JCET

Znane są już wyniki konkursu PRELUDIUM 19 ogłoszonego przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) w Krakowie. Na liście grantów, które uzyskały finansowanie znajduje się również projekt Pani Agnieszki Pełesz pt.: „Nowe strategie farmakologicznej modulacji tworzenia mikropęcherzyków płytkowych – wpływ na śródbłonek naczyniowy”. Badania będą realizowane w interdyscyplinarnym laboratorium Jagiellońskiego Centrum Rozwoju Leków (JCET).

• Budżet: 209 976 PLN
• Okres realizacji: 36 miesięcy

Obecnie terapia przeciwpłytkowa odgrywa ważną rolę w zapobieganiu zaburzeń układu krwionośnego, a nawet rozprzestrzenianiu się przerzutów. Niestety, liczne badania naukowe wskazują na różne efekty skuteczności leczenia przeciwpłytkowego w wielu jednostkach chorobowych. Oznacza to, że nadal brakuje wiedzy na temat, w jaki sposób terapia przeciwpłytkowa wpływa na mechanizmy wymiany informacji między komórkami. Mechanizmy komunikacji międzykomórkowej polegają między innymi na uwalnianiu mikropęcherzyków do przestrzeni pozakomórkowej. Mikropęcherzyki działają jako ważne przekaźniki informacji zarówno w warunkach fizjologicznych, jak i podczas przebiegu różnych chorób. Pęcherzyki pozakomórkowe pochodzące z płytek krwi wykazują właściwości prozakrzepowe i prozapalne. Dlatego dla efektywnej strategii przeciwpłytkowej, wydaje się kluczowym, aby usystematyzować wiedzę na temat, w jaki sposób leczenie wpływa na modulację uwalniania mikropęcherzyków płytkowych i ich właściwości jako przekaźników informacji między komórkami. Do chwili obecnej opublikowane są nieliczne badania dotyczące tego problemu naukowego, mimo że repertuar substancji przeciwpłytkowych wciąż rośnie. W szczególności nie wiadomo, w jaki sposób leczenie przeciwpłytkowe moduluje uwalnianie mikropęcherzyków płytkowych i ich wpływ na fenotyp komórek śródbłonka w warunkach fizjologicznych w porównaniu z miażdżycą. W projekcie wykorzystamy unikalne metody opracowane w JCET do kompleksowej diagnostyki śródbłonka in vitro i ex vivo. Połączymy je z metodami, które zostaną opracowane w ramach tego projektu, w celu poszerzenia wiedzy na temat wpływu terapii przeciwpłytkowej na uwalnianie i funkcję mikropęcherzyków oraz ich wzajemne oddziaływanie ze zdrowym śródbłonkiem lub dysfunkcyjnym śródbłonkiem w modelu miażdżycy.

Ostatnie wyniki konkursu MINIATURA ogłoszone przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) w Krakowie przyniosły sukces kolejnemu naukowcowi z Jagiellońskiego Centrum Rozwoju Leków (JCET). Pan dr Grzegorz Kwiatkowski będzie realizował barania pilotażowe w ramach projektu: „Badanie upośledzenia syntezy tlenku azotu i przepuszczalności śródbłonka w mikrokrążeniu płucnym z wykorzystanie nieinwazyjnych metod MRI w mysim modelu niewydolności serca”.

• Budżet: 49 601 PLN
• Okres realizacji: 12 miesięcy

Dysfunkcja śródbłonka jest cechą charakterystyczną wielu chorób układu sercowo-naczyniowego takich jak np. nadciśnienie, cukrzyca typu  lub miażdżyca. W szczególności, liczne badania wykazały, że ogólnoustrojowa dysfunkcja śródbłonka ma wartość prognostyczną w niewydolności mięśnia sercowego (NS) a jej rozwój może przyczyniać się do progresji objawów NS. Badanie obwodowych naczyń u ludzi oraz izolowanych naczyń w zwierzęcych modelach NS wykazały upośledzenie czynności śródbłonka tych naczyń krwionośnych w tym obniżone wytwarzanie  tlenku azotu. Co więcej stwierdzono również upośledzenie czynności śródbłonkowego NO w krążeniu płucnym na zaawansowanym etapie rozwoju NS. Nie wiadomo jednak jaki jest stosunek pomiędzy rozwojem dysfunkcji śródbłonka płuc a progresją niewydolności serca. W szczególności czy śródbłonek płucny wykazuje własności protekcyjne w rozwoju niewydolności serca, czy upośledzenie jego funkcji może negatywnie przyczyniać się do progresji patologii niewydolności serca, w tym niewydolności prawokomorowej. Śródbłonek płucny, który stanowi ok 30% całej powierzchni śródbłonka całego układu krążenia, może mieć ważny wpływu na rozwój niewydolności serca jednak wiedza o zmianach czynności śródbłonka płucnego w rozwoju NS, jest znikoma ograniczona do opisu zmian w zawansowanej NS, a nie na wczesnych etapach rozwoju tej choroby. Głównym ograniczeniem jest brak dobrych metod badania czynności śródbłonka mikrokrążenia płucnego in vivo.

Celem tego projektu, jest opracowanie metodologii badania mikrokrążenia płuc in vivo z korzystaniem MRI, oraz scharakteryzowanie zmian czynności śródbłonkowego NO w mikrokrążeniu płuc w unikatowym modelu wolno postępującej NS u myszy Tgqα*44.