ujawnienie r\u00f3\u017cnic w regulacji czynno\u015bci p\u0142ytek krwi i proces\u00f3w krzepni\u0119cia przez PDIA1, PDIA3 i PDIA6 w mia\u017cd\u017cycy w por\u00f3wnaniu do normalnego stanu zdrowia.<\/p>\n<p>Wiedza uzyskana w ramach tego projektu u\u0142atwi opracowanie w przysz\u0142o\u015bci nowych lek\u00f3w przeciwzakrzepowych dzia\u0142aj\u0105cych na enzymy PDI, a dok\u0142adnie lek\u00f3w przeciwdzia\u0142aj\u0105cych wybi\u00f3rczo zakrzepicy wywo\u0142ywanej przez post\u0119puj\u0105c\u0105 mia\u017cd\u017cyc\u0119. Z drugiej strony, mo\u017ce powsta\u0107 nowa perspektywa na wykorzystywanie profilowania enzym\u00f3w PDI do oceny zaawansowania mia\u017cd\u017cycy albo do przewidywania ryzyka incydent\u00f3w zakrzepowych w progresji mia\u017cd\u017cycy.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1028\">Ekto-enzymy w interakcjach \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego z kom\u00f3rkami kr\u0105\u017c\u0105cymi we krwi w fizjologii, patologii i terapii; czy kom\u00f3rki mog\u0105 wymienia\u0107 si\u0119 enzymami?<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Barbara Kutryb-Zaj\u0105c\u00a0(Katedra i Zak\u0142adzie Biochemii Gda\u0144skiego Uniwersytetu Medycznego)<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 15<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>1\u00a0498\u00a0740\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest wykazanie roli ekto-enzym\u00f3w w bezpo\u015brednim kontakcie mi\u0119dzy kom\u00f3rkami. Ekto-enzymy s\u0105 bia\u0142kami znajduj\u0105cych si\u0119 na powierzchni kom\u00f3rek, metabolizuj\u0105cymi szerokie spektrum substrat\u00f3w, kt\u00f3re po\u015brednicz\u0105 w komunikacji mi\u0119dzykom\u00f3rkowej w fizjologii i patologii. W ramach projektu wykazane zostan\u0105 zmiany aktywno\u015bci ekto-enzym\u00f3w wywo\u0142ane poprzez interakcje \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego z kom\u00f3rkami kr\u0105\u017c\u0105cymi we krwi,kt\u00f3re mog\u0105\u0328 stymulowa\u0107\u0301 powstawanie niekorzystnego fenotypu kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka. Ponadto, zbadana zostanie rolaekto-enzym\u00f3w jako cz\u0105steczek adhezyjnych oraz mo\u017cliwo\u015bci terapeutyczne zwi\u0105zk\u00f3w moduluj\u0105cych ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci w patologiach naczyniowych i chorobie nowotworowej.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1029\">Od struktury fenestracji w \u017cywych kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby do farmakologii fenestracji \u015br\u00f3db\u0142onka in vitro w czasie rzeczywistym<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Bart\u0142omiej Zapotoczny (Instytut Fizyki J\u0105drowej im. Henryka Niewodnicza\u0144skiego Polskiej Akademii Nauk)<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 15<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>927 600\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Przez blisko 50 lat od odkrycia fenestracji, szybko\u015b\u0107 proces\u00f3w zwi\u0105zanych ze zmianami w ilo\u015bci i wielko\u015bci fenestracji pozostawa\u0142a w sferze hipotez. Wraz z rozwini\u0119ciem mikroskopii si\u0142 atomowych (AFM) w badaniu fenestracji pojawi\u0142y si\u0119 nowe, dotychczas b\u0119d\u0105ce poza zasi\u0119giem, metody badania porowato\u015bci kom\u00f3rek LSEC. Obecne wyniki bada\u0144 literaturowych, w tym nasze z u\u017cyciem techniki AFM, wskazuj\u0105 na ogromn\u0105 rol\u0119 cytoszkieletu w budowie fenestracji. Celem tego projektu jest zrozumienie roli cytoszkieletu w tworzeniu i utrzymaniu fenestracji, a tak\u017ce wp\u0142ywu naczynioprotekcyjnych mediator\u00f3w na porowato\u015b\u0107 \u015bwie\u017co izolowanych, \u017cywych, pierwotnych, mysich kom\u00f3rek LSEC in vitro. Badania dostarcz\u0105 informacji o zmianach cytoszkieletu fenestracji w czasie rzeczywistym. Interakcje zachodz\u0105ce mi\u0119dzy elementami stanowi\u0105cymi cytoszkielet w \u017cywych kom\u00f3rkach, zar\u00f3wno nienaruszonych, jak i wystawionych na dzia\u0142anie narz\u0119dzi farmakologicznych mo\u017cna prze\u0142o\u017cy\u0107 na inne typy kom\u00f3rek. Pozwoli to na poznanie dynamiki cytoszkieletu LSEC oraz zrozumienie mechanizm\u00f3w reguluj\u0105cych fenestracje, co ma bezpo\u015brednie znaczenie w leczeniu chor\u00f3b w\u0105troby.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p010\">Badania strukturalne i obrazowanie chemiczne witaminy A i E oraz ich\u00a0metabolit\u00f3w w zdrowych i patologicznie zmienionych tkankach zwierz\u0119cych<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Katarzyna M. Marzec<br \/><\/strong>Wykonawcy: <strong>dr Chruszcz-Lipska Katarzyna, dr Ma\u015blak Edyta, mgr Kamila Kochan<\/strong><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 4<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>362 380 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Podstawowym celem pracy jest okre\u015blenie in situ dystrybucji witamin A, E oraz ich metabolit\u00f3w w wybranych tkankach mysich. Pierwszy etap bada\u0144 dotyczy pr\u00f3bek biologicznych osobnik\u00f3w zdrowych pobranych z r\u00f3\u017cnych organ\u00f3w (w\u0105troba, p\u0142uca, m\u00f3zg, nerki, aorta). Drugi, tkanek pobranych z oragn\u00f3w zmienionych chorobowo. Badania b\u0119d\u0105 prowadzone przy pomocy obrazowania ramanowskiego oraz IR. W celu weryfikacji\/potwierdzenia danych planuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c barwienia histologiczne. Analiza strukturalna oraz konformacyjna tytu\u0142owych zwi\u0105zk\u00f3w pozwoli na odnalezienie \u201espektroskopowych pasm markerowych\u201d, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 analiz\u0119 obrazowania pr\u00f3bek biologicznych. Stosowane w projekcie techniki podzieli\u0107 mo\u017cna na metody eksperymentalne (IR, RS) oraz kwantowo-chemiczne metody teoretyczne (g\u0142\u00f3wnie DFT).<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p009\">Opracowanie metodyki tlenometrii EPR do oceny \u015br\u00f3db\u0142onkowego dzia\u0142ania lek\u00f3w<\/h3>\n<p>Kierownik i wykonawca:<strong> dr Patrycja Kaczara<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SONATA 3<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>391 482\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0119cy\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u015ar\u00f3db\u0142onek naczy\u0144 krwiono\u015bnych pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu homeostazy naczy\u0144 w warunkach fizjologicznych oraz patologicznych. Wyniki bada\u0144 wst\u0119pnych wykaza\u0142y, \u017ce stan zapalny u myszy spowodowa\u0142 znaczne obni\u017cenie szybko\u015bci konsumpcji tlenu przez skrawki wyizolowanych naczy\u0144 krwiono\u015bnych, a efekt m\u00f3g\u0142 by\u0107 regulowany farmakologicznie.\u00a0Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rodzaj\u00f3w kom\u00f3rek zu\u017cywa tlen podczas oddychania mitochondrialnego w celu wyprodukowania energii w procesie fosforylacji oksydacyjnej. Jednak\u017ce kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka do produkcji ATP wykorzystuj\u0105 w znacznej mierze glikoliz\u0119, a dok\u0142adniej proces nazwany glikoliz\u0105 tlenow\u0105, nawet w obecno\u015bci wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci tlenu. Ta nietypowa w\u0142asno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka jest prawdopodobnie wynikiem adaptacji do \u015brodowiska o wysokiej zawarto\u015bci tlenu, a udzia\u0142 glikolizy tlenowej w stosunku do fosforylacji oksydacyjnej mo\u017ce silnie zale\u017ce\u0107 od fizjologicznych lub patologicznych warunk\u00f3w. Spos\u00f3b pozyskiwania przez kom\u00f3rki energii mo\u017ce by\u0107 bardzo czu\u0142ym parametrem pozwalaj\u0105cym na ocen\u0119 odpowiedzi kom\u00f3rek na r\u00f3\u017cne korzystne lub szkodliwe czynniki.<\/p>\n<p>Dlatego g\u0142\u00f3wnym celem \u00a0proponowanych bada\u0144 jest opracowanie i optymalizacja opartej o spektroskopi\u0119 elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) metodologii pomiaru oddychania kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka <em>in vitro<\/em> lub izolowanych mysich naczy\u0144 krwiono\u015bnych <em>ex vivo<\/em> w warunkach fizjologicznych lub patologicznych. Drugim celem bada\u0144 jest ocena, przy u\u017cyciu opracowanej metody, zmian aktywno\u015bci proces\u00f3w glikolizy i oksydacyjnej fosforylacji w odpowiedzi na czynniki prozapalne lub inne rodzaje stresu kom\u00f3rkowego. Opracowana metodologia b\u0119dzie tak\u017ce pomocn\u0105 w badaniach nad rol\u0105 nowych, farmakologicznie aktywnych zwi\u0105zk\u00f3w, \u00a0jak CORM, mildronian czy trimetazydyna na oddychanie i stres oksydacyjny w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">ETIUDA<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p027\">Badania kompleks\u00f3w wybranych hemoprotein i ich przemian w uk\u0142adach biologicznych metodami spektroskopii molekularnej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr Jakub Stanis\u0142aw Dyba\u015b<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program ETIUDA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>115 676\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Hemoproteiny tworz\u0105 grup\u0119 bia\u0142ek, kt\u00f3rych grup\u0105 prostetyczn\u0105 jest <strong>hem<\/strong>, po\u0142\u0105czenie <strong>kationu \u017celaza <\/strong>(FeII) i <strong>porfiryny <\/strong>(protoporfiryny IX). Najbardziej rozpowszechnion\u0105 z hemoprotein jest <strong>hemoglobina <\/strong>(Hb), bia\u0142ko wyst\u0119puj\u0105ce w erytrocytach, pe\u0142ni\u0105ce funkcj\u0119 transportera gaz\u00f3w oddechowych (O2\u00a0 i CO2) oraz bior\u0105ce udzia\u0142 w utrzymaniu regulacji kwasowo-zasadowej. Obok Hb najwa\u017cniejszymi przyk\u0142adami hemoprotein s\u0105 <strong>mioglobina <\/strong>(Mb), wyst\u0119puj\u0105ca w mi\u0119\u015bniach jako magazyn O2, oraz <strong>cytochrom c<\/strong>, transporter elektron\u00f3w w \u0142a\u0144cuchu oddechowym zachodz\u0105cym w mitochondriach. R\u00f3\u017cnice w pe\u0142nionych funkcjach pomi\u0119dzy wymienionymi wy\u017cej hemoproteinami znajduj\u0105 swoje odzwierciedlenie w ich budowie. Zar\u00f3wno w cz\u0105steczkach Hb jak i Mb grup\u0119 prostetyczn\u0105 stanowi <strong>hem b<\/strong>. W odr\u00f3\u017cnieniu jednak do Hb, <strong>kt\u00f3rej bia\u0142kowa cz\u0119\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona jest z czterech podjednostek, mioglobina zbudowana jest tylko z jednej<\/strong>. Przek\u0142ada si\u0119 to na wy\u017csze powinowactwo tlenu do Mb1\u00a0 co jest zrozumia\u0142e ze wzgl\u0119du na pe\u0142nion\u0105 funkcj\u0119 \u2013 jako magazyn dla tlenu, Mb musi ch\u0119tniej wi\u0105za\u0107, a trudniej od\u0142\u0105cza\u0107 O2 \u00a0ni\u017c dostarczaj\u0105ca go Hb. Cytochrom c jest najmniejszym bia\u0142kiem w\u015br\u00f3d opisywanych hemoprotein o znikomym powinowactwie do O2, kt\u00f3rego \u0142a\u0144cuch polipeptydowy jest po\u0142\u0105czony z <strong>hemem c <\/strong>za po\u015brednictwem dw\u00f3ch mostk\u00f3w tioeterowych, co stanowi znacz\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w por\u00f3wnaniu do Mb i Hb, gdzie hem b zwi\u0105zany jest z globin\u0105 wi\u0105zaniem koordynacyjnym poprzez kation \u017celaza. Cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 opisywanych hemoprotein jest obecno\u015b\u0107 centralnie ulokowanego <strong>jonu \u017celaza o sze\u015bciu miejscach koordynacyjnych<\/strong>. Pi\u0119\u0107 z nich, jest najcz\u0119\u015bciej zaj\u0119tych przez wi\u0105zania Fe z atomami azotu (cztery pochodz\u0105ce od pier\u015bcieni pirolowych a jedno od azotu imidazolowego pier\u015bcienia histydyny). Ostatnie, sz\u00f3ste miejsce koordynacyjne, pozostaje wolne, i w zale\u017cno\u015bci od hemoproteiny mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 miejscem zwi\u0105zania r\u00f3\u017cnego podstawnika \u2013 O2, CO, NO, histydyny lub innego aminokwasu, tworz\u0105c <strong>kompleks <\/strong><strong>hemoproteiny<\/strong>.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">PRELUDIUM<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p01044\"><strong>Rola dehydrogenazy mleczanowej A w rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w modelu mysim niewydolno\u015bci serca<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Agnieszka Kara\u015b, doktorantka<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 20<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>209\u00a0996\u00a0\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Celem tego projektu jest zbadanie zwi\u0105zku mi\u0119dzy metabolizmem kom\u00f3rkowym \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych a dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka podczas rozwoju niewydolno\u015bci serca. Niewydolno\u015b\u0107 serca jest obecnie g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci na \u015bwiecie, ponadto w Polsce wska\u017anik hospitalizacji i \u015bmiertelno\u015b\u0107 z powodu tej choroby nale\u017c\u0105 do najwy\u017cszych w Europie. Co ciekawe, og\u00f3lna dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka jest obserwowana u pacjent\u00f3w nawet z \u0142agodn\u0105 postaci\u0105 niewydolno\u015bci serca i jest wa\u017cnym czynnikiem prognostycznym z\u0142ego rokowania pacjenta i zwi\u0119kszonego ryzyka zgonu sercowego. \u015ar\u00f3db\u0142onek, warstwa kom\u00f3rek wy\u015bcielaj\u0105cych naczynia, odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu prawid\u0142owego funkcjonowania naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Jak dot\u0105d mechanizmy rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka podczas niewydolno\u015bci serca s\u0105 niejasne. Hipoteza projektu zak\u0142ada, \u017ce zmiany w produkcji energii kom\u00f3rkowej w \u015bcianie naczy\u0144 mog\u0105 by\u0107 jednym z czynnik\u00f3w przyczyniaj\u0105cych si\u0119 do dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. W zwi\u0105zku z tym, ten projekt ma na celu ocen\u0119 zwi\u0105zku mi\u0119dzy dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka a metabolizmem energetycznym, szczeg\u00f3lnie skupiaj\u0105c si\u0119 na roli dehydrogenazy mleczanowej A, enzymu odpowiedzialnego za produkcj\u0119 mleczanu, kt\u00f3ry jest nie tylko zwi\u0105zkiem energetycznym ale tak\u017ce istotnym czynnikiem regulatorowym. Do bada\u0144 zostanie wykorzystany mysi model niewydolno\u015bci serca. Wyniki otrzymane podczas realizacji projektu wnios\u0105 nowe informacje o patofizjologii naczy\u0144 w niewydolno\u015bci serca i mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do opracowania nowych strategii terapeutycznych poprawiaj\u0105cych rokowanie pacjent\u00f3w.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01071\"><strong>Cross-talk mi\u0119dzy \u015br\u00f3db\u0142onkiem i oko\u0142onaczyniow\u0105 tkank\u0105 t\u0142uszczow\u0105 w stanie zapalnym: obrazowanie adipocyt\u00f3w w kokulturze z kom\u00f3rkami \u015br\u00f3db\u0142onka<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Ewa Stanek, doktorantka<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 22<\/strong><\/p>\n<p>Rola oko\u0142onaczyniowej tkanki t\u0142uszczowej (ang. perivascular adipose tissue, PVAT) w rozwoju patologii naczyniowej, w tym dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka, nie zosta\u0142a jeszcze dobrze poznana. St\u0105d nadrz\u0119dnym celem projektu b\u0119dzie zrozumienie interakcji kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka (ang. endothelial cells, ECs) oraz adipocyt\u00f3w PVAT, podczas prawid\u0142owego dojrzewania tych kom\u00f3rek, jak i w warunkach patologicznych spowodowanych dzia\u0142aniem diety wysokot\u0142uszczowej (ang. high-fat diet, HFD) oraz czynnik\u00f3w prozapalnych zwi\u0105zanych z oty\u0142o\u015bci\u0105. Ze wzgl\u0119du na brak komercyjnych linii kom\u00f3rkowych PVAT, projekt ten jako pierwszy wska\u017ce nowe mo\u017cliwo\u015bci bada\u0144 tej tkanki w modelach in vitro, co przyczyni si\u0119 do rozwoju biologii naczy\u0144 krwiono\u015bnych i zrozumienia powi\u0105zanych z nimi chor\u00f3b.<\/p>\n<p>W projekcie badane b\u0119d\u0105 dwa modele kokultur kom\u00f3rkowych, opieraj\u0105cych si\u0119 na bezpo\u015brednim lub po\u015brednim oddzia\u0142ywaniu adipocyt\u00f3w PVAT i kom\u00f3rek ECs in vitro. Kom\u00f3rki progenitorowe PVAT myszy zdrowych oraz oty\u0142ych (karmionych diet\u0105 HFD) r\u00f3\u017cnicowane b\u0119d\u0105 w dojrza\u0142e adipocyty i poddane analizie w kontek\u015bcie wp\u0142ywu oty\u0142o\u015bci na sk\u0142ad chemiczny tkanki PVAT oraz jej dzia\u0142ania na kom\u00f3rki ECs. Dodatkowo, dla oceny skutk\u00f3w stanu zapalnego kom\u00f3rek ECs na regulacj\u0119 kom\u00f3rek PVAT, mysia linia pierwotnych kom\u00f3rek aortalnych ECs poddana b\u0119dzie dzia\u0142aniu czynnik\u00f3w prozapalnych, takich jak TNF (ang. tumor necrosis factor). W celu zweryfikowania udzia\u0142u PVAT w metabolizmie naczyniowym oraz dla ujawnienia marker\u00f3w zapalenia wynikaj\u0105cych ze zmian w sk\u0142adzie chemicznym kropli lipidowych, zastosowany zostanie szereg metod, w tym wysokorozdzielcza mikroskopia ramanowska.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01044\"><strong>Rola mitochondrialnej odpowiedzi na niesfa\u0142dowane bia\u0142ka (UPRmt) w czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka: potencjalny nowy cel w leczeniu dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Sylwester Mosio\u0142ek, doktorant<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 22<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>209 960\u00a0 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Celem tego projektu jest zbadanie zwi\u0105zku mi\u0119dzy metabolizmem kom\u00f3rkowym \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych a dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka podczas rozwoju niewydolno\u015bci serca. Niewydolno\u015b\u0107 serca jest obecnie g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci na \u015bwiecie, ponadto w Polsce wska\u017anik hospitalizacji i \u015bmiertelno\u015b\u0107 z powodu tej choroby nale\u017c\u0105 do najwy\u017cszych w Europie. Co ciekawe, og\u00f3lna dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka jest obserwowana u pacjent\u00f3w nawet z \u0142agodn\u0105 postaci\u0105 niewydolno\u015bci serca i jest wa\u017cnym czynnikiem prognostycznym z\u0142ego rokowania pacjenta i zwi\u0119kszonego ryzyka zgonu sercowego. \u015ar\u00f3db\u0142onek, warstwa kom\u00f3rek wy\u015bcielaj\u0105cych naczynia, odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu prawid\u0142owego funkcjonowania naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Jak dot\u0105d mechanizmy rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka podczas niewydolno\u015bci serca s\u0105 niejasne. Hipoteza projektu zak\u0142ada, \u017ce zmiany w produkcji energii kom\u00f3rkowej w \u015bcianie naczy\u0144 mog\u0105 by\u0107 jednym z czynnik\u00f3w przyczyniaj\u0105cych si\u0119 do dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. W zwi\u0105zku z tym, ten projekt ma na celu ocen\u0119 zwi\u0105zku mi\u0119dzy dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka a metabolizmem energetycznym, szczeg\u00f3lnie skupiaj\u0105c si\u0119 na roli dehydrogenazy mleczanowej A, enzymu odpowiedzialnego za produkcj\u0119 mleczanu, kt\u00f3ry jest nie tylko zwi\u0105zkiem energetycznym ale tak\u017ce istotnym czynnikiem regulatorowym. Do bada\u0144 zostanie wykorzystany mysi model niewydolno\u015bci serca. Wyniki otrzymane podczas realizacji projektu wnios\u0105 nowe informacje o patofizjologii naczy\u0144 w niewydolno\u015bci serca i mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do opracowania nowych strategii terapeutycznych poprawiaj\u0105cych rokowanie pacjent\u00f3w.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1032\">Nowe strategie farmakologicznej modulacji tworzenia mikrop\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ytkowych \u2013 wp\u0142yw na \u015br\u00f3db\u0142onek naczyniowy<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Ebrahim H. Maleki, doktorant<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 22<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>210 000 PLN<\/strong><\/p>\n<p>Badania te maj\u0105 na celu zbadanie, w jaki spos\u00f3b niewydolno\u015b\u0107 serca (HF) indukuje zmiany fenotypu p\u0142ytek krwi i wynikaj\u0105cy z tego wp\u0142yw na integralno\u015b\u0107 bariery \u015br\u00f3db\u0142onka mikronaczyniowego p\u0142uc. Poprzez zrozumienie mechanizm\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych p\u0142ytki krwi zmienione przez HF wp\u0142ywaj\u0105 na funkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka, projekt ma na celu identyfikacj\u0119 czynnik\u00f3w regulacyjnych, kt\u00f3re mog\u0142yby modulowa\u0107 biologiczn\u0105 funkcj\u0119 TGF\u03b21 pochodz\u0105cego z p\u0142ytek krwi.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1032\">Nowe strategie farmakologicznej modulacji tworzenia mikrop\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ytkowych \u2013 wp\u0142yw na \u015br\u00f3db\u0142onek naczyniowy<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Anna Pieczara, doktorantka<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 22<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>139 551 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>24 miesi\u0119ce<\/strong><\/p>\n<p>W ostatnich latach coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 skupiaj\u0105 badania zwi\u0105zane z dysfunkcj\u0105 mitochondri\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 dobrym celem terapeutycznym w leczeniu szerokiego zakresu chor\u00f3b cywilizacyjnych, m.in. cukrzycy czy nowotwor\u00f3w. Organellum jakim s\u0105 mitochondria odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu kom\u00f3rek, co czyni je kluczowym elementem w rozwoju chor\u00f3b, na przyk\u0142ad sercowo-naczyniowych, neurodegeneracyjnych czy te\u017c nowotwor\u00f3w, ze wzgl\u0119du na ich rol\u0119 w sekwencji zdarze\u0144 prowadz\u0105cych do \u015bmierci kom\u00f3rki poprzez zaprogramowane i nieprogramowane mechanizmy \u015bmierci kom\u00f3rkowej. Szacuje si\u0119, \u017ce jedna na oko\u0142o pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy os\u00f3b posiada r\u00f3\u017cnego typu zaburzenia mitochondrialne, co czyni je jednym z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych patologii.<\/p>\n<p>Hipoteza badawcza projektu m\u00f3wi o u\u017cyteczno\u015bci nowo opracowanych i dost\u0119pnych Rp do \u015bledzenia proces\u00f3w zachodz\u0105cych w z\u0142o\u017conych uk\u0142adach biologicznych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci pojedynczych organelli kom\u00f3rkowych w r\u00f3\u017cnych modelach in vitro. Jednym z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w projektu jest poszukiwanie spektralnych marker\u00f3w dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka oraz mitochondri\u00f3w na poziomie subkom\u00f3rkowym za pomoc\u0105 technik spektroskopowych. Zaplanowane badania pozwol\u0105 na uzyskanie nowych i warto\u015bciowych informacji, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane w \u015bledzeniu zmian zachodz\u0105cych w stanach patologicznych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1032\">Nowe strategie farmakologicznej modulacji tworzenia mikrop\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ytkowych \u2013 wp\u0142yw na \u015br\u00f3db\u0142onek naczyniowy<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Agnieszka Pe\u0142esz<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 19<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>209\u00a0976\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Obecnie terapia przeciwp\u0142ytkowa odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w zapobieganiu zaburze\u0144 uk\u0142adu krwiono\u015bnego, a nawet rozprzestrzenianiu si\u0119 przerzut\u00f3w. Niestety, liczne badania naukowe wskazuj\u0105 na r\u00f3\u017cne efekty skuteczno\u015bci leczenia przeciwp\u0142ytkowego w wielu jednostkach chorobowych. Oznacza to, \u017ce nadal brakuje wiedzy na temat, w jaki spos\u00f3b terapia przeciwp\u0142ytkowa wp\u0142ywa na mechanizmy wymiany informacji mi\u0119dzy kom\u00f3rkami. Mechanizmy komunikacji mi\u0119dzykom\u00f3rkowej polegaj\u0105 mi\u0119dzy innymi na uwalnianiu mikrop\u0119cherzyk\u00f3w do przestrzeni pozakom\u00f3rkowej. Mikrop\u0119cherzyki dzia\u0142aj\u0105 jako wa\u017cne przeka\u017aniki informacji zar\u00f3wno w warunkach fizjologicznych, jak i podczas przebiegu r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b. P\u0119cherzyki pozakom\u00f3rkowe pochodz\u0105ce z p\u0142ytek krwi wykazuj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci prozakrzepowe i prozapalne. Dlatego dla efektywnej strategii przeciwp\u0142ytkowej, wydaje si\u0119 kluczowym, aby usystematyzowa\u0107 wiedz\u0119 na temat, w jaki spos\u00f3b leczenie wp\u0142ywa na modulacj\u0119 uwalniania mikrop\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ytkowych i ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci jako przeka\u017anik\u00f3w informacji mi\u0119dzy kom\u00f3rkami. Do chwili obecnej opublikowane s\u0105 nieliczne badania dotycz\u0105ce tego problemu naukowego, mimo \u017ce repertuar substancji przeciwp\u0142ytkowych wci\u0105\u017c ro\u015bnie. W szczeg\u00f3lno\u015bci nie wiadomo, w jaki spos\u00f3b leczenie przeciwp\u0142ytkowe moduluje uwalnianie mikrop\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ytkowych i ich wp\u0142yw na fenotyp kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka w warunkach fizjologicznych w por\u00f3wnaniu z mia\u017cd\u017cyc\u0105.<\/p>\n<p>W projekcie wykorzystamy unikalne metody opracowane w JCET do kompleksowej diagnostyki \u015br\u00f3db\u0142onka in vitro i ex vivo. Po\u0142\u0105czymy je z metodami, kt\u00f3re zostan\u0105 opracowane w ramach tego projektu, w celu poszerzenia wiedzy na temat wp\u0142ywu terapii przeciwp\u0142ytkowej na uwalnianie i funkcj\u0119 mikrop\u0119cherzyk\u00f3w oraz ich wzajemne oddzia\u0142ywanie ze zdrowym \u015br\u00f3db\u0142onkiem lub dysfunkcyjnym \u015br\u00f3db\u0142onkiem w modelu mia\u017cd\u017cycy. Co wa\u017cne, badania mog\u0105 by\u0107 kontynuowane r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie innych jednostek chorobowych, w kt\u00f3rych stosuje si\u0119 leczenie przeciwp\u0142ytkowe, ale dzia\u0142anie jest nieefektywne lub powoduje skutki uboczne. Uzupe\u0142nienie wiedzy w ramach tego projektu mo\u017ce otworzy\u0107 nowe mo\u017cliwo\u015bci terapeutyczne dla wielu jednostek chorobowych zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p031\">Oparty na PDMS specjalnie zaprojektowany kana\u0142 mikroprzep\u0142ywowy wy\u0142o\u017cony pierwotnymi kom\u00f3rkami \u015br\u00f3db\u0142onka: nowe narz\u0119dzie do eksperymentalnej farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Stefano Rocchetti<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 20<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>209 990 PLN<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest zatem opracowanie urz\u0105dzenia mikroprzep\u0142ywowego do bada\u0144 in vitro na pierwotnych kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka w warunkach przep\u0142ywu. \u0141\u0105cz\u0105c wykorzystanie pierwotnych kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3re lepiej odtwarzaj\u0105 zachowanie kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka in vivo, oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 oferowania przez kana\u0142y mikroprzep\u0142ywowe ekspozycji kom\u00f3rek na przep\u0142yw jednokierunkowy, nowe narz\u0119dzie b\u0119dzie dost\u0119pne w badaniach farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p031\">Rola reaktywnych form tlenu (ROS) produkowanych podczas maksymalnego wysi\u0142ku przez \u015br\u00f3db\u0142onkowe enzymy NOX2 i NOX4 w regulacji powysi\u0142kowego stresu oksydacyjnego, powysi\u0142kowej hemostazy oraz wydolno\u015bci wysi\u0142kowej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Kamil Przyborowski<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>119 940 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Niniejszy projekt ma na celu uzupe\u0142ni\u0107 wiedz\u0119 na temat roli ROS generowanych podczas jednorazowego maksymalnego wysi\u0142ku przez \u015br\u00f3db\u0142onkowe enzymy NOX2 i NOX4 (z ang. Nicotinamide Adenine Dinucleotide Phosphate (NADPH) Oxidase (NOX)) w powysi\u0142kowym stresie oksydacyjnym i adaptacji\/maladaptacji \u015br\u00f3db\u0142onka, a tak\u017ce w regulacji wydolno\u015bci wysi\u0142kowej oraz powysi\u0142kowych parametr\u00f3w hemostatycznych\/zakrzepowych przy u\u017cyciu unikatowych modeli zwierz\u0119cych (myszy genetycznie zmodyfikowane typu knock-out (KO) enzym\u00f3w NOX selektywnie w \u015br\u00f3db\u0142onku).<\/p>\n<p>Reaktywne formy tlenu (z ang. Reactive Oxygen Species, ROS) jako produkty uboczne metabolizmu powstaj\u0105ce w wyniku redukcji tlenu stanowi\u0105 szerok\u0105 grup\u0119 cz\u0105steczek o r\u00f3\u017cnej reaktywno\u015bci, np.: anionorodnik ponadtlenkowy (\u2022O2-), nadtlenoazotyn (HONOO-) oraz nadtlenek wodoru (H2O2). Ich nadmierna produkcja w ilo\u015bciach znacznie przekraczaj\u0105cych zdolno\u015bci eliminacji przez naturalne endogenne mechanizmy antyoksydacyjne lub powstawanie w nietypowych fizjologicznie miejscach okre\u015blane s\u0105 mianem stresu oksydacyjnego. Stres oksydacyjny mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 uszkodzenia struktur kom\u00f3rkowych, bia\u0142ek, lipid\u00f3w oraz DNA i towarzyszy wielu jednostkom chorobowym. Z drugiej strony, ROS s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnymi cz\u0105steczkami w regulacji proces\u00f3w fizjologicznych. W\u015br\u00f3d \u017ar\u00f3de\u0142 powstawania ROS mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107: NADPH oksydazy (NOX), oksydaz\u0119 ksantynow\u0105 (z ang. xanthine oxidase, XO), syntaz\u0119 tlenku azotu (NOS) oraz mitochondrialny \u0142a\u0144cuch oddechowy.<\/p>\n<p>Wykonywanie wysi\u0142ku fizycznego wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zwi\u0119kszon\u0105 produkcj\u0105 ROS. Jak wskazuj\u0105 dane literaturowe powstaj\u0105ce w wysi\u0142ku ROS po\u015brednicz\u0105 w prozdrowotnych efektach regularnego wysi\u0142ku poprzez uruchomienie wielu mechanizm\u00f3w adaptacyjnych. Jednak powstaj\u0105ce w nadmiernej ilo\u015bci ROS podczas wysi\u0142ku mog\u0105 prowadzi\u0107 do upo\u015bledzenia kurczliwo\u015bci mi\u0119\u015bni szkieletowych i wywo\u0142a\u0107 ich zm\u0119czenie. Ponadto, powstaj\u0105cy w wysi\u0142ku <br \/>\u2022O2- w bezpo\u015bredniej reakcji mo\u017ce inaktywowa\u0107 tlenek azotu (NO) produkowany przez \u015br\u00f3db\u0142onek. Znacznie obni\u017cona biodost\u0119pno\u015b\u0107 NO z powodu zwi\u0119kszonej produkcji\u00a0 \u2022O2- w wysi\u0142ku mo\u017ce prowadzi\u0107 do przej\u015bciowej dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. W zwi\u0105zku z tym mo\u017cna przypuszcza\u0107, i\u017c nadprodukcja ROS podczas zbyt intensywnego wysi\u0142ku zmniejszaj\u0105 wydolno\u015b\u0107 wysi\u0142kow\u0105.<\/p>\n<p>Jednak\u017ce badania z udzia\u0142em ludzi i zwierz\u0105t nie potwierdzaj\u0105 tego, poniewa\u017c suplemntacja antyoksydantami nie poprawia zdolno\u015bci wykonania jednorazowego intensywnego wysi\u0142ku. Obecnie wiadomo, i\u017c korzystne lub szkodliwe efekty biologiczne ROS nie s\u0105 wynikiem jedynie ilo\u015bci w jakiej powstaj\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 by\u0107 uzale\u017cnione od \u017ar\u00f3d\u0142a ich produkcji w kom\u00f3rkach i tkankach, jak r\u00f3wnie\u017c rodzaju generowanej cz\u0105steczki. Wydaje si\u0119, \u017ce jednym z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 ROS i stresu oksydacyjnego w wysi\u0142ku jest zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 NADPH oksydaz (NOX) w \u015br\u00f3db\u0142onku, w kt\u00f3rym aktywne s\u0105 NOX1, NOX2, NOX4 i NOX5. Enzymy NOX obecne w \u015br\u00f3db\u0142onku g\u0142ownie generuj\u0105 \u2022O-. Wyj\u0105tkiem jest NOX4, kt\u00f3ry w przeciwie\u0144stwie do innych generuje H2O2. O2- produkowany przez NOX1, NOX2 i NOX5 inaktywuje bezpo\u015brednio NO produkowany przez syntez\u0119 NO w \u015br\u00f3db\u0142onku (eNOS), co przyczynia si\u0119 do dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Natomiast NOX4 przez produkcj\u0119 H2O2 nie inaktywuje NO i jak wskazuj\u0105 dane literaturowe wydaje si\u0119 pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 protekcyjn\u0105 w uk\u0142adzie sercowo-naczyniowym.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1017\">Spektroskopia ramanowska w badaniach in vitro nad wychwytem moleku\u0142 przez kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Ewelina Matuszyk (Szafraniec)<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>201 600\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Projekt obejmuje zastosowanie spektroskopii ramanowskiej do badania procesu wychwytu kom\u00f3rkowego (g\u0142\u00f3wnie na drodze endocytozy) zachodz\u0105cego w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (ang. Liver Sinusoidal Endothelial Cells, LSECs).<\/p>\n<p>Celem projektu jest opracowanie metody analitycznej pozwalaj\u0105cej \u015bledzi\u0107 wychwyt moleku\u0142 oraz okre\u015blenie kinetyki tego procesu, z wykorzystaniem wysokiej specyficzno\u015bci oraz zdolno\u015bci rozdzielczej techniki obrazowania ramanowskiego. Otrzymane rezultaty zostan\u0105 odniesione do wynik\u00f3w obrazowania mikroskopi\u0105 fluorescencyjn\u0105, kt\u00f3ra pos\u0142u\u017cy jako technika referencyjna.<\/p>\n<p>Kluczowym etapem projektu b\u0119dzie walidacja opracowanej metody, polegaj\u0105ca na zahamowaniu wychwytu badanych substancji przez zastosowanie odpowiednich inhibitor\u00f3w. Ten etap ma na celu potwierdzenie udzia\u0142u znanych mechanizm\u00f3w po\u015brednicz\u0105cych w wychwycie badanych substancji. Kom\u00f3rki LSEC charakteryzuj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 zdolno\u015bci\u0105 endocytarn\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 na oczyszczanie krwiz potencjalnie niebezpiecznych moleku\u0142, r\u00f3wnocze\u015bnie b\u0119d\u0105c istotnym \u2018graczem\u2019 w utrzymaniu homeostazy w\u0105troby i odporno\u015bci. Dysfunkcja kom\u00f3rek LSEC jest kluczowym momentemw rozwoju licznych dysfunkcji w\u0105troby, maj\u0105cym bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z utrat\u0105 zdolno\u015bci wychwytu moleku\u0142 z krwi, a tym samym upo\u015bledzenia procesu jej oczyszczania.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p024\">Spektroskopia rezonansowego rozproszenia ramanowskiego w badaniach <em>in vitro<\/em> i <em>ex vivo<\/em> addukt\u00f3w hemoglobiny z gazotransmiterami<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr Jakub Stanis\u0142aw Dyba\u015b<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99 400\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>\u015ar\u00f3db\u0142onek naczyniowy, okre\u015blany jako najwi\u0119kszy narz\u0105d wewn\u0105trzwydzielniczy cz\u0142owieka, produkuje i uwalnia liczne substancje wp\u0142ywaj\u0105ce na przeciwstawne procesy, zapewniaj\u0105ce utrzymanie homeostazy naczyniowej. W przypadku zaburzenia tej r\u00f3wnowagi dochodzi do dysfunkcji, opisywanej jako zaburzony rozkurcz oraz zwi\u0119kszona przepuszczalno\u015b\u0107 naczy\u0144, czy upo\u015bledzenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci naczynioprotekcyjnych \u015br\u00f3db\u0142onka. Procesy te s\u0105 pocz\u0105tkowym etapem wielu chor\u00f3b, mi\u0119dzy innymi mia\u017cd\u017cycy, nadci\u015bnienia, niewydolno\u015bci serca i innych patologii bezpo\u015brednio niezwi\u0105zanych z uk\u0142adem sercowo-naczyniowym, takich jak np. przerzutowo\u015b\u0107 nowotworowa. Z tego wzgl\u0119du, nowym podej\u015bciem w leczeniu wymienionych schorze\u0144, staje si\u0119 ukierunkowanie farmakoterapii na leczenie dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Badania przedkliniczne, badaj\u0105ce skuteczno\u015b\u0107 leczenia \u015br\u00f3db\u0142onka, wymagaj\u0105 jednak ci\u0105g\u0142ego rozwoju ze wzgl\u0119du na brak rzeczywistych i solidnych metod oceny fenotypu \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego w modelach zwierz\u0119cych. Stosowane w warunkach klinicznych, nieinwazyjne metody oceny czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 w warunkach eksperymentalnych, ze wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107 badanych zwierz\u0105t (szczeg\u00f3lnie myszy, stanowi\u0105cych obecnie podstawowy model w badaniach przedklinicznych w biomedycynie) oraz cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pracy ich serca. Zatem powstaje potrzeba tworzenia nowych metod, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w stanie poradzi\u0107 sobie z wymogiem wysokiej rozdzielczo\u015bci czasowo-przestrzennej.<\/p>\n<p>W niniejszym projekcie zdecydowano si\u0119 na u\u017cycie nieinwazyjnej metody obrazowej opieraj\u0105cej si\u0119 na zjawisku magnetycznego rezonansu j\u0105drowego (MRI), charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 wysok\u0105 czu\u0142o\u015bci i powtarzalno\u015bci\u0105. Pomimo mniejszej dost\u0119pno\u015bci, MRI stanowi doskona\u0142e narz\u0119dzie pozwalaj\u0105ce na wgl\u0105d w mechanizmy zale\u017cne od \u015br\u00f3db\u0142onka, zar\u00f3wno w badaniach klinicznych jak i eksperymentalnych. Jednocze\u015bnie, metoda ta dostarcza wielu technik oraz mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania \u015brodk\u00f3w kontrastowych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na badanie \u015br\u00f3db\u0142onka nawet u tak ma\u0142ych zwierz\u0105t jakimi s\u0105 myszy.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p02324\">W kierunku farmakologii do\u015bwiadczalnej \u015br\u00f3db\u0142onka in vivo w oparciu o wieloparametrow\u0105 metod\u0119 oceny czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego u myszy z wykorzystaniem technik obrazowania MR<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr Anna Bar<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99 900\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>\u015ar\u00f3db\u0142onek naczyniowy, okre\u015blany jako najwi\u0119kszy narz\u0105d wewn\u0105trzwydzielniczy cz\u0142owieka, produkuje i uwalnia liczne substancje wp\u0142ywaj\u0105ce na przeciwstawne procesy, zapewniaj\u0105ce utrzymanie homeostazy naczyniowej. W przypadku zaburzenia tej r\u00f3wnowagi dochodzi do dysfunkcji, opisywanej jako zaburzony rozkurcz oraz zwi\u0119kszona przepuszczalno\u015b\u0107 naczy\u0144, czy upo\u015bledzenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci naczynioprotekcyjnych \u015br\u00f3db\u0142onka. Procesy te s\u0105 pocz\u0105tkowym etapem wielu chor\u00f3b, mi\u0119dzy innymi mia\u017cd\u017cycy, nadci\u015bnienia, niewydolno\u015bci serca i innych patologii bezpo\u015brednio niezwi\u0105zanych z uk\u0142adem sercowo-naczyniowym, takich jak np. przerzutowo\u015b\u0107 nowotworowa. Z tego wzgl\u0119du, nowym podej\u015bciem w leczeniu wymienionych schorze\u0144, staje si\u0119 ukierunkowanie farmakoterapii na leczenie dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Badania przedkliniczne, badaj\u0105ce skuteczno\u015b\u0107 leczenia \u015br\u00f3db\u0142onka, wymagaj\u0105 jednak ci\u0105g\u0142ego rozwoju ze wzgl\u0119du na brak rzeczywistych i solidnych metod oceny fenotypu \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego w modelach zwierz\u0119cych. Stosowane w warunkach klinicznych, nieinwazyjne metody oceny czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 w warunkach eksperymentalnych, ze wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107 badanych zwierz\u0105t (szczeg\u00f3lnie myszy, stanowi\u0105cych obecnie podstawowy model w badaniach przedklinicznych w biomedycynie) oraz cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pracy ich serca. Zatem powstaje potrzeba tworzenia nowych metod, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w stanie poradzi\u0107 sobie z wymogiem wysokiej rozdzielczo\u015bci czasowo-przestrzennej.<\/p>\n<p>W niniejszym projekcie zdecydowano si\u0119 na u\u017cycie nieinwazyjnej metody obrazowej opieraj\u0105cej si\u0119 na zjawisku magnetycznego rezonansu j\u0105drowego (MRI), charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 wysok\u0105 czu\u0142o\u015bci i powtarzalno\u015bci\u0105. Pomimo mniejszej dost\u0119pno\u015bci, MRI stanowi doskona\u0142e narz\u0119dzie pozwalaj\u0105ce na wgl\u0105d w mechanizmy zale\u017cne od \u015br\u00f3db\u0142onka, zar\u00f3wno w badaniach klinicznych jak i eksperymentalnych. Jednocze\u015bnie, metoda ta dostarcza wielu technik oraz mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania \u015brodk\u00f3w kontrastowych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na badanie \u015br\u00f3db\u0142onka nawet u tak ma\u0142ych zwierz\u0105t jakimi s\u0105 myszy.<\/p>\n<p>Celem projektu jest opracowanie i zwalidowanie czu\u0142ej metodyki obrazowania in vivo pozwalaj\u0105cej na skuteczn\u0105 ocen\u0119 zaburze\u0144 \u015br\u00f3db\u0142onkowo-zale\u017cnej odpowiedzi naczyniorozkurczowej jak i przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3re stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne cechy jego dysfunkcji, a po drugie, zastosowanie opracowanej metodyki do oceny \u015br\u00f3db\u0142onkowych skutk\u00f3w farmakoterapii \u015br\u00f3db\u0142onka w mysim modelu mia\u017cd\u017cycy, w kt\u00f3rym spontanicznie rozwija si\u0119 dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1026\">W poszukiwaniu spektroskopowych marker\u00f3w autofagii na przyk\u0142adzie indukowanej farmakologicznie fosfolipidozy w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Ewelina Bik<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 18<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>210 000 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Zaobserwowano, \u017ce pacjenci za\u017cywaj\u0105cy leki psychotropowe z grupy CAD (ang. cationic amphiphilic drugs, pol. kationowe leki amfifilowe) maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko zachorowania na choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Leki te mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 w kom\u00f3rkach fosfolipidoz\u0119. Postawiono hipotez\u0119, \u017ce mechanizm fosfolipidozy indukowanej lekami jest wynikiem modulacji autofagii w \u015br\u00f3db\u0142onku, kt\u00f3ry stanowi barier\u0119 miedzy \u015bcian\u0105 naczynia a krwi\u0105. Ponadto, hipotez\u0105 badawcz\u0105 do zweryfikowania jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 znalezienia spektroskopowych marker\u00f3w autofagii w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka. Udzia\u0142 autofagii w indukowanej lekami fosfolipidozie i metabolizmie lipid\u00f3w w \u015br\u00f3db\u0142onku jest wci\u0105\u017c niezbadanym obszarem. Metody spektroskopowe, takie jak proponowana tu g\u0142\u00f3wna metoda analityczna &#8211; mikroskopia ramanowska, pozwalaj\u0105 na niedestrukcyjne badania materia\u0142u biologicznego bez u\u017cycia znacznik\u00f3w. Mo\u017cna wi\u0119c identyfikowa\u0107 w kom\u00f3rkach lipidy, ich zawarto\u015b\u0107 i dystrybucj\u0119, r\u00f3wnolegle badaj\u0105c inne sk\u0142adniki kom\u00f3rkowe, oraz leki, kt\u00f3rymi traktowane s\u0105 kom\u00f3rki. W projekcie planowane s\u0105 badania fosfolipidozy, kt\u00f3ra wyst\u0119puje gdy fosfolipidy nadmiernie gromadz\u0105 si\u0119 w kom\u00f3rkach i tkankach. Leki z grupy CAD, czyli m.in. te stosowane w leczeniu depresji, psychozy, malarii i arytmii mog\u0105 indukowa\u0107 fosfolipidoz\u0119 w kom\u00f3rkach. Celem projektu jest znalezienie spektroskopowych marker\u00f3w autofagii prowadz\u0105c badania in vitro wp\u0142ywu wybranych lek\u00f3w na kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka przy u\u017cyciu spektroskopii ramanowskiej, mikroskopii fluorescencyjnej, oraz test\u00f3w biologicznych. W szczeg\u00f3lno\u015bci, uwaga b\u0119dzie skupiona na poszukiwaniu spektroskopowych marker\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 na identyfikacj\u0119 wczesnych zmian biochemicznych w kom\u00f3rkach \u015br\u00f3db\u0142onka spowodowanych przez fosfolipidoz\u0119 indukowan\u0105 lekami. Z punktu widzenia farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka, okre\u015blenie i zrozumienie mechanizmu fosfolipidozy oraz jego identyfikacja, mo\u017ce by\u0107 odpowiedzi\u0105 na rosn\u0105ce obawy zwi\u0105zane z dzia\u0142aniem lek\u00f3w z grupy CAD.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p023\">W poszukiwaniu mechanizm\u00f3w przeciwp\u0142ytkowego dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w uwalniajacych CO: znaczenie kinetyki uwalniania CO, dzia\u0142ania antyadhezyjnego i wp\u0142ywu na metabolizm<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr Barbara Maria Sitek<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>100 000\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest: zbadanie dzia\u0142ania przeciwp\u0142ytkowego zwi\u0105zk\u00f3w uwalniaj\u0105cych CO (CORMs) o r\u00f3\u017cnej naturze i kinetyce uwalniania CO, zbadanie wp\u0142ywu CO-donor\u00f3w na proces adhezji p\u0142ytek krwi, z wykorzystaniem unikatowego systemu mikrowagi kwarcowej z systemem rozpraszania energii (Q-CMD) i nanoszczotek z sekwencj\u0105 RGD, zbadanie wp\u0142ywu zwi\u0105zk\u00f3w uwalniaj\u0105cych CO na metabolizm i bioenergetyk\u0119 p\u0142ytek krwi oraz wyja\u015bnienie czy mechanizmy przeciwp\u0142ytkowego dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w uwalniaj\u0105cych CO zale\u017c\u0105 od ich wp\u0142ywu na bioenergetyk\u0119 p\u0142ytek krwi.<\/p>\n<p>Realizacja \u00a0projektu \u00a0pozwoli \u00a0na \u00a0uzupe\u0142nienie \u00a0wiedzy\u00a0 na \u00a0temat \u00a0dzia\u0142ania \u00a0CO \u00a0na \u00a0proces \u00a0adhezji \u00a0i agregacji p\u0142ytek krwi i pozwoli lepiej zrozumie\u0107 mechanizm dzia\u0142ania CO-donor\u00f3w. Opracowany model badawczy b\u0119dzie mo\u017cna wykorzysta\u0107 do rozwoju bada\u0144 farmakologii p\u0142ytek krwi, zar\u00f3wno w stanach fizjologicznych, jak i patologicznych, co mo\u017ce znale\u017a\u0107 zastosowanie do poszerzania obecnie istniej\u0105cej wiedzy na temat patomechanizm\u00f3w chor\u00f3b cywilizacyjnych i do poszukiwania nowych, skuteczniejszych\u00a0 \u00a0ni\u017c\u00a0\u00a0 obecnie\u00a0 \u00a0metod\u00a0 \u00a0ich\u00a0\u00a0 leczenia.\u00a0 \u00a0Wyniki\u00a0 \u00a0bada\u0144\u00a0 \u00a0zostan\u0105\u00a0 \u00a0opublikowane\u00a0 \u00a0w czasopismach naukowych oraz b\u0119d\u0105 prezentowane na konferencjach w Polsce i za granic\u0105, co pozwoli na ich rozpowszechnienie.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p021\">Biosensor oparty na aptamerach do jednoczesnego oznaczania trombiny i czynnika von Willebranda w osoczu<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr Katarzyna Derszniak<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>149 940\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>36 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Obecnie choroby cywilizacyjne stanowi\u0105 du\u017ce wyzwanie dla dziedzin diagnostyki i farmakologii. Jednymi z najci\u0119\u017cszych przypad\u0142o\u015bci s\u0105 szeroko poj\u0119te choroby nowotworowe. Obok nowotwor\u00f3w patologie uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia jak np.: mia\u017cd\u017cyca s\u0105 r\u00f3wnie\u017c powa\u017cnym problemem klinicznym. W obu przypadkach istotne jest okre\u015blenie czynnik\u00f3w ryzyka, diagnoza choroby we wczesnym stadium i zastosowanie odpowiednio dobranej terapii. Dlatego te\u017c zasadne jest, i\u017c poszukuje si\u0119 zaawansowanych i precyzyjnych narz\u0119dzi diagnostycznych.<\/p>\n<p>Okazuje si\u0119, \u017ce wykrywanie zaburze\u0144 uk\u0142adu krzepni\u0119cia mo\u017ce by\u0107 czynnikiem prognostycznym zar\u00f3wno dla rozwoju mia\u017cd\u017cycy jaki i dla chor\u00f3b nowotworowych. Trombina b\u0119d\u0105ca kluczowym elementem uk\u0142adu krzepni\u0119cia sprzyja rozwojowi powstaj\u0105cej blaszki mia\u017cd\u017cycowej, zwi\u0119ksza ryzyko incydent\u00f3w zakrzepowo-zatorowych b\u0119d\u0105cych powik\u0142aniem rozwijaj\u0105cej si\u0119 mia\u017cd\u017cycy. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c stymulowa\u0107 proliferacj\u0119 kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego jak i kom\u00f3rek nowotworowych. Sprzyja r\u00f3wnie\u017c wewn\u0105trznaczyniowemu wykrzepianiu oraz interakcjom kom\u00f3rka nowotworowa-p\u0142ytka krwi. Ponadto, mo\u017ce sprawia\u0107, \u017ce kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka staj\u0105 si\u0119 czulsze na dzia\u0142anie czynnika wzrostu \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor), co powoduje nasilon\u0105 mitoz\u0119 kom\u00f3rek endothelium i ich migracj\u0119. Kolejnym dowodem na korelacje dysfunkcji uk\u0142adu krzepni\u0119cia z chorobami nowotworowymi jest wyst\u0119powanie u pacjent\u00f3w onkologicznych \u017cylnej choroby zakrzepowo-zatorowej VTE (ang. Venous Thromboembolism). Jednym z identyfikowanych czynnik\u00f3w ryzyka wyst\u0119powania VTE w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w onkologicznych jest stan hiperkoagulacji, kt\u00f3ry wynika ze zwi\u0119kszonej generacji trombiny. Wa\u017cnym sk\u0142adnikiem uk\u0142adu krzepni\u0119cia obok trombiny jest czynnik von Willebranda, kt\u00f3ry aktywuje kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka sprzyjaj\u0105c rozwojowi zatorowo\u015bci i przerzut\u00f3w nowotworowych.<\/p>\n<p>Dlatego opracowanie metody do badania funkcjonalego stanu uk\u0142adu zakrzepowego jest istotne dla oceny stopnia rozwoju choroby nowotworowej jak i patologii uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Proponowanym rozwi\u0105zaniem jest biosensor, kt\u00f3rego mo\u017cliwo\u015bci detekcyjne opieraj\u0105 si\u0119 na wykorzystaniu aptamer\u00f3w.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"pp01\">Badania bioanalityczne i farmakologiczne kompensacyjnych mechanizm\u00f3w zale\u017cnych od MNA\/COX-2\/PGI2 w mysim modelu niedoboru tlenku azotu<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr in\u017c. Agnieszka Kij<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 9<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99\u00a0992 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest zbadanie kompensacyjnej roli szlaku MNA\/COX-2\/PGI2 w toku rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka i upo\u015bledzenia aktywno\u015bci NO oraz zbadanie skutk\u00f3w farmakologicznej jego aktywacji na aktywno\u015b\u0107 p\u0142ytek krwi w mysim modelu niedoboru \u015br\u00f3db\u0142onkowego NO.<\/p>\n<p>MNA (1-methylo-nikotynamid) podawany egzogennie wywo\u0142uje dzia\u0142anie przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne przez mechanizmy zale\u017cne od COX-2\/PGI2, a podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie endogennego MNA w przebiegu dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka towarzysz\u0105cej mia\u017cd\u017cycy czy zapaleniu w\u0105troby wskazuje na znaczenie kompensacyjne tej cz\u0105steczki. Stawiamy hipotez\u0119, \u017ce endogenny MNA jest regulatorem aktywno\u015bci uk\u0142adu COX-2\/PGI2 i stanowi istotny mechanizm kompensacyjny uruchamiany wobec upo\u015bledzenia wydzielania \u015br\u00f3db\u0142onkowego NO. Niniejszy projekt ma na celu zweryfikowanie tej hipotezy z wykorzystaniem mysiego modelu nadci\u015bnienia wywo\u0142anego przez farmakologiczne zahamowanie syntezy NO. Zbadany zostanie wp\u0142yw niedoboru NO na zmiany aktywno\u015bci szlaku MNA\/COX-2\/PGI2 w oparciu o pomiary st\u0119\u017cenia MNA i jego metabolit\u00f3w (2-Met-PY, 4-Met-PY), profilu eikozanoid\u00f3w w osoczu i w moczu w odniesieniu do zmian aktywno\u015bci p\u0142ytek krwi, kt\u00f3ra b\u0119dzie badana w oryginalnym eseju w pe\u0142nej krwi ex vivo. Badania przeprowadzone b\u0119d\u0105 w toku rozwoju nadci\u015bnienia wywo\u0142anego przez farmakologiczny niedob\u00f3r NO, jak i po podaniu zwi\u0105zk\u00f3w b\u0119d\u0105cych egzogennym \u017ar\u00f3d\u0142em MNA (MNACl) lub MNA i NO (MNANO2, MNANO3, c2913). Wa\u017cnym elementem tego projektu b\u0119dzie opracowanie metody analizy ilo\u015bciowej oznaczania wybranych eikozanoid\u00f3w w moczu oraz w osoczu, a tak\u017ce przeprowadzenie walidacji metody.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p008\">Charakterystyka roli p\u0142ytek krwi w procesie przerzutowania oraz ocena skuteczno\u015bci leczenia przeciwp\u0142ytkowego na zahamowanie przerzut\u00f3w w do\u015bwiadczalnym modelu przerzutowo\u015bci mysiego raka gruczo\u0142u sutkowego<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr El\u017cbieta Buczek<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 8<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99\u00a0980 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem niniejszego projektu jest zbadanie i charakterystyka roli p\u0142ytek krwi w rozwoju przerzut\u00f3w w\u00a0p\u0142ucach w do\u015bwiadczalnym modelu przerzutowo\u015bci nowotworowej mysiego raka gruczo\u0142u sutkowego 4T1 za\u00a0pomoc\u0105 trzech uzupe\u0142niaj\u0105cych si\u0119 metod badania p\u0142ytek krwi: cytometrii przep\u0142ywowej, oceny produkcji\u00a0tromboksanu B2 w pe\u0142nej krwi, badania adhezji i agregacji p\u0142ytek. Ponadto planowana jest ocena skuteczno\u015bci\u00a0leczenia przeciwp\u0142ytkowego na zahamowanie rozwoju przerzut\u00f3w.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1008\">Przeciwzapalny efekt witaminy K: mechanizm dzia\u0142ania<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Anna Kieo\u0144ska-Rudek<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 16<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>210 000\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Ostatnie badania pokazuj\u0105, \u017ce funkcje witaminy K wykraczaj\u0105 poza kalcyfikacje i koagulacje obejmuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie przeciwzapalne. Wiadomo, \u017ce w procesach krzepni\u0119cia i regulacji gospodarki wapniowej organizmu witamina K pe\u0142ni funkcj\u0119 kofaktora gamma karboksylazy w zale\u017cnej od witaminy K karboksylacji bia\u0142ek takich jak osteokalczyna czy czynniki krzepni\u0119cia, podczas gdy molekularny mechanizm przeciwzapalnego dzia\u0142ania witaminy K nie zosta\u0142 jak dot\u0105d wyja\u015bniony. Co wi\u0119cej nasze wst\u0119pne badania na mysich makrofagach wskazuj\u0105, \u017ce przeciwzapalne dzia\u0142anie witaminy K obejmuje szersze spektrum efekt\u00f3w ni\u017c do tej pory opisywano, co wskazuje, \u017ce witamina K reguluje wiele \u015bcie\u017cek w przebiegu stanu zapalnego.<\/p>\n<p>W projekcie preludium dokonamy kompleksowej charakterystyki tych efekt\u00f3w przeciwzapalnych w makrofagach oraz zbadamy mechanizm tego dzia\u0142ania wybranych cz\u0142onk\u00f3w witamin K (K1, K3, K2MK4, K2MK5, K2MK7, K2MK9) z uwzgl\u0119dnieniem: udzia\u0142u karboksylacji zale\u017cnej od witaminy K, regulacji szlaku sygna\u0142owego NFkB i wp\u0142ywu na funkcje mitochondri\u00f3w.\u00a0<\/p>\n<p>Korzy\u015bci dla nauki w zakresie bada\u0144 podstawowych przeprowadzonych w ramach tego projektu s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce: <br \/>\u2022\u00a0 Zdefiniowanie przeciwzapalnego profilu dzia\u0142ania szerokiej gamy powszechnie stosowanych i nowych przedstawicieli grupy witamin K (K1, K3, K2MK4, K2MK5, K2MK7, K2MK9). <br \/>\u2022\u00a0 Okre\u015blenie wp\u0142ywu powszechnie stosowanych antykoagulant\u00f3w &#8211; inhibitor\u00f3w witaminy K (warfaryny, acenokumarolu) na przeciwzapalne dzia\u0142anie witaminy K <br \/>\u2022\u00a0 Analiza proteomiczna obecno\u015bci bia\u0142ek zale\u017cnych od witaminy K w subpopulacjach makrofag\u00f3w M1 \/ M2 <br \/>\u2022\u00a0 Charakterystyka szerokiego profilu zmian marker\u00f3w zapalnych w odpowiedzi na leczenie witamin\u0105 K w subpopulacjach makrofag\u00f3w M1 \/ M2 <br \/>\u2022\u00a0 Kompleksowa ocena udzia\u0142u karboksylacji w przeciwzapalnym dzia\u0142aniu witaminy K w makrofagach, w tym polaryzacja M1 \/M2 <br \/>\u2022\u00a0 Okre\u015blenie zaanga\u017cowania szlaku sygna\u0142owego NFkB w przeciwzapalne dzia\u0142anie witaminy K w makrofagach M1 \/ M2 \u2022 Okre\u015blenie wp\u0142ywu witaminy K na popraw\u0119 funkcji mitochondri\u00f3w u makrofag\u00f3w M1 \/ M2<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1009\">Badanie uk\u0142ad\u00f3w biologicznie wa\u017cnych w warunkach wzmocnienia ramanowskiej aktywno\u015bci optycznej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Ewa Machalska<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 17<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>210 000\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest analiza struktury oraz chiralno\u015bci biologicznie wa\u017cnych uk\u0142ad\u00f3w molekularnych jak r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j efektu rezonansowego wzmocnienia ramanowskiej aktywno\u015bci optycznej, przy zastosowaniu konwencjonalnych metod spektroskopii optycznej tj.: spektroskopii ramanowskiej i absorpcyjnej UV-Vis; oraz zaawansowanych technik chiralooptycznych tj.: elektronowego dichroizmu ko\u0142owego (ECD) oraz ramanowskiej aktywno\u015bci optycznej (ROA). Wa\u017cnym etapem w pe\u0142nej analizie otrzymanych wynik\u00f3w spektroskopowych jest ich por\u00f3wnanie z wynikami uzyskanymi w oparciu o podej\u015bcie teoretyczne. Jednym z przedmiot\u00f3w bada\u0144 jest witamina B12, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 9-ciu centr\u00f3w chiralnych w chromoforowym pier\u015bcieniu korynowym cechuje si\u0119 siln\u0105 chiralno\u015bci\u0105. W organizmach ssak\u00f3w ta endogenna witamina jest przekszta\u0142cana do metaloorganicznych kofaktor\u00f3w: metylo- oraz adenozynokobalaminy, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 istotne funkcje w procesach zwi\u0105zanych z metabolizmem aminokwas\u00f3w, syntez\u0105 nukleotyd\u00f3w i czerwonych krwinek. St\u0105d te\u017c, wa\u017cnym aspektem pracy jest szczeg\u00f3\u0142owe zbadanie struktury i aktywno\u015bci optycznej witaminy B12 tak, aby poprzez znalezienie zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy struktur\u0105 a chiralno\u015bci\u0105 lepiej zrozumie\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 tej cz\u0105steczki w kom\u00f3rkach eukariotycznych. Kolejnym przedmiotem bada\u0144 jest amfoterycyna B (AmB), kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 do tworzenia supramolekularnych agregat\u00f3w, zar\u00f3wno w b\u0142onach lipidowych, jak i uk\u0142adach modelowych, stanowi jeden z nielicznych przyk\u0142ad\u00f3w pre-rezonansowego efektu ROA wywo\u0142anego procesem agregacji (ang. Pre-resonance Aggregation-Inducted Raman Optical Activity, pre-AIROA), b\u0119d\u0105cego jedn\u0105 ze strategii wzmocnienia s\u0142abego sygna\u0142u ROA.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01045\"><strong>Mikrobiom jelitowy versus oko\u0142onaczyniowa tkanka t\u0142uszczowa: badania z u\u017cyciem obrazowania ramanowskiego<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Zuzanna Majka<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 20<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 208\u00a0345 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Przez wiele lat oko\u0142onaczyniowa tkana t\u0142uszczowa (skr\u00f3t PVAT od ang. perivascular adipose tissue) by\u0142a pomijana przez naukowc\u00f3w badaj\u0105cych anatomi\u0119 cz\u0142owieka. A\u017c do lat 90 ubieg\u0142ego wieku PVAT rutynowo by\u0142a usuwana w trakcie przygotowywania naczy\u0144 krwiono\u015bnych do dalszych bada\u0144. W 1991 roku naukowcy wykazali jednak, i\u017c wp\u0142yw PVAT na naczynia krwiono\u015bne jest bardzo istotny i tym samym zapocz\u0105tkowali nowy kierunek bada\u0144. Obecnie wiadomo, i\u017c PVAT jako tkanka parakrynna bierze czynny udzia\u0142 w homeostazie naczyniowej, a jej dysfunkcje s\u0105 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z mia\u017cd\u017cyc\u0105, oty\u0142o\u015bci\u0105 oraz insulinooporno\u015bci\u0105. W\u015br\u00f3d naukowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 chorobami kardiometabolicznymi topowym tematem sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mikrobiom jelitowy. Szacuje si\u0119, \u017ce w ludzkim jelicie \u017cyje 40 000 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w bakterii, kt\u00f3re wch\u0142aniaj\u0105 oko\u0142o 10% codziennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Niestrawne w\u0119glowodany, takie jak b\u0142onnik czy skrobia, s\u0105 wykorzystywane przez mikrobiom jelitowy do produkcji kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. Metabolity mikrobiomu jelitowego, w tym najcz\u0119\u015bciej kwas octowy, propionowy i mas\u0142owy, wp\u0142ywaj\u0105 na m.in. na funkcjonowanie w\u0105troby, trzustki czy tkanki t\u0142uszczowej poprawiaj\u0105c metabolizm lipid\u00f3w i glukozy, a przez to chroni\u0105c przed oty\u0142o\u015bci\u0105 i insulinooporno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Celem projektu jest zbadanie wp\u0142ywu mikrobiomu jelitowego na oko\u0142onaczyniow\u0105 tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 z punktu widzenia rozwoju chor\u00f3b kardiometabolicznych. Aby zapewni\u0107 wielop\u0142aszczyznowo\u015b\u0107 bada\u0144 zostanie wykorzystany zar\u00f3wno mysi model jak i model in situ funkcjonalnej tkanki t\u0142uszczowej. G\u0142\u00f3wn\u0105 technik\u0105 badawcz\u0105 wykorzystywan\u0105 do badania PVAT b\u0119dzie spektroskopia ramanowska. Technika ta opiera si\u0119 na nieelastycznym rozpraszaniu \u015bwiat\u0142a i jest coraz powszechniej wykorzystywana do bada\u0144 biochemicznych. Natomiast stan mikrobiomu jelitowego b\u0119dzie badany z u\u017cyciem sekwencjonowania nowej generacji (Next Generation Sequencing \u2013 NGS). Przypuszczamy, \u017ce mikroflora jelitowa za po\u015brednictwem SCFA b\u0119dzie oddzia\u0142ywa\u0107 na PVAT i (przynajmniej cz\u0119\u015bciowo) odwr\u00f3ci negatywny wp\u0142yw oty\u0142o\u015bci i insulinooporno\u015bci spowodowanej diet\u0105 wysokot\u0142uszczow\u0105.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1010\">Uszkodzenie glikokaliksu \u2013 pierwszy etap patomechanizmu dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka; pomiary z zastosowaniem elektroforezy kapilarnej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Karolina Matyjaszczyk-Gwarda<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 16<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 139 447\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>24\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Prawid\u0142owa funkcja \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z prawid\u0142ow\u0105 funkcj\u0105 i budow\u0105 glikokaliksu (GLX) -w\u0119glowodanowo-bia\u0142kowej warstwy pokrywaj\u0105cej \u015br\u00f3db\u0142onek. Pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej dowod\u00f3w na to, \u017ce uszkodzenie GLX wyprzedza rozw\u00f3j jego dysfunkcji, czyli mo\u017ce by\u0107 rozpatrywane jako pierwszy element patomechanizmu dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka.Jak dot\u0105d, publikowane badania, przedstawiaj\u0105 tylko u\u0142amek wiedzy o zmianach ilo\u015bciowych i jako\u015bciowych w GLX, kt\u00f3re zachodz\u0105 podczas rozwoju dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Dost\u0119pne metody s\u0142u\u017c\u0105ce do badania GLX maj\u0105 swoje ograniczenia:mog\u0105 by\u0107 zastosowane tylko dla tkanek ex vivo(immunohistochemia, mikroskopia si\u0142 atomowych), s\u0105 oparte na analizie ilo\u015bciowej tylko jednego ze sk\u0142adnik\u00f3w GLX (metody immunoenzymatyczne np. ELISA), albo s\u0105 niedostatecznie czu\u0142e. Wed\u0142ug naszej wiedzy nie przeprowadzono do tej pory bada\u0144, kt\u00f3re wyja\u015bnia\u0142yby jak poszczeg\u00f3lne klasy glikozaminoglikan\u00f3w (GAG) \u2013polisacharyd\u00f3w b\u0119d\u0105cych jednym z budulc\u00f3w GLX, zachowuj\u0105 si\u0119 podczas kolejnych etap\u00f3w uszkodzenia GLX towarzysz\u0105cych rozwojowi dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Przypuszczamy, \u017ce badanie st\u0119\u017ce\u0144 w osoczu wszystkich klas GAG buduj\u0105cych GLX (siarczanu heparanu, heparyny, siarczanu dermatanu, siarczanu chondroityny, siarczanu keratanu) mo\u017ce pe\u0142niej odda\u0107 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zachodz\u0105cego procesu uszkodzenia GLX orazw konsekwencji sta\u0107 si\u0119 czulszym biomarkerem stopnia zaawansowania degradacji GLX w stosunku do stosowanych obecnie(syndekan-1, siarczanheparanu, lub kwas hialuronowy).Wykorzystanie w proponowanym projekcie elektroforezy kapilarnej (CE) jest unikalnym podej\u015bciem, kt\u00f3repozwala na jednoczesne oznaczanienawet kilkudziesi\u0119ciur\u00f3\u017cnych cz\u0105steczekGAG buduj\u0105cych GLX. Stosuj\u0105c metod\u0119, opracowan\u0105w oparciu o szczeg\u00f3lne mo\u017cliwo\u015bci oferowane przez CEmo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 wynik\u00f3w, kt\u00f3re odpowiedz\u0105 na pytanie, jak wygl\u0105daj\u0105 pod k\u0105tem zmian w ca\u0142ym profilu GAG, kolejne etapy uszkodzenia GLX towarzysz\u0105ce rozwojowi dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Rezultaty uzyskane z eksperyment\u00f3w in vitropos\u0142u\u017c\u0105 do opisania zmian w poszczeg\u00f3lnym klasach GAG wywo\u0142anychwp\u0142ywem bardziej lub mniej specyficznychenzym\u00f3w uszkadzaj\u0105cych GLX iokre\u015bleniajakie zmiany w poziomach GAG s\u0105 najbardziej charakterystyczne dla poszczeg\u00f3lnych enzym\u00f3w. Wz\u00f3r ten pos\u0142u\u017cy jako podstawa do zbadania czy na poszczeg\u00f3lnych etapach uszkodzenia GLX w modeluostrego uszkodzenia GLX invivoobserwowane zmiany w osoczu b\u0119d\u0105 skorelowaneze zmianami reprezentatywnymi dla uszkodzenia konkretnej klasy GAG.Proponowany projekt, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 pierwszym krokiem w kierunku diagnozowania dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka na bardzo wczesnym etapie w oparciu odiagnostyk\u0119 uszkodzenia GLX. Wykorzystanie CE, kt\u00f3ra jest technik\u0105 wysokoprzepustow\u0105 i relatywnie tani\u0105 mo\u017ce wprowadzi\u0107 now\u0105 jako\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d dost\u0119pnych metod i sta\u0107 si\u0119 \u201ez\u0142otym standardem\u201d w rozpoznaniu wczesnego uszkodzenia \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p2000\"><strong>Ocena por\u00f3wnawcza wp\u0142ywu inhibitor\u00f3w kinaz tyrozynowych (TKI) na funkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka in vivo u myszy<\/strong><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Brygida Marczyk<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 17<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 209 900 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>TKI blokuj\u0105 dzia\u0142anie kinaz tyrozynowych, kt\u00f3re z kolei reguluj\u0105 wiele funkcji kom\u00f3rkowych, w tym sygnalizacj\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 oraz ich wzrost i podzia\u0142. W niekt\u00f3rych typach kom\u00f3rek nowotworowych, enzymy te mog\u0105 by\u0107 zbyt aktywne, prowadz\u0105c do ich gwa\u0142townego wzrostu, co z kolei mo\u017ce by\u0107 skutecznie hamowanie przez zastosowanie lek\u00f3w zawieraj\u0105cych TKI.<\/p>\n<p>Wprowadzenie TKI radykalnie zmieni\u0142o leczenie r\u00f3\u017cnych nowotwor\u00f3w, w tym przewlek\u0142ej bia\u0142aczki szpikowej (CML,\u00a0<em>chronic myeloid leukaemia<\/em>). Niemniej jednak d\u0142ugotrwa\u0142e stosowanie TKI zwi\u0105zane jest z niepo\u017c\u0105danymi efektami naczyniowymi i prokoagulacyjnymi, co ma istotny wp\u0142yw na zachorowalno\u015b\u0107 i \u015bmiertelno\u015b\u0107 pacjent\u00f3w z powodu niekorzystnych zdarze\u0144 naczyniowych. Pierwszym wprowadzonym TKI by\u0142 imatynib, jednak ze wzgl\u0119du na obserwowan\u0105 oporno\u015b\u0107 na ten lek, wprowadzono TKI II generacji (nilotynib, dasatynib i bosutinib) oraz TKI III generacji (ponatynib). Podczas, gdy niepo\u017c\u0105dane dzia\u0142ania naczyniowe obserwowano wielokrotnie w przypadku leczenia ponatynibem i nilotynibem, leczenie imatynibem uwa\u017ca si\u0119 za pozbawione istotnych niekorzystnych efekt\u00f3w naczyniowych i prozakrzepowych. Te obserwacje kliniczne sugeruj\u0105 odmienny efekt dzia\u0142ania TKI na uk\u0142ad sercowo-naczyniowy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w \u015br\u00f3db\u0142onku naczyniowym.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1012\">Rola Angiotensyna (1-12) oraz szlaku niezale\u017cnego od ACE w produkcji Ang II w dysfunkcji sr\u00f3db\u0142onka naczy\u0144 obowodowych w niewydolno\u015bci serca<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Tasnim Mohaissen<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 15<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 209 999 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Niewydolno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bnia sercowego (NS) jest powa\u017cnym problemem klinicznym oraz spo\u0142ecznym, na kt\u00f3ry cierpi ponad 26 milion\u00f3w os\u00f3b na ca\u0142ym \u015bwiecie. Pomimo znacznego post\u0119pu medycyny liczba pacjent\u00f3w z niewydolno\u015bci\u0105 serca jednak stale wzrasta. Dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka naczy\u0144 jest uwa\u017cana za cenny marker prognostyczny jak i diagnostyczny w NS, a jej scharakteryzowanie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym punktem uchwytu dla nowej farmakoterapii dzia\u0142aj\u0105cej na mechanizmy \u015br\u00f3db\u0142onkowe w naczyniach obwodowych w NS.Jedn\u0105 z podstawowych grup lek\u00f3w stosowanych w leczeniu NS opieraj\u0105 si\u0119 na blokowaniu uk\u0142adu Renina-Angiotensyna (RAS). Niestety terapia polegaj\u0105ca na ograniczeniu niekorzystnego dzia\u0142ania Angiotensyny II (Ang II) w przebiegu NS \u0142agodzi objawy choroby jedynie w cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w. Niepe\u0142na skuteczno\u015b\u0107 tego leczenia mo\u017ce wynika\u0107 z faktu, i\u017c u wielu pacjent\u00f3w w trakcie terapii wci\u0105\u017c mo\u017ce dochodzi\u0107 do nadmiernej produkcji Ang II, kt\u00f3ra wymyka si\u0119 spod kontroli standardowej farmakoterapii, fenomen znany jako \u201eAng II escape\u201d. Ang II b\u0119d\u0105ca jednym z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych dysfunkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka mo\u017ce powstawa\u0107 nie tylko systemowo (Angiotensynogen-Renina-Angiotensyna I-Konwertaza angiotensyny (ACE)-Ang II) ale r\u00f3wnie\u017c lokalnie w naczyniach obwodowych w wyniku dzia\u0142ania enzym\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w alternatywnych szlakach syntezy Ang II np. (Ang (1-12)-chymaza-Ang I-Ang II), kt\u00f3re nie zosta\u0142y w pe\u0142ni poznane. St\u0105d te\u017c konieczne wydaje si\u0119 lepsze zrozumienie mechanizm\u00f3w le\u017c\u0105cych u podstaw obwodowej dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka, w tym mechanizm\u00f3w warunkuj\u0105cych zwi\u0119kszon\u0105 lokalnie aktywno\u015b\u0107 uk\u0142adu RAS. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest poznanie substrat\u00f3w oraz enzym\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za alternatywne szlaki produkcji Ang II, niezale\u017cnejod ACE.<\/p>\n<p>Celem projektu jest ocena fenotypu \u015br\u00f3db\u0142onka naczy\u0144 obwodowych na poziomie czynno\u015bciowym, biochemicznym oraz molekularnym, a tak\u017ce scharakteryzowanie alternatywnych szlak\u00f3w syntezy Ang II (niezale\u017cnych od ACE) prowadz\u0105cych do dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego we wczesnej, przej\u015bciowej oraz p\u00f3\u017anej fazie niewydolno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego w mysim modelu tej choroby (myszy transgeniczne Tg\u03b1q*44).<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1027\">Czynno\u015b\u0107 i fenotyp kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (LSECs) oraz ich potencjalna rola w rozwoju dysfunkcji w\u0105troby w mysim modelu niewydolno\u015bci serca<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Kamila Wojnar-Laso\u0144<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 18<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 209 999 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>36 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Niewydolno\u015b\u0107 serca to stan, w kt\u00f3rym nieprawid\u0142owe funkcjonowanie serca upo\u015bledza zdolno\u015b\u0107 do zapewnienia wystarczaj\u0105cego przep\u0142ywu krwi zgodnie z zapotrzebowaniem organizmu. Pomimo wci\u0105\u017c rozwijaj\u0105cych si\u0119 nowych terapii, pacjent\u00f3w z niewydolno\u015bci\u0105 serca nadal cechuje wysoka \u015bmiertelno\u015b\u0107 \u2013 25% do 50% w ci\u0105gu 5 lat od postawienia diagnozy. Prawid\u0142owa praca serca i w\u0105troby s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble skorelowane. Zaburzenia pracy serca mog\u0105 bezpo\u015brednio wp\u0142ywa\u0107 na kr\u0105\u017cenie w\u0105trobowe, a tym samym powodowa\u0107 zmiany w funkcji w\u0105troby. W\u0105troba bierze udzia\u0142 w metabolizmie niemal wszystkich substancji jakie s\u0105 wch\u0142aniane w uk\u0142adzie pokarmowym, magazynowaniu np. glikogenu, a tak\u017ce w detoksykacji organizmu czy produkcji bia\u0142ek. Kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (LSECs) nale\u017c\u0105 do nieparenchymalnych kom\u00f3rek wy\u015bcielaj\u0105cych \u015bwiat\u0142o zatok w\u0105trobowych i stanowi\u0105 unikaln\u0105 barier\u0119 krew \u2013 hepatocyt. W przypadku wyst\u0105pienia zaburze\u0144 w funkcjonowaniu w\u0105troby, LSEC spo\u015br\u00f3d wszystkich kom\u00f3rek w\u0105troby s\u0105 najbardziej nara\u017cone na dzia\u0142anie sk\u0142adnik\u00f3w transportowanych z krwi\u0105, a ich prawid\u0142owa funkcja mo\u017ce by\u0107 zaburzona. Mimo, i\u017c wiadomo o wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powaniu niewydolno\u015bci serca i dysfunkcji w\u0105troby, wiedza dotycz\u0105ca roli kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby w patogenezie niewydolno\u015bci serca jest ograniczona. Celem projektu jest zbadanie czynno\u015bci w\u0105troby podczas progresji niewydolno\u015bci serca w mysim modelu choroby. Szczeg\u00f3lna uwaga zostanie po\u015bwi\u0119cona roli LSECs, poniewa\u017c s\u0105 one g\u0142\u00f3wnym regulatorem kr\u0105\u017cenia w\u0105trobowego i mog\u0105 by\u0107 odpowiedzialne za aktywacj\u0119 mechanizm\u00f3w zaanga\u017cowanych w rozw\u00f3j zaburze\u0144 czynno\u015bci w\u0105troby towarzysz\u0105cych niewydolno\u015bci serca. Projekt b\u0119dzie realizowany w trzech etapach: 1. ocena zaburze\u0144 funkcji i morfologii w\u0105troby na wielu etapach progresji niewydolno\u015bci serca. 2. ocena zmian fenotypu i aktywno\u015bci LSECs w progresji niewydolno\u015bci serca (status metabolizmu i stresu oksydacyjnego kom\u00f3rek, funkcjonalno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka, profil marker\u00f3w prozapalnych, \u015br\u00f3db\u0142onkowych i mezenchymalnych). 3. zbadanie znaczenia LSECs w patologii niewydolno\u015bci serca, a tak\u017ce ich wp\u0142ywu na hepatocyty Bior\u0105c pod uwag\u0119 kluczow\u0105 rol\u0119 LSEC w utrzymaniu prawid\u0142owej czynno\u015bci w\u0105troby, jakiekolwiek upo\u015bledzenie ich aktywno\u015bci mo\u017ce odgrywa\u0107 niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 w rozwoju patologii w\u0105troby obserwowanej u pacjent\u00f3w z niewydolno\u015bci\u0105 serca. Wyniki tego projektu b\u0119d\u0105 mog\u0142y sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 do opracowania nowej strategii terapeutycznej w leczeniu wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych zaburze\u0144 funkcji w\u0105troby u pacjent\u00f3w z niewydolno\u015bci\u0105 serca.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p007\">Badanie wp\u0142ywu wybranych w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizykochemicznych na dystrybucj\u0119 lek\u00f3w do kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka oraz wi\u0105zanie lek\u00f3w z bia\u0142kami krwi<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong>\u00a0mgr\u00a0Anna Agnieszka Gonciarz-Dytman<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 7<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99\u00a0990\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>24\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest poszukiwanie zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy w\u0142a\u015bciwo\u015bciami fizykochemicznymi lek\u00f3w a stopniem ich wi\u0105zania si\u0119 z bia\u0142kami krwi oraz dystrybucj\u0105 do \u015br\u00f3db\u0142onka. W planowanych badaniach wykorzystane b\u0119d\u0105 leki naczynioprotekcyjne o ugruntowanej pozycji w leczeniu chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, mianowicie inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I) oraz leki \u03b2- adrenolityczne (\u03b2-blokery, \u03b2-B). Dob\u00f3r lek\u00f3w o zr\u00f3\u017cnicowanych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach fizykochemicznych oraz zaznaczonej z r\u00f3\u017cn\u0105 si\u0142\u0105 aktywno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onkowej umo\u017cliwi okre\u015blenie wp\u0142ywu w\u0142a\u015bciwo\u015bci kwasowo- zasadowych oraz lipofilno\u015bci badanych lek\u00f3w na ich dystrybucj\u0119 do \u015br\u00f3db\u0142onka oraz wi\u0105zanie z g\u0142\u00f3wnymi bia\u0142kami krwi. Wyniki bada\u0144 pozwol\u0105 na lepsze zrozumienie czynnik\u00f3w odpowiedzialnych za wi\u0105zanie lek\u00f3w z bia\u0142kami krwi oraz dystrybucj\u0119. W szczeg\u00f3lno\u015bci planowane badania umo\u017cliwi\u0105 odpowied\u017a na pytania na temat istniej\u0105cych r\u00f3\u017cnic w dystrybucji do \u015br\u00f3db\u0142onka zale\u017cno\u015bci od lipofilno\u015bci i w\u0142a\u015bciwo\u015bci kwasowo-zasadowych badanych lek\u00f3w. W efekcie ko\u0144cowym planowane badania b\u0119d\u0105 mog\u0142y wskaza\u0107, kt\u00f3re z badanych w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizykochemicznych mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na aktywno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onkow\u0105.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p006\">Wp\u0142yw farmakokinetyki dw\u00f3ch nowych hepato-selekytwnych NO-donor\u00f3w V-PYRRO\/NO i V-PROLI\/NO na ich aktywno\u015b\u0107 biologiczn\u0105 w leczeniu eksperymentalnego modelu NAFLD u myszy<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr\u00a0Kamil Ku\u015b<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 6<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99\u00a0985\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <b>24 miesi\u0105ce<\/b><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem niniejszego projektu jest pe\u0142na ocena profilu farmakokinetycznego dw\u00f3ch nowych, hepatoselektywnych prolek\u00f3w uwalniaj\u0105cych tlenek azotu (NO): V-PYRRO\/NO oraz V-PROLI\/NO, wywieraj\u0105cych r\u00f3\u017cne efekty farmakologiczne w mysim modelu NAFLD (niealkoholowe st\u0142uszczenie w\u0105troby). Badania wst\u0119pne prowadzone przez zesp\u00f3\u0142 badawczy JCET, wykaza\u0142y \u017ce V-PYRRO\/NO, lecz nie V-PROLI\/NO, okaza\u0142 si\u0119 skuteczny w hamowaniu st\u0142uszczenia w\u0105troby, poprawia\u0142 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na insulin\u0119 oraz modyfikowa\u0142 hepatotoksyczny profil lipid\u00f3w w w\u0105trobie. Na podstawie wynik\u00f3w tych bada\u0144 przypuszczamy, \u017ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci farmakokinetyczne obu zwi\u0105zk\u00f3w maj\u0105 znacz\u0105cy wp\u0142yw na r\u00f3\u017cny efekt farmakologiczny, dlatego te\u017c ich dok\u0142adne zbadanie pozwoli wyt\u0142umaczy\u0107 te r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owe cele badawcze projektu s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<ol>\n<li>optymalizacja metodyki, w tym opracowanie i zwalidowanie metody LC\/MS\/MS oznaczania badanych zwi\u0105zk\u00f3w w r\u00f3\u017cnych matrycach biologicznych<\/li>\n<li>okre\u015blenie profilu farmakokinetycznego V-PYRRO\/NO i V-PROLI\/NO in vivo<\/li>\n<li>wyznaczenie parametr\u00f3w eliminacji w\u0105trobowej V-PYRRO\/NO i V-PROLI\/NO ex vivo<\/li>\n<li>badania metabolizmu V-PYRRO\/NO i V-PROLI\/NO w mikrosomach w\u0105troby myszy oraz pierwotnych mysich hepatocytach in vitro<\/li>\n<li>wyja\u015bnienie r\u00f3\u017cnic efektywno\u015bci terapeutycznej V-PYRRO\/NO i V-PROLI\/NO, opieraj\u0105c si\u0119 na wynikach bada\u0144 farmakokinetycznych zaplanowanych w ramach przedstawianego projektu.<\/li>\n<\/ol>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1021\">Obrazowanie &#8222;label-free&#8221; wewn\u0105trzkom\u00f3rkowych struktur \u015br\u00f3db\u0142onka za pomoc\u0105 konfokalnej mikroskopii ramanowskiej oraz spektroskopii FT-IR, mikroskopii si\u0142 atomowych i mikroskopii fluorescencyjnej<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr\u00a0Katarzyna Majzner<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 5<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>149 500 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <b>36 miesi\u0119cy<\/b><\/p>\n<p>Projekt zak\u0142ada opracowanie nowatorskiej metodyki z wykorzystaniem konfokalnej mikrospektroskopii ramanowskiej, spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni, mikroskopii si\u0142 atomowych (AFM) oraz mikroskopii fluorescencyjnej do r\u00f3wnoczesnej oceny zmian wewn\u0105trzkom\u00f3rkowych na poziomie morfologicznym, biochemicznym oraz fizykochemicznym, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na badanie tworzenia i roli cia\u0142ek lipidowych w \u015br\u00f3db\u0142onku.<\/p>\n<p>Wiod\u0105c\u0105 metod\u0105 badawcz\u0105 planowan\u0105 w projekcie jest spektroskopia ramanowska. Jest to podyktowane kilkoma czynnikami: 1. mo\u017cliwo\u015bci\u0105 badania sk\u0142adu biochemicznego kom\u00f3rki na poziomie subkom\u00f3rkowym w spos\u00f3b czu\u0142y i niedestrukcyjny (mo\u017cliwo\u015b\u0107 badania \u017cywych kom\u00f3rek), 2. mo\u017cliwo\u015bci\u0105 szybkiej i jednoznacznej identyfikacji cia\u0142ek lipidowych w kom\u00f3rce w oparciu o unikalny \u201epodpis\u201d spektroskopy tych organelli, 3. \u0142atwo\u015bci\u0105 uzyskania informacji o dystrybucji g\u0142\u00f3wnych komponent\u00f3w biochemicznych z du\u017c\u0105 rozdzielczo\u015bci\u0105 przestrzenn\u0105 (do ca. 300 nm) z u\u017cyciem konfokalnego obrazowania ramanowskiego, co pozwala na rekonstrukcj\u0119 3D uk\u0142adu i \u015bledzenie dystrybucji, kszta\u0142tu i rozmiaru badanych struktur.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p004\">Od symptom\u00f3w do leczenia: kompleksowa charakterystyka rozwoju zmian patologicznych w\u00a0do\u015bwiadczalnym modelu st\u0142uszczenia w\u0105troby za pomoc\u0105 metod obrazowania spektroskopii oscylacyjnej<\/h3>\n<p>Kierownik: <strong>Kamila Kochan<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 5<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 116 400<strong>\u00a0PLN<br \/><\/strong><\/strong>Okres realizacji:<strong> <b>28 miesi\u0119cy<\/b><\/strong><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem niniejszego projektu jest opracowanie profilu biochemicznego w\u0105troby zwi\u0105zanego\u00a0z jej niealkoholowym st\u0142uszczeniem oraz zbadanie zmian patologicznych towarzysz\u0105cych mu na r\u00f3\u017cnych\u00a0etapach rozwoju w do\u015bwiadczalnym modelu uszkodzenia w\u0105troby, za pomoc\u0105 nowoczesnych technik\u00a0obrazowania spektroskopowego (FT \u2013 Raman, FT \u2013 IR). W szczeg\u00f3lno\u015bci, prezentowany projekt wi\u0105\u017ce si\u0119\u00a0z realizacj\u0105 czterech cel\u00f3w. Pierwszym etapem jest (1) opracowanie metodyki pomiarowej badania\u00a0st\u0142uszczenia w\u0105troby, zw\u0142aszcza optymalnej preparatyki pr\u00f3bki do jednoczesnego obrazowania\u00a0spektroskopowego i barwienia histochemicznego. Kolejne dwa zadania obejmuj\u0105 (2) charakterystyk\u0119 zmian\u00a0biochemicznych st\u0142uszczonej w\u0105troby w zaawansowanym stadium wzgl\u0119dem kontroli, za pomoc\u0105 marker\u00f3w\u00a0spektralnych oraz (3) zbadanie rozwoju st\u0142uszczenia w\u0105troby (w oparciu o markery spektralne jej profilu\u00a0biochemicznego) na jego wczesnych etapach. W ostatniej fazie projekt skupi si\u0119 na (4) analizie wp\u0142ywu\u00a0leczenia hamuj\u0105cego st\u0142uszczenie w\u0105troby m.in. lek\u00f3w referencyjnych (np. metforminy) przez\u00a0charakterystyk\u0119 spektraln\u0105 w\u0105troby pobranej od osobnik\u00f3w poddanych terapii w por\u00f3wnaniu do\u00a0nieleczonych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p003\">Spektroskopia oscylacyjna w poszukiwaniu biochemicznego odbicia patologii \u015bciany naczy\u0144\u00a0krwiono\u015bnych we krwi zwierz\u0105t z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym i p\u0142ucnym<\/h3>\n<p>Kierownik: <strong>Emilia Staniszewska<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 5<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>99 750 PLN<br \/><\/strong>Okres realizacji: <b>24 miesi\u0105ce<\/b><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem projektu jest opracowanie metodyki i okre\u015blenie ca\u0142o\u015bciowego profilu biochemicznego\u00a0osocza i sk\u0142adnik\u00f3w morfotycznych krwi w zwierz\u0119cych modelach systemowego nadci\u015bnienia t\u0119tniczego i\u00a0nadci\u015bnienia p\u0142ucnego przy u\u017cyciu spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni (FTIR) oraz spektroskopii\u00a0rozpraszania Ramana. Planowane badania i opracowana metodyka umo\u017cliwi\u0105 rozw\u00f3j nowej strategii\u00a0prognozowania patologii \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych i zagro\u017ce\u0144 z tym zwi\u0105zanych na podstawie \u201eodbicia\u201d,\u00a0jakie patologia \u015bciany naczynia w nadci\u015bnieniu wywo\u0142uje w profilu biochemicznym krwi widocznym w\u00a0widmach oscylacyjnych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p002\">Ma\u0142a skala, wielkie znaczenie: spektroskopia ramanowska, obrazowanie 3D, mikroskopia si\u0142 atomowych i barwienie immunohistochemiczne w badaniach cukrzycy<\/h3>\n<p>Kierownik: <strong>Marta Pilarczyk<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 4<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:\u00a0<strong>137 500 PLN<br \/><\/strong>Okres realizacji: <b>33 miesi\u0105ce<\/b><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem projektu jest opracowanie unikatowej wieloparametrowej metodyki oceny \u015bciany naczynia z wykorzystaniem\u00a0spektroskopii ramanowskiej, mikroskopii si\u0142 atomowych (AFM), barwienia immunohistochemicznego (IHC) oraz mikroskopii\u00a0optycznej bliskiego pola (SNOM) do r\u00f3wnoczesnej oceny \u015bciany naczynia na poziomie morfologicznym, biochemicznym oraz\u00a0fizykochemicznym. Celem projektu jest spektroskopowa analiza preparat\u00f3w \u015bciany naczynia krwiono\u015bnego w mysim modelu\u00a0cukrzycy (db\/db). Do poszukiwania r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy osobnikami cukrzycowymi, a zdrowymi zostanie wykorzystana technika\u00a0spektroskopii rozpraszania ramanowskiego z naciskiem na obrazowanie ramanowskie, r\u00f3wnie\u017c obrazowanie 3D skorelowana z\u00a0innymi technikami: mikroskopii si\u0142 atomowych i barwienia immunohistochemicznego. Zaproponowane badania maj\u0105 na celu\u00a0wyznaczenie sk\u0142adu biochemicznego preparat\u00f3w \u015bciany naczynia, poznanie wp\u0142ywu cukrzycy na sk\u0142ad biochemiczny i struktur\u0119\u00a0\u015bcian naczy\u0144, znalezienie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy tkank\u0105 zdrow\u0105 a cukrzycow\u0105 i okre\u015blenie biochemicznych \u017ar\u00f3de\u0142 tych r\u00f3\u017cnic.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p001\">Badania fizykochemiczne b\u0142ony i \u015brodowiska wewn\u0105trzkom\u00f3rkowego \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr\u00a0Aleksandra Jaworska<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program PRELUDIUM 3<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:\u00a0<strong>98 400 PLN<br \/><\/strong>Okres realizacji: <strong>24 miesi\u0105ce (2013-2015), projekt zako\u0144czony\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem projektu jest badanie spektroskopowe (jako g\u0142\u00f3wna metoda zastosowana b\u0119dzie powierzchniowo\u00a0wzmocniona spektroskopia Ramana, SERS) oraz fluorescencyjne (metoda referencyjna) fizykochemicznych\u00a0w\u0142a\u015bciwo\u015bci kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka poprzez pomiary b\u0142ony kom\u00f3rkowej oraz \u015brodowiska wewn\u0105trzkom\u00f3rkowego.\u00a0Powy\u017csze badania umo\u017cliwi\u0105 badanie dystrybucji specyficznych bia\u0142ek funkcjonalnych wyst\u0119puj\u0105cych na b\u0142onie\u00a0kom\u00f3rkowej (Selektyna P, L i E oraz ICAM-1 i VCAM-1), a tak\u017ce badanie pH i potencja\u0142u redox wewn\u0105trz\u00a0kom\u00f3rek. Planowane badania i opracowana metodyka umo\u017cliwi\u0105 opis stanu czynno\u015bciowego zdrowych kom\u00f3rek\u00a0\u015br\u00f3db\u0142onka oraz kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka stymulowanych przez TNF\u03b1, wywo\u0142uj\u0105cy ich stan zapalny. Planowana\u00a0badania umo\u017cliwi\u0105 opisanie r\u00f3\u017cnic spektroskopowych pomi\u0119dzy prawid\u0142owymi kom\u00f3rkami \u015br\u00f3db\u0142onka i\u00a0kom\u00f3rkami \u015br\u00f3db\u0142onka aktywowanymi zapalnie.<\/p>\n<p>Zaplanowane eksperymenty umo\u017cliwi\u0105 lepsze poznanie kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3rych dysfunkcja, wed\u0142ug\u00a0doniesie\u0144 literaturowych, powoduje rozw\u00f3j chor\u00f3b cywilizacyjnych (np. mia\u017cd\u017cycy). Zastosowanie spektroskopii\u00a0SERS w badaniach biochemicznych rozwija si\u0119 bardzo szybko, jednak g\u0142\u00f3wnie w detekcji kom\u00f3rek rakowych\u00a0(jednoznaczne rozr\u00f3\u017cnianie zdrowych i chorych kom\u00f3rek). W projekcie proponowane jest nowe podej\u015bcie,\u00a0k\u0142ad\u0105ce nacisk na r\u00f3wnoczesne monitorowanie dystrybucji wielu protein na b\u0142onie kom\u00f3rkowej, kt\u00f3re wraz z\u00a0\u2018map\u0105\u2019 pH i potencja\u0142u redox wewn\u0105trz kom\u00f3rek przyniesie bogaty opis fenotypu kom\u00f3rki zdrowej i umo\u017cliwi\u00a0monitorowanie zmian podczas powstawania stan\u00f3w chorobowych. Oczekiwane rezultaty nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y\u00a0bezpo\u015bredniej warto\u015bci aplikacyjnej, natomiast umo\u017cliwi\u0105 rozwijanie techniki SERS jako metody badawczej\u00a0kom\u00f3rek, co poszerzy dotychczasowy stan wiedzy w tej dziedzinie.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">ETIUDA<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p1030\">Aptamery w badaniach nad mechanizmami proces\u00f3w zakrzepowych zale\u017cnych od czynno\u015bci p\u0142ytek krwi i erytrocyt\u00f3w w urz\u0105dzeniach mikroprzep\u0142ywowych<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Katarzyna Derszniak<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program ETIUDA 8<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>4\u00a0miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>Do bada\u0144 nad mechanizmem adhezji erytrocyt\u00f3w i p\u0142ytek krwi do \u015bciany naczynia wykorzystywane b\u0119d\u0105 aptamery oraz mikroprzep\u0142ywowa, unaczyniona platforma 3D tworzona w oparciu o samoorganizacj\u0119 kom\u00f3rek i opracowana w zespole Prof. ChristopheraHughes\u2019a (University of California, Irvine, USA).<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1014\">Spektroskopia ramanowska w badaniu rozwoju niealkoholowego st\u0142uszczenia w\u0105troby z wykorzystaniem izolowanych kom\u00f3rek w\u0105troby oraz modeli kom\u00f3rkowych in vitro<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> mgr Ewelina Matuszyk (Szafraniec)<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program ETIUDA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>201 600\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji: <strong>12 miesi\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0XXI wiek jest okresem zwi\u0119kszonej zachorowalno\u015bci na choroby cywilizacyjne zwi\u0105zanez niezdrowym, siedz\u0105cym stylem \u017cycia. Wiele z tych zaburze\u0144 jest zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka, wy\u015bcielaj\u0105cego wszystkie naczynia krwiono\u015bne. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c dysfunkcji w\u0105troby takiej jak niealkoholowe st\u0142uszczenie w\u0105troby. Pomimo rosn\u0105cej zachorowalno\u015bci, dok\u0142adny mechanizm powstawania i rozwoju tego schorzenia wci\u0105\u017c nie jest znany. Prowadzone prace skupiaj\u0105 si\u0119 na poznaniu proces\u00f3w zwi\u0105zanych z tzw. wt\u00f3rn\u0105 dysfunkcj\u0105 kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (ang. Liver Sinusoidal Endothelial Cells, LSECs), kt\u00f3re to zdaje si\u0119 mie\u0107 kluczowe znaczenie w rozwoju NAFLD i przyczynia\u0107 do dalszej progresji tego schorzenia w kierunku zapalenia i marsko\u015bci w\u0105troby.<\/p>\n<p>W pracy zastosowano unikalne podej\u015bcie polegaj\u0105ce na badaniu izolowanych kom\u00f3rek w\u0105troby pochodz\u0105cych z mysiego modelu niealkoholowego st\u0142uszczenia w\u0105troby powsta\u0142ego w wyniku stosowania diety wysokot\u0142uszczowej. Kluczowym aspektem pracy jest znalezienie marker\u00f3w spektroskopowych pozwalaj\u0105cych stwierdzi\u0107 pojawienie si\u0119 dysfunkcji oraz \u015bledzi\u0107 jej rozw\u00f3j w trakcie progresji choroby. W tym celu prowadzone badania zosta\u0142y wykonane w na wczesnym(2 tygodnie \u017cywienia diet\u0105 wysokot\u0142uszczow\u0105) oraz p\u00f3\u017anym (15 i 20-ty tydzie\u0144) rozwoju st\u0142uszczenia w\u0105troby. Ponadto, celem pracy jest zg\u0142\u0119bienie proces\u00f3w wychwytu i metabolizmu lipid\u00f3w w kom\u00f3rkach LSEC oraz hepatocytach. Spektroskopia ramanowska sta\u0142a si\u0119 cennym narz\u0119dziem w badaniach na poziomie kom\u00f3rkowym i subkom\u00f3rkowym, umo\u017cliwiaj\u0105c wykrywaniei lokalizowania zmian biochemicznych zachodz\u0105cych podczas rozwoju dysfunkcji, a tak\u017ce na badanie r\u00f3\u017cnych proces\u00f3w kom\u00f3rkowych. Zastosowanie tej techniki stwarza nowe mo\u017cliwo\u015bci badawczea zarazem, wzmacnia potencja\u0142 aplikacyjny metod spektroskopii oscylacyjnej.<\/p>\n<hr \/>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\">MINIATURA<\/span><\/h1>\n<h3 id=\"p1022\">Charakterystyka spektroskopowa oko\u0142onaczyniowej tkanki t\u0142uszczowej w progresji mia\u017cd\u017cycy<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Krzysztof Czamara<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 500 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>W projekcie zaplanowano oryginalne badania tkanki t\u0142uszczowej oko\u0142onaczyniowej PVAT mysiego modelu mia\u017cd\u017cycy oraz tkanek t\u0142uszczowych pacjent\u00f3w chorych na mia\u017cd\u017cyc\u0119. Celem projektu jest zdefiniowanie sk\u0142adu chemicznego PVAT oraz okre\u015blenie zmian chemicznych w progresji mia\u017cd\u017cycy za pomoc\u0105 technik spektroskopii ramanowskiej, w tym z zastosowaniem ramanowskich sond \u015bwiat\u0142owodowych. Mia\u017cd\u017cyca naczy\u0144 jest procesem do\u015b\u0107 dobrze poznanym w kontek\u015bcie wp\u0142ywu warstwy \u015br\u00f3db\u0142onka na jej patogenezie, jednak\u017ce ostatnie odkrycie parakrynnego oddzia\u0142ywania PVAT otwiera nowe pole bada\u0144 tej choroby. Obrany kierunek bada\u0144 wydaje si\u0119 by\u0107 interesuj\u0105cym, a zarazem punktem wyj\u015bcia do przysz\u0142ej, wczesnej diagnostyki mia\u017cd\u017cycy, zmierzaj\u0105cej do zapobiegania i leczenia chor\u00f3b naczyniowych. Badania tego typu mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 tak\u017ce do zrozumienia mechanizm\u00f3w dzia\u0142ania PVAT na \u015bcian\u0119 naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1018\">Rola PGI2 oraz NO, wytwarzanych przez komorki \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (LSEC), w regulacji glikogenolizy i glukogenogenezy w w\u0105trobie na wczesnym etapie rozwoju NAFLD \u2013 badania z zastosowaniem unikatowego systemu izolowanej perfundowanej w\u0105troby<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr in\u017c. Izabela Czy\u017cy\u0144ska-Cicho\u0144<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 500 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Celem projektu jest zbadanie udzia\u0142u prostacykliny (PGI2) i tlenku azotu (NO) produkowanych przez kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (LSEC) w parakrynnej regulacji glikogenolizy oraz glukoneogenezy w w\u0105trobie na wczesnym etapie rozwoju niealkoholowej st\u0142uszczeniowej choroby w\u0105troby (NAFLD). Badania maj\u0105 pom\u00f3c w znalezieniu odpowiedzi na pytania: czy mediatory produkowane przez LSEC mog\u0105 regulowa\u0107 metabolizm glukozy w hepatocytach oraz czy w toku rozwoju NAFLD dochodzi do zmian regulacji metabolizmu glukozy zale\u017cnego od LSEC i czy ta dysfunkcja ma charakter pierwotny czy wt\u00f3rny? Podstaw\u0105 realizacji projektu b\u0119dzie unikatowa metodyka bada\u0144 ex vivo z wykorzystaniem izolowanej perfundowanej w\u0105troby, umo\u017cliwiaj\u0105ca biochemiczne oraz czynno\u015bciowe profilowanie narz\u0105du z zachowaniem jego integralno\u015bci, ale z pomini\u0119ciem wp\u0142ywu innych tkanek.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1023\">Zmiany w parakrynnej sygnalizacji kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby pod wp\u0142ywem kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, a tworzenie kropli lipidowych w hepatocytach- zastosowanie platformy do bada\u0144 tr\u00f3jwymiarowych hodowli kom\u00f3rkowych w mikroprzep\u0142ywie, OrganoPlate<sup>\u00ae<\/sup><\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr in\u017c. Edyta Ku\u015b<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49\u00a0995\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Projekt dotyczy zbadania wp\u0142ywu kwas\u00f3w t\u0142uszczowych na zmian\u0119 parakrynnej sygnalizacji kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (LSEC) oraz jej udzia\u0142 w tworzeniu kropli lipidowych w hepatocytach. Badania b\u0119d\u0105 realizowane z wykorzystaniem platformy OrganoPlate\u00ae umo\u017cliwiaj\u0105cej odzwierciedlenie \u015brodowiska fizjologicznego w\u0105troby tj. zapewnienie warunk\u00f3w statecznych w macierzy zewn\u0105trzkom\u00f3rkowej dla hepatocyt\u00f3w oraz kontrolowanego mikroprzep\u0142ywu dla LSEC przy r\u00f3wnoczesnym zachowaniu ci\u0105g\u0142ej komunikacji mi\u0119dzy kom\u00f3rkami. Realizacja projektu ma na celu lepsze zrozumienie roli LSEC w rozwoju st\u0142uszczenia w\u0105troby.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p032\">Wp\u0142yw wisfatyny na bioenergetyk\u0119 i fenotyp kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr \u0141ukasz Mateuszuk<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>42\u00a0711\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Projekt dotyczy zewn\u0105trzkom\u00f3rkowego metabolizmu nowych substrat\u00f3w syntezy NAD+ w liniach kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka; w szczeg\u00f3lno\u015bci udzia\u0142u wisfatyny i CD73 w dzia\u0142aniu rybozydu nikotynamidu oraz mononukleotydu nikotynamidu na bilans energetyczny i wygaszanie szlak\u00f3w prozapalnych.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1031\">Badania upo\u015bledzenia syntezytlenku azotu i przepuszczalno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka w mikrokr\u0105\u017ceniu p\u0142ucnym z wykorzystaniem nieinwazyjnych metod MRI w mysim modelu niewydolno\u015bci serca<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Grzegorz Kwiatkowski<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 601 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 wielu chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego takich jak np. nadci\u015bnienie, cukrzyca typu\u00a0 lub mia\u017cd\u017cyca. W szczeg\u00f3lno\u015bci, liczne badania wykaza\u0142y, \u017ce og\u00f3lnoustrojowa dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka ma warto\u015b\u0107 prognostyczn\u0105 w niewydolno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego (NS) a jej rozw\u00f3j mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do progresji objaw\u00f3w NS. Badanie obwodowych naczy\u0144 u ludzi oraz izolowanych naczy\u0144 w zwierz\u0119cych modelach NS wykaza\u0142y upo\u015bledzenie czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka tych naczy\u0144 krwiono\u015bnych w tym obni\u017cone wytwarzanie\u00a0 tlenku azotu. Co wi\u0119cej stwierdzono r\u00f3wnie\u017c upo\u015bledzenie czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onkowego NO w kr\u0105\u017ceniu p\u0142ucnym na zaawansowanym etapie rozwoju NS. Nie wiadomo jednak jaki jest stosunek pomi\u0119dzy rozwojem dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka p\u0142uc a progresj\u0105 niewydolno\u015bci serca. W szczeg\u00f3lno\u015bci czy \u015br\u00f3db\u0142onek p\u0142ucny wykazuje w\u0142asno\u015bci protekcyjne w rozwoju niewydolno\u015bci serca, czy upo\u015bledzenie jego funkcji mo\u017ce negatywnie przyczynia\u0107 si\u0119 do progresji patologii niewydolno\u015bci serca, w tym niewydolno\u015bci prawokomorowej. \u015ar\u00f3db\u0142onek p\u0142ucny, kt\u00f3ry stanowi ok 30% ca\u0142ej powierzchni \u015br\u00f3db\u0142onka ca\u0142ego uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, mo\u017ce mie\u0107 wa\u017cny wp\u0142ywu na rozw\u00f3j niewydolno\u015bci serca jednak wiedza o zmianach czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka p\u0142ucnego w rozwoju NS, jest znikoma ograniczona do opisu zmian w zawansowanej NS, a nie na wczesnych etapach rozwoju tej choroby. G\u0142\u00f3wnym ograniczeniem jest brak dobrych metod badania czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka mikrokr\u0105\u017cenia p\u0142ucnego in vivo.<\/p>\n<p>Celem tego projektu, jest opracowanie metodologii badania mikrokr\u0105\u017cenia p\u0142uc in vivo z korzystaniem MRI, oraz scharakteryzowanie zmian czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onkowego NO w mikrokr\u0105\u017ceniu p\u0142uc w unikatowym modelu wolno post\u0119puj\u0105cej NS u myszy Tgq\u03b1*44.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p029\">Badanie molekularnych mechanizm\u00f3w metastazy w mysim modelu raka gruczo\u0142u sutkowego poprzez kompleksow\u0105 ocen\u0119 zmian w ekspresji bia\u0142ek w p\u0142ucach<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Anna Katarzyna Kurpi\u0144ska<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 500\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Nowotw\u00f3r piersi charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do przerzutowania, szczeg\u00f3lnie do p\u0142uc, a\u00a0w\u00a0konsekwencji wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Mimo znacznego post\u0119pu zar\u00f3wno w diagnostyce jak i leczeniu, wci\u0105\u017c nie w pe\u0142ni poznane mechanizmy powstawania nowotworu i metastazy stanowi\u0105 barier\u0119 w doborze skutecznych, selektywnych lek\u00f3w. Niewiele jest prac dotycz\u0105cych definiowania potencja\u0142u metastatycznego i charakterystyki <em>stricte <\/em>procesu metastazy. Tymczasem, dog\u0142\u0119bne poznanie proces\u00f3w zwi\u0105zanych z progresj\u0105 nowotworow\u0105 pozwoli na charakterystyk\u0119 czynno\u015bci, chorobowo zmienionych narz\u0105d\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 pomocne w\u00a0odpowiedzi na pytanie w jaki spos\u00f3b wybierane jest miejsce tworzenia si\u0119 guz\u00f3w wt\u00f3rnych.<\/p>\n<p>Celem projektu jest zbadanie mechanizm\u00f3w le\u017c\u0105cych u podstaw dysfunkcji p\u0142uc w przebiegu progresji nowotworowej poprzez poszukiwanie biomarker\u00f3w formowania niszy metastatycznej w p\u0142ucach oraz wskazanie, kt\u00f3re \u015bcie\u017cki metaboliczne ulegaj\u0105 znacznej deregulacji w p\u00f3\u017anych stadiach rozwoju nowotworu.<\/p>\n<p>Aplikacja technik proteomicznych pozwoli na poszerzenie wiedzy z zakresu metastazy nowotworu piersi, charakterystyk\u0119 molekularnych mechanizm\u00f3w oraz poznanie sieci zale\u017cno\u015bci i mechanizm\u00f3w adaptacji w\u00a0rozwoju i przebiegu metastazy. Zmiany zaobserwowane na poziomie bia\u0142ek mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 pomocne we wskazaniu potencjalnych cel\u00f3w terapeutycznych dla selektywnych lek\u00f3w.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1024\">Zastosowanie nowej techniki immunohistochemicznego obazowania pu\u0142apki spinowej DMPO do obrazowania stresu oksydacyjnego w mi\u0119\u015bniu sercowym u myszy<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Bartosz Jacek Proniewski<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 995\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Reaktywne formy tlenu pe\u0142ni\u0105 role przeka\u017anikowe w warunkach fizjologicznych, jednak w stanach zapalnych i patologiach dochodzi do deregulacji ich produkcji i mechanizm\u00f3w obronnych, stanu okre\u015blanego jako stres oksydacyjny. Efekty stresu oksydacyjnego s\u0105 klinicznie obserwowalne w niewydolno\u015bci serca, a wcze\u015bniejsze badania potwierdzi\u0142y, \u017ce w mysim modelu Tg\u03b1q*44 dochodzi do zwi\u0119kszonej produkcji rodnika ponadtlenkowego (O2-\u2022). Metody wykorzystywane w dotychczas prowadzonych badaniach stresu oksydacyjnego s\u0105 albo niespecyficzne (metody fluorescencyjne), albo wymagaj\u0105 homogenizowanych pr\u00f3bek, uniemo\u017cliwiaj\u0105c okre\u015blenie lokalizacji. Co wa\u017cne w literaturze cz\u0119sto sam fakt podwy\u017cszonej produkcji wolnych rodnik\u00f3w (np. rodnika ponadtlenkowego) jest uto\u017csamiany z obecno\u015bci\u0105 stresu oksydacyjnego, podczas gdy z definicji jest to stan, w kt\u00f3rym produkcja wolnych rodnik\u00f3w przewy\u017csza mo\u017cliwo\u015bci ich neutralizacji przez enzymy antyoksydacyjne.<\/p>\n<p>Wykorzystanie w badaniu techniki immunohistochemicznego obrazowania pu\u0142apki spinowej DMPO (IST) do analizy stresu oksydacyjnego w mi\u0119\u015bniu sercowym u myszy, dzi\u0119ki wysokiej reaktywno\u015bci pu\u0142apki spinowej DMPO wobec rodnik\u00f3w bia\u0142kowych\/lipidowych i zastosowaniu specyficznych przeciwcia\u0142 anty-DMPO, umo\u017cliwi\u0142o wizualizacj\u0119 oksydacyjnych zmian w obr\u0119bie serca u myszy transgenicznych Tg\u03b1q*44, u kt\u00f3rych wyst\u0119puje niewydolno\u015b\u0107 serca, zwi\u0105zana z nadekspresj\u0105 bia\u0142ka G\u03b1q w kardiomiocytach. Wykazano, \u017ce zmiany te pojawiaj\u0105 si\u0119 du\u017co p\u00f3\u017aniej, ni\u017c ma miejsce zwi\u0119kszona produkcja rodnika ponadtlenkowego, ale r\u00f3wnolegle do pierwszych funkcjonalnych symptom\u00f3w niewydolno\u015bci serca, badanych metodami in vivo (USG\/MRI). Dzieje si\u0119 tak za spraw\u0105 skutecznych mechanizm\u00f3w antyoksydacyjnych, kt\u00f3re ulegaj\u0105 aktywacji w mi\u0119\u015bniu sercowym w badanym modelu. Wyniki wskazuj\u0105, \u017ce metoda IST faktycznie pokazuje \u201eefekt ko\u0144cowy\u201d niezbalansowanego stresu oksydacyjnego, w odr\u00f3\u017cnieniu od jedynie pomiar\u00f3w opartych o detekcj\u0119 wolnych rodnik\u00f3w, bez r\u00f3wnoleg\u0142ej oceny aktywno\u015bci enzymatycznej szlak\u00f3w antyoksydacyjnych.<\/p>\n<p>Fluorescencyjna, obrazowa detekcja addukt\u00f3w DMPO w przekrojach mi\u0119\u015bnia sercowego umo\u017cliwi\u0142a ponadto okre\u015blenie cz\u0119\u015bci serca najbardziej dotkni\u0119tych zmianami oksydacyjnymi, kt\u00f3rymi okaza\u0142y si\u0119 \u015bciany kom\u00f3r, w szczeg\u00f3lno\u015bci lewej komory. Co wi\u0119cej, dzi\u0119ki zastosowaniu dodatkowego barwienia \u015br\u00f3db\u0142onka przy pomocy lektyny w obr\u0119bie mi\u0119\u015bnia sercowego wykazano, \u017ce tak\u017ce on ulega zmianom oksydacyjnym w badanym modelu Obserwacja ta dotyczy zar\u00f3wno du\u017cych naczy\u0144, jak i kapilar znajduj\u0105cych si\u0119 pomi\u0119dzy kardiomiocytami. Oksydacyjne zmiany \u015br\u00f3db\u0142onka oznaczaj\u0105, \u017ce musi istnie\u0107 mechanizm propagacji stresu oksydacyjnego z kardiomiocyt\u00f3w, w kt\u00f3rych ma on sw\u00f3j pocz\u0105tek za spraw\u0105 zmodyfikowanego bia\u0142ka G\uf061q, do \u015br\u00f3db\u0142onka, a jego identyfikacja i farmakologiczna modyfikacja mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do opracowania nowych, skutecznych szlak\u00f3w terapeutycznych w niewydolno\u015bci serca.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p01046\">Szlak PGI2\/SIRT1 szans\u0105 na zrewolucjonizowanie farmakoterapii w leczeniu chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Magdalena Sternak<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 500 PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Sirtuina 1 (SIRT1) odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu \u015br\u00f3db\u0142onka. Przypisuje si\u0119 jej udzia\u0142 w uruchamianiu mechanizm\u00f3w naprawczych w dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Celem zaplanowanych bada\u0144 w projekcie jest zbadanie udzia\u0142u prostacykliny PGI2 w mechanizmach obronnych wsp\u00f3\u0142zale\u017cnych z aktywno\u015bci\u0105 SIRT1, w poprawie funkcjonowania \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego w mysim modelu transgenicznym (endothelial CDK5R1 (EC-p25) z nadekspresj\u0105 bia\u0142ka EC-p25. Jest to unikatowy model, gdzie bia\u0142ko ECp25 tworzy kompleks z cyklinozale\u017cn\u0105 kinaz\u0105 5CDK5, kt\u00f3rego nadmiar wywo\u0142uje hiperfosforylacj\u0119 SIRT1 przyczyniaj\u0105c si\u0119 do indukowania dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n<p>Wiedza uzyskana w ramach projektu pozwoli na kontynuacj\u0119 bada\u0144 w kierunku farmakologii sirtuin w oparciu o endogenny mediator \u015br\u00f3db\u0142onka tj.PGI2, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 traktowany w przysz\u0142o\u015bci jako potencjalny terapeutyczny cel dla selektywnych lek\u00f3w oddzia\u0142uj\u0105cych na SIRT1.\u00a0<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p034\">Wieloparametrowa ocena dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka p\u0142ucnego w toku rozwoju choroby nowotworowej w mysim modelu raka piersi<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Marta Maria Sm\u0119da<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49\u00a0280\u00a0PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>W projekcie Pani dr Marty Sm\u0119dy planowane jest dokonanie wieloparametrowej oceny progresji dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka p\u0142ucnego w toku rozwoju raka piersi po ortotopowym i do\u017cylnym podaniu kom\u00f3rek nowotworowych.Przeprowadzenie planowanych bada\u0144 pozwoli na poszerzenie wiedzy z zakresu mechanizm\u00f3w reguluj\u0105cych przerzutowanie zale\u017cnych od \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego, oraz na znalezienie parametru, kt\u00f3ry najlepiej b\u0119dzie dyskryminowa\u0142 dysfunkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego w p\u0142ucach w premetastatycznej fazie choroby. Mo\u017ce to stanowi\u0107 punkt wyj\u015bcia dla bada\u0144 nad poszukiwaniem efektywnej farmakoterapii i podj\u0119cia pr\u00f3by ograniczenia przerzutowania do p\u0142uc poprzez popraw\u0119\/utrzymanie funkcji \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego w tym narz\u0105dzie.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p033\">W kierunku farmakologii adhezji i transmigracji kom\u00f3rek nowotworowych z wykorzystaniem unikatowych platform mikroprzep\u0142ywowych 3D<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Marta Stojak<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>45\u00a0100<\/strong>\u00a0<strong>PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Dzia\u0142aniem naukowym przewidzianym do realizacji w ramach projektu MINIATURA 1 by\u0142 wyjazd na sta\u017c do laboratorium Profesora Christophera C. W. Hughesa (Department of Molecular Biology and Biochemistry, University of California, Irvine, USA), tw\u00f3rcy unikatowej metodyki wykorzystania platform mikroprzep\u0142ywowych 3D (VMT, vascularized microtumors) w celu opanowania, a w dalszej perspektywie rozwini\u0119cia pionierskiej metodyki do bada\u0144 farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka w przerzutowo\u015bci nowotworowej. Podstawowym problemem w zrozumieniu zachowania kom\u00f3rek nowotworowych w interakcji z \u015br\u00f3db\u0142onkiem jest aktualnie brak dobrych modeli in vitro. Obecne modele stawiaj\u0105 na prostot\u0119 i wygod\u0119, ignoruj\u0105c z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 unikatowego mikro\u015brodowiska nowotworu. W laboratorium Profesora Hughesa opracowano innowacyjny system mikrofizjologiczny, \u0142\u0105cz\u0105cy w sobie tr\u00f3jwymiarowy uk\u0142ad kom\u00f3rek z uk\u0142adem naczyniowym, kt\u00f3ry zapewnia fizjologiczny przep\u0142yw oraz transport sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i metabolit\u00f3w. Ponadto platforma VMT jest przezroczysta, co pozwala na nieinwazyjne obrazowanie tkanek czy kom\u00f3rek. Wszystko to razem sprawia, \u017ce urz\u0105dzenia VMT maj\u0105 ogromny potencja\u0142 i przewag\u0119 nad innymi komercyjnie dost\u0119pnymi urz\u0105dzeniami mikroprzep\u0142ywowymi jak r\u00f3wnie\u017c na klasycznym uk\u0142adem stosowanym przeze mnie w dotychczasowych badaniach.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p033\">Proteomiczna diagnostyka \u015br\u00f3db\u0142onkowo-zale\u017cnych mechanizm\u00f3w rozwoju endotoksemii u myszy m\u0142odych i starzej\u0105cych si\u0119<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Joanna Suraj-Pra\u017cmowska<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA 5<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 995<\/strong>\u00a0<strong>PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Sepsa klasyfikowana jest jako jeden z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w zdrowotnych w krajach rozwini\u0119tych. Mimo wielu lat prowadzonych bada\u0144 medycyna wci\u0105\u017c nie dysponuje skutecznymi lekami, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 prze\u017cywalno\u015b\u0107 pacjent\u00f3w ze zdiagnozowan\u0105 seps\u0105. Eksperymenty laboratoryjne wykonywane s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w w oparciu o m\u0142ode modele zwierz\u0119ce, a sepsa to w du\u017cej mierze choroba os\u00f3b<br \/>starszych, gdzie mechanizmy patogenetyczne zaanga\u017cowane w rozw\u00f3j choroby r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nie tylko ilo\u015bciowo,ale tak\u017ce jako\u015bciowo od tych mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re aktywowane s\u0105 u m\u0142odych osobnik\u00f3w.<br \/>Celem projektu polega na okre\u015bleniu r\u00f3\u017cnic w funkcjonowaniu \u015br\u00f3db\u0142onka u myszy m\u0142odych i starzej\u0105cych si\u0119 w odpowiedzi na rozw\u00f3j endotoksemii poprzez zdefiniowanie wzoru zmian obserwowanych w osoczu badanych myszy wykorzystuj\u0105c panel biomarker\u00f3w bia\u0142kowych zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 id=\"p1019\">Wp\u0142yw aktywator\u00f3w czynnika transkrypcyjnego Nrf2 na przepuszczalno\u015b\u0107 kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka \u2014 badania ex vivo z wykorzystaniem myszy knockoutowych B6.129X1-Nfe2l2tm1Ywk\/J 3D<\/h3>\n<p>Kierownik:<strong> dr Ewa Szcz\u0119sny-Ma\u0142ysiak<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program MINIATURA 3<br \/><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie: <strong>49 500<\/strong>\u00a0<strong>PLN<\/strong><br \/>Okres realizacji:\u00a0<strong>12 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n<p>Celem bada\u0144 zaplanowanych do realizacji w projekcie jest zbadanie udzia\u0142u aktywacji czynnika transkrypcyjnego Nrf2 w zmianach przepuszczalno\u015bci kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka aorty (b\u0119d\u0105cej miar\u0105 dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka). Planowane eksperymenty zostan\u0105 wykonane ex vivo na naczyniach krwiono\u015bnych pobranych od myszy knockoutowych B6.129X1-Nfe2l2tm1Ywk\/J Nrf2 charakteryzuj\u0105cych si\u0119 upo\u015bledzon\u0105 zdolno\u015bci\u0105 ekspresji czynnika Nrf2 oraz myszy typu dzikiego C57BL\/6J. Naczynia krwiono\u015bne zostan\u0105 uprzednio poddane dzia\u0142aniu lek\u00f3w- aktywator\u00f3w czynnika Nrf2: Bardoxolonu metylu, fumaranu dimetylu i L-sulforafanu. Wykazanie r\u00f3\u017cnic w dzia\u0142aniu poszczeg\u00f3lnych substancji pozwoli stwierdzi\u0107, czy obserwowane efekty s\u0105 zale\u017cne od aktywacji Nrf2, czy te\u017c konieczne b\u0119dzie okre\u015blenie innego molekularnego mechanizmu zachodz\u0105cych zjawisk.<\/p>\n<hr \/>\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">SYMFONIA<\/mark><\/h1>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"p018\">Mechanizmy farmakoterapeutyczne, markery spektroskopowe, i nanomechanika dysfunkcyjnego \u015br\u00f3db\u0142onka w st\u0142uszczeniu w\u0105troby i w niewydolno\u015bci serca; w poszukiwaniu narz\u0105dowej specyficzno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kierownik:<strong> prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki<\/strong><br>Kierownicy zespo\u0142\u00f3w badawczych: <strong>prof. dr hab. Marek Szymo\u0144ski,&nbsp;prof. dr hab. Ma\u0142gorzata Anna Bara\u0144ska<\/strong><br>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program SYMFONIA&nbsp;3<br><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:&nbsp;<strong>6&nbsp;996&nbsp;680 PLN<\/strong><br>Okres realizacji:&nbsp;<strong>60 miesi\u0119cy&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015ar\u00f3db\u0142onek naczyniowy wy\u015bcielaj\u0105cy uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia od \u015brodka, jest dzisiaj postrzegany jako wa\u017cny narz\u0105d ustroju cz\u0142owieka. Wa\u017cy ok 1 kg, zajmuje 4000-7000 m2 powierzchni, i stanowi heterogenn\u0105 grup\u0119 kom\u00f3rek odgrywaj\u0105c\u0105 fundamentaln\u0105 rol\u0119 w regulacji uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i czynno\u015bci narz\u0105d\u00f3w. Upo\u015bledzona czynno\u015b\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onka, poprzez dzia\u0142anie czynnik\u00f3w ryzyka mia\u017cd\u017cycy takich jak nadci\u015bnienie, podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie cholesterolu, cukrzyca i inne prowadzi do&nbsp; dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka i skutkiem tego do rozwoju blaszki mia\u017cd\u017cycowej i jego klinicznych powik\u0142a\u0144 takich jak zawa\u0142 mie\u015bnia sercowego, udar m\u00f3zgu czy choroby naczy\u0144 obwodowych. St\u0105d, dysfunkcje \u015br\u00f3db\u0142onka mo\u017cna uzna\u0107 za barometr stanu uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia a farmakoterapi\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka za nowy spos\u00f3b prewencji mia\u017cd\u017cycy i jej powik\u0142a\u0144. Dzisiaj istnieje ju\u017c wiele dowod\u00f3w na to, \u017ce dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka przyczynia si\u0119 nie tylko do rozwoju mia\u017cd\u017cycy, ale ma istotny udzia\u0142 w patogenezie wielu innych patologii jak st\u0142uszczenia w\u0105troby czy niewydolno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego. W tych chorobach jednak dysfunkcja \u015br\u00f3dblonka nie jest pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 chor\u00f3b jak w mia\u017cd\u017cycy (pierwotna dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka), ale raczej skutkiem uszkodzenia narz\u0105d\u00f3w przez proces chorobowy (wt\u00f3rna dysfunkcja \u015br\u00f3dblonka). O ile coraz lepiej znane s\u0105 mechanizmy pierwotnej dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka prowadz\u0105ce do rozwoju i progresji blaszki mia\u017cd\u017cycowej, to jednak mechanizmy wt\u00f3rnej dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka s\u0105 s\u0142abiej poznane. Celem projektu jest poszukiwanie mechanizm\u00f3w komunikacji mi\u0119dzykom\u00f3rkowej pomi\u0119dzy kom\u00f3rkami w\u0105troby a kom\u00f3rkami \u015br\u00f3db\u0142onka naczyniowego w w\u0105trobie oraz kom\u00f3rkami serca i kom\u00f3rkami \u015br\u00f3db\u0142onka w mi\u0119\u015bniu sercowym, kt\u00f3re to mechanizmy determinuj\u0105 fenotyp \u015br\u00f3db\u0142onka i mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 do poszukiwania hepato- i kardioselektywnej terapii dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka. Stawiamy hipotez\u0119 ze dysfunkcja kom\u00f3rek \u015br\u00f3db\u0142onka zatok w\u0105troby (LSEC) zale\u017cna od sygna\u0142\u00f3w z hepatocyt\u00f3w ma istotne znaczenie w rozwoju st\u0142uszczenia w\u0105troby, a dysfunkcja \u015br\u00f3db\u0142onka mikrokr\u0105\u017cenia wie\u0144cowego zale\u017cna od sygna\u0142\u00f3w z kardiomiocyt\u00f3w ma istotne znaczenie w rozwoju niewydolno\u015bci serca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zastosowanie wielu komplementarnych i unikatowych metod badawczych in vitro, ex vivo oraz in vivo zaadaptowanych do badania czynno\u015bci \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3re w ramach tego projektu b\u0119d\u0105 znaczenie rozwini\u0119te dzi\u0119ki ekspertyzie interdyscyplinarnego zespo\u0142u pozwoli na lepsze zrozumienie mechanizm\u00f3w rozwoju wt\u00f3rnej dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka LCES i CMEC wymagaj\u0105cych si\u0119 klasycznej metodyce badawczej. Projekt r\u00f3wnie\u017c pozwoli na rozw\u00f3j dziedziny obrazowania MRI in vivo w zakresie obrazowania \u015br\u00f3db\u0142onka i czynno\u015bci mikrokr\u0105\u017cenia, nanomechaniki struktur mi\u0119kkich i szczotkowych w zastosowaniu do badania warstwy korowej \u015br\u00f3db\u0142onka i jego glikokaliksu, oraz spektroskopii ramanowskiej \u017cywych kom\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">HARMONIA<\/mark><\/h1>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"p011\">Badania przeciwp\u0142ytkowego i przeciwzakrzepowego dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w uwalniaj\u0105cych tlenek w\u0119gla<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kierownik:<strong> prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opicki<br><\/strong>Partner projektu:<strong> dr&nbsp;Roberto&nbsp;Motterlini, University Paris-Est, INSERM U955, Faculty of Medicine<\/strong><br>\u0179r\u00f3d\u0142o finansowania: <strong>Narodowe Centrum Nauki, Program&nbsp;HARMONIA<br><\/strong>Wnioskowane dofinansowanie:<strong> 1&nbsp;222&nbsp;182&nbsp;PLN<\/strong><br>Okres realizacji:<strong> 36 miesi\u0119cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tlenek w\u0119gla (CO) wykazuje dzia\u0142ania naczyniorozszerzaj\u0105ce, przeciwp\u0142ytkowe i przeciwzakrzepowe, lecz mechanizm le\u017c\u0105cy u podstaw tych aktywno\u015bci farmak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Projekty realizowane dzi\u0119ki wsparciu uzyskanemu z: Weave-UNISONO Specyficzne patomechanizmy dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w sepsie zwi\u0105zane ze starzeniem si\u0119: badanie mechanizm\u00f3w i terapia do\u015bwiadczalna Kierownik: prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opickiKierownik zagraniczny: prof. Csaba Szabo, Dept Oncology, Microbiology, Immunology; Faculty of Science<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":36,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-215","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Programy NCN &#187; JCET<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Programy NCN &#187; JCET\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Projekty realizowane dzi\u0119ki wsparciu uzyskanemu z: Weave-UNISONO Specyficzne patomechanizmy dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w sepsie zwi\u0105zane ze starzeniem si\u0119: badanie mechanizm\u00f3w i terapia do\u015bwiadczalna Kierownik: prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opickiKierownik zagraniczny: prof. Csaba Szabo, Dept Oncology, Microbiology, Immunology; Faculty of Science\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"JCET\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/jcet.eu\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-31T08:48:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-1024x86.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"108 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/\",\"name\":\"Programy NCN &#187; JCET\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/09\\\/logo-poziom-1024x86.png\",\"datePublished\":\"2015-09-22T04:21:25+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-31T08:48:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/09\\\/logo-poziom.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/09\\\/logo-poziom.png\",\"width\":3082,\"height\":260},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/projekty-ncn\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Badania\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/badania\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Programy NCN\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/\",\"name\":\"JCET\",\"description\":\"Centrum doskona\u0142o\u015bci w farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/#organization\",\"name\":\"Jagiello\u0144skie Centrum Rozwoju Lek\u00f3w (JCET)\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/JCET-logo.png\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/JCET-logo.png\",\"width\":715,\"height\":401,\"caption\":\"Jagiello\u0144skie Centrum Rozwoju Lek\u00f3w (JCET)\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jcet.eu\\\/new\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/jcet.eu\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Programy NCN &#187; JCET","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Programy NCN &#187; JCET","og_description":"Projekty realizowane dzi\u0119ki wsparciu uzyskanemu z: Weave-UNISONO Specyficzne patomechanizmy dysfunkcji \u015br\u00f3db\u0142onka w sepsie zwi\u0105zane ze starzeniem si\u0119: badanie mechanizm\u00f3w i terapia do\u015bwiadczalna Kierownik: prof. dr hab. Stefan Karol Ch\u0142opickiKierownik zagraniczny: prof. Csaba Szabo, Dept Oncology, Microbiology, Immunology; Faculty of Science","og_url":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/","og_site_name":"JCET","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/jcet.eu\/","article_modified_time":"2024-12-31T08:48:26+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-1024x86.png","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"108 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/","url":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/","name":"Programy NCN &#187; JCET","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom-1024x86.png","datePublished":"2015-09-22T04:21:25+00:00","dateModified":"2024-12-31T08:48:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/#primaryimage","url":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom.png","contentUrl":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/logo-poziom.png","width":3082,"height":260},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/projekty-ncn\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jcet.eu\/new\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Badania","item":"https:\/\/jcet.eu\/new\/badania\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Programy NCN"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/#website","url":"https:\/\/jcet.eu\/new\/","name":"JCET","description":"Centrum doskona\u0142o\u015bci w farmakologii \u015br\u00f3db\u0142onka.","publisher":{"@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jcet.eu\/new\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/#organization","name":"Jagiello\u0144skie Centrum Rozwoju Lek\u00f3w (JCET)","url":"https:\/\/jcet.eu\/new\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/JCET-logo.png","contentUrl":"http:\/\/jcet.eu\/new\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/JCET-logo.png","width":715,"height":401,"caption":"Jagiello\u0144skie Centrum Rozwoju Lek\u00f3w (JCET)"},"image":{"@id":"https:\/\/jcet.eu\/new\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/jcet.eu\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215"}],"version-history":[{"count":203,"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6835,"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/215\/revisions\/6835"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jcet.eu\/new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}